II OZ 206/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 września 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 578/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 25 marca 2024 r. nr WIR.VIII.7840.1.172.2023 w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 30 września 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 578/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego (dalej "Wojewoda") z dnia 25 marca 2024 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie sposób stwierdzić by zachodziły okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony tymczasowej na czas postępowania sądowoadministracyjnego. E. S. (dalej "skarżąca") nie uprawdopodobniła bowiem, że wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić ją na niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Po pierwsze, argumentacja polegająca na przedstawieniu ogólnych uwag dotyczących "potencjalnego" - jak sama skarżąca wskazała w uzasadnieniu wniosku - naruszenia poszczególnych przepisów (dotyczących nasłonecznienia, wielkości budynku, przeciwpożarowych oraz innych techniczno-budowlanych) w zakresie planowanej inwestycji, które może doprowadzić do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę i tym samym do powstania obiektu w trakcie budowy, którego realizacja zostanie wstrzymana na dłuższy okres, stanowi w gruncie rzeczy polemikę z zastosowanymi w projekcie budowlanym rozwiązaniami. Tymczasem kontrola legalności zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami będzie miała miejsce na etapie merytorycznego rozpoznawania sprawy przez Sąd. Podobnie ma się sytuacja z zakwestionowaną przez skarżącą prawidłowością projektowanego zjazdu, którego legalność jest elementem oceny merytorycznej w postępowaniu prowadzonym przez zarządcę drogi w sprawie zgody na lokalizację zjazdu. Nie jest więc rolą Sądu analizowanie, w ramach postępowania wpadkowego dotyczącego wstrzymania wykonania decyzji, merytorycznej prawidłowości wydanej decyzji dotyczącej zjazdu. Istotnym jest przy tym, że wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej z uwagi na nieprawidłowości w projektowanym zjeździe, skarżąca uzasadniła poprzez ogólnikowe wskazanie, że zjazd z terenu inwestycji może powodować utrudnienia w ruchu drogowym oraz że wadliwość obsługi komunikacyjnej może negatywnie wpłynąć na prowadzoną przez skarżącą działalność gospodarczą - co zdaniem Sądu nie jest wystarczające dla uwzględnienia wniosku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła E. S., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 61 ust. 2 i 3 p.p.s.a. przez nieprawidłowe uznanie, iż nie zaszły przesłanki do wstrzymania zaskarżonej decyzji, podczas gdy skarżąca, w swojej ocenie, uprawdopodobniła te przesłanki – co szeroko uzasadniła w treści zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Przy ocenie wniosku Sąd zobowiązany jest ważyć interes zarówno strony skarżącej jak również inwestora. Wykonanie obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę, które może zostać usunięte z mocą wsteczną z obrotu prawnego, odbywa się bowiem na ryzyko inwestora. Zatem to inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc to po stronie inwestora może zaistnieć stan znacznej szkody. Podobnie w sytuacji odwrotnej, tj. wstrzymania wykonania decyzji i zablokowania procesu inwestycyjnego, co wiąże się z ingerowaniem w proces budowlany i ponoszeniem przez inwestora strat związanych z tym przestojem. Do kwestii tej odniósł się również Sąd I instancji w swoim uzasadnieniu w części dotyczącej kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora. Argumentacja ta jest trafna i nie ma potrzeby powielania jej w niniejszym uzasadnieniu. Odnosząc się natomiast do argumentacji przedstawionej w zażaleniu należy wskazać, że nie jest ona zasadna. Zasadniczo można powoływać się na zagrożenie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jeśli ma ono charakter aktualny, realny i indywidualny, bezpośrednio związany z wykonaniem zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie podkreśla się również, że zagrożenie związane z procesem budowlanym powinno przekraczać normalne konsekwencje tego procesu. Tymczasem w złożonym zażaleniu skarżąca konsekwentnie wskazuje na takie okoliczności jak pogorszenie komfortu i standardu zamieszkiwania, co jest związane z budową obiektu o znacznych rozmiarach. Skarżąca wskazuje, że obiekt będzie naruszał przepisy dotyczące nasłonecznienia, przepisy przeciwpożarowe, jak również będzie zwiększał ruch samochodowy co generuje problemy komunikacyjne, hałas i zwiększone emisje spalin. Należy zaznaczyć, że tego typu zagrożenia wiążą się praktycznie z każdym procesem budowlanym, a co za tym idzie nie stanowią sytuacji wyjątkowej. Sąd dostrzega, że sprawa dotyczy obiektu znacznych rozmiarów przez co uciążliwości z nim związane mogą być znaczne, jednak żadne z przytoczonych w zażalenie argumentów nie dotyczą okoliczności przekraczających zagrożenia związane z budową tego typu inwestycji. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, to każde pozwolenie na budowę dużej inwestycji powinno automatycznie podlegać wstrzymaniu. Dodatkowo należy wskazać, że ewentualne naruszenie przepisów materialnych z zakresu prawa budowlanego, zagospodarowania przestrzennego czy ochrony środowiska nie może być przedmiotem oceny na etapie postępowania w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.