II OZ 264/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1303/08 w zakresie odmowy przyznania J. P. prawa pomocy w sprawie ze skargi J. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia [...] czerwca 2008 r., Zn. [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 5 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania J. P. prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że J. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że nie jest w stanie ponieść opłat od wniesionej skargi, albowiem wraz z mężem mają zaciągnięte kredyty w kwocie 160 000 zł, nadto utrzymują syna, który studiuje i to zabiera im większość i tak niewysokich dochodów. Mieszkają w domu, który jest własnością syna. Jako źródło dochodów wnioskodawczyni wskazała wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto. Natomiast prowadzona przez męża działalność gospodarcza (firma) przynosi straty. W związku z powziętymi wątpliwościami w kwestii aktualnej sytuacji materialnej wnioskodawczyni, pismem z 3 września 2008 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez przedstawienie dodatkowych dokumentów i oświadczeń, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z dnia 9 października 2008 r., wobec braku odpowiedzi na wezwanie, pozostawił wniosek J. P. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. J. P. wniosła sprzeciw. Skarżąca została ponownie wezwana zarządzeniem z 21 listopada 2008 r. do nadesłania wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy, odpisu zeznania podatkowego za rok 2007 oraz do złożenia oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych miesięcznie na utrzymanie mieszkania oraz innych wydatków koniecznych (przeciętnie w miesiącu). Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarżąca nie wykazał, aby nie była w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd podkreślił, że dzięki uzyskanym dokumentom źródłowym miałby pełny obraz rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej i wtedy mógłby dokonać rzetelnej oceny: czy wykazana przez nią sytuacja pozwala lub nie na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w konsekwencji daje lub nie podstawy do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca wniosła zażalenie podnosząc, że złożyła pełne oświadczenie o sytuacji majątkowej i rodzinnej, z którego wynikało niezbicie, że jej sytuacja nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania, a Sąd nie uzasadnił dlaczego uważa, że złożone dokumenty nie są wystarczające do przyznania jej prawa pomocy. Ponadto skarżąca podniosła, ze obecnie pobiera emeryturę w wysokości [...] zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umożliwia Sądowi zwrócenie się o nadesłanie dodatkowych dokumentów i oświadczeń, jeżeli informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie są wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskującego. Mając na uwadze podane we wniosku okoliczności, stosownie do tego przepisu skarżąca została wezwana do przedstawienia dodatkowych dokumentów i oświadczeń (wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, odpisu zeznania podatkowego za 2007 r. i oświadczenia o wysokości miesięcznych wydatków). Jak wynika z akt sprawy skarżąca na wezwanie nie odpowiedziała. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, iż okoliczności podane we wniosku nie wystarczały do rzetelnej oceny, czy skarżąca znajduje się w sytuacji uprawniającej skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić trzeba, że na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania, że nie ma możliwości poniesienia kosztów związanych z postępowaniem, tymczasem skarżąca nie wykazała w sposób oczywisty, że nie ma środków, które mogłaby przeznaczyć na udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym wszczętym jej skargą. Skarżąca podnosiła, że termin wyznaczony do zgromadzenia dokumentów był za krótki, zauważyć jednak należy, że oba wezwania do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń pozostały bez jakiejkolwiek odpowiedzi skarżącej. W takiej sytuacji nie sposób uznać, aby skarżąca wykazała, że znajduje się w wyjątkowej sytuacji, która uprawniałaby ją do uzyskania prawa pomocy. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.