II OZ 226/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Wr 323/22 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Jeleniej Górze w przedmiocie postępowania dotyczącego realizacji robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie

Zaskarżonym postanowieniem z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Wr 323/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) odrzucił skargę P. (dalej jako skarżący lub Stowarzyszenie) na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie postępowania dotyczącego realizacji robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę. Sąd I instancji mając na uwadze treść art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. odrzucił skargę skarżącego bowiem pomimo prawidłowego wezwania skarżącego do nadesłania dokumentu określającego sposób reprezentacji strony nie usunął on braku skargi w wyznaczonym do tego terminie. Stowarzyszenie wniosło zażalenie na powyższe postanowienie (pismo z 9 czerwca 2022 r.) domagając się jego uchylenia i zobowiązania Sądu I instancji do nadania sprawie dalszego biegu, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucono naruszenie: o art. 58 § 1 i 3 P.p.s.a. poprzez nieuzasadnione odrzucenie skargi; o art. 77 P.p.s.a. poprzez brak zastosowania; o art. 65 w zw. z art. 73 P.p.s.a. poprzez zastosowanie instytucji doręczenia zastępczego, w sytuacji braku spełnienia ustawowych wymogów; o art. 49 P.p.s.a. poprzez brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi; o błąd w ustaleniach faktycznych, że strona skarżąca została prawidłowo wezwana do usunięcia braków skargi; o błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że termin do złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu, określającego umocowanie do reprezentacji strony skarżącej rozpoczął swój bieg z dniem 1 kwietnia 2022 r., gdy tymczasem nie rozpoczął on w ogóle biegu. W uzasadnieniu zażalenia Stowarzyszenie przedstawiło argumentację, która w jego ocenie uzasadnia postawione w zażaleniu zarzuty. Zdaniem Stowarzyszenia, Sąd błędnie uznał, że przesyłka z sądu zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została prawidłowo doręczona w formie doręczenia zastępczego skoro operator pocztowy nie dokonał ani razu awizacji przesyłki z sądu. Błędne jest przyjęcie, że przesyłka została doręczona 1 kwietnia 2022 r. oraz, że termin do uzupełnienia skargi upłynął 8 kwietnia 2022 r. Stowarzyszenie wskazuje, że skarżący 6 czerwca 2022 r. złożył skargę do operatora pocztowego kwestionując sposób doręczenia przesyłki rejestrowanej – brak podwójnej awizacji, co pozwala przyjąć, że podważono skuteczność doręczenia przesyłki sądowej. Nie można wobec tego uznać, że operator pocztowy dochował ustawowych wymogów, brak również przesłanek do zastosowania doręczenia zastępczego, 7 dniowy termin do złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu, określającego umocowanie do reprezentacji strony skarżącej w ogóle nie rozpoczął biegu. Sąd nie wezwał skutecznie do uzupełnienia braków skargi stosownie do art. 49 § 1 P.p.s.a. wobec czego czynność ta powinna zostać powtórzona z zachowaniem koniecznych wymogów ustawowych. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt niniejszej sprawy wynika, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi m.in. w postaci złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej w postępowaniu sądowym zostało wysłane 16 marca 2022 r. Już 18 marca 2022 r. zarejestrowano je na poczcie w J. i tego dnia nastąpiła próba doręczenia o czym świadczą adnotacje poczty na odwrocie zwrotnego potwierdzenia odbioru. Powiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej ul. [...] w J. pozostawiono 18 marca 2022 r. w oddawczej skrzynce pocztowej (adnotacja na zpo). Powtórnie awizowano 28 marca 2022 r. (adnotacja na kopercie zwrotu pisma). Zatem 14 dni od pierwszej awizacji upłynęło 1 kwietnia 2022 r. i z tą datą zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a. należało uznać przesyłkę za skutecznie doręczoną w trybie doręczenia zastępczego, co słusznie zauważył Sąd I instancji. Od tej daty rozpoczął bieg 7 dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi, który upłynął bezskutecznie 8 kwietnia 2022 r. Wobec nie nadesłania w tym terminie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej należało skargę odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. bowiem w istocie skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi w terminie do tego wyznaczonym wezwaniem wystosowanym w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. Wbrew temu co podnosi się w zażaleniu Sąd I instancji nie naruszył art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. wręcz przeciwnie postąpił zgodnie z tym przepisem. Nie został naruszony art. 77 P.p.s.a. bowiem nie doszło do sytuacji kiedy skarżący jako adresat pisma mógł potwierdzić odbiór pisma swoim własnoręcznym podpisem i wskazać datę odbioru. Gdyby stawił się na poczcie w celu odebrania pozostawionej tam przesyłki ten przepis miałby zastosowanie. Nie można uznać, że nie ziściły się przesłanki do zastosowania instytucji doręczenia zastępczego uregulowanej w art. 73 P.p.s.a. skoro doręczenie w sposób wskazany w art. 65 – 72 P.p.s.a. nie było możliwe. Operator pocztowy próbował doręczyć przesyłkę na adres skarżącego i doręczyć ją organowi uprawnionemu do reprezentowania go przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. Każda z tych opcji doręczenia okazała się nieskuteczna a zatem należało zastosować doręczenie zastępcze. Skarżący został wezwany prawidłowo do usunięcia braków formalnych skargi bowiem w wezwaniu określono jasno i precyzyjnie jaki jest brak skargi, wyznaczono termin uzupełnienia braku i wskazano rygor w razie nieuzupełnienia braku. Termin do uzupełnienia braku rozpoczął swój bieg 1 kwietnia 2022 r. bowiem termin ten wynika wprost z instytucji doręczenia zastępczego, która została zastosowana w sprawie prawidłowo i skutecznie. Twierdzenie o braku awizacji przesyłki samo w sobie jest niewystarczające by podważyć domniemanie doręczenia przesyłki w trybie doręczenia zastępczego. Obalić te domniemanie może np. skutecznie wniesiona reklamacja przesyłki u operatora pocztowego albo uprawdopodobnienie okolicznościami, że przesyłka doręczana w tym trybie nie została skutecznie doręczona. Sygnalizowanie w reklamacji złożonej 6 czerwca 2022 r. braków kadrowych [...] oddziału operatora pocztowego w okresie od stycznia do kwietnia 2022 r. jako okoliczności znanej powszechnie, która miałaby wpływać na braki w doręczaniu korespondencji adresatom w tym brak ich awizowania, nie zostało w jakikolwiek sposób uprawdopodobnione. Skarżący nie przedstawił stanowiska samego operatora pocztowego np. odpowiedzi na reklamację, która potwierdziłaby tę okoliczność. Z drugiej strony skoro jest to okoliczność ujawniona publicznie, to należało przedstawić do sądu informacje publicznie znane o zaistniałej w UP w J. [...] sytuacji kadrowej. Sąd sam nie ma obowiązku poszukiwania informacji w tym zakresie. Kolejnym argumentem przemawiającym za przyjęciem, że do doręczenia zastępczego doszło jest grożąca doręczającemu odpowiedzialność karna za sfałszowanie dokumentu urzędowego, którym jest zwrotne potwierdzenie odbioru. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni stanowisko Sądu I instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Słusznie Sąd ten uznał, że uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi nastąpiło i brak ten nie został uzupełniony w sytuacji skutecznego zastosowania doręczenia zastępczego. Wystąpiły zatem podstawy do odrzucenia skargi stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.