II OZ 2023/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P. oraz R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2517/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r., nr 863/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P.; 2. odrzucić zażalenie R.P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 listopada 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2517/24, odrzucił skargę K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 lipca 2024 r., nr 863/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W następstwie negatywnego rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z 21 maja 2025 r. wezwano ją do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł. Od tego zarządzenia skarżąca wniosła zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 lipca 2025 r. oddalił zażalenie skarżącej. Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału VII zarządzeniem z 3 września 2025 r. wezwał skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego ją do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącej 11 września 2025 r. wraz z pouczeniem, że nie przysługuje od niego zażalenie. Sąd wyjaśnił, że skarga składana do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna spełniać wymogi, dotyczące opłaty sądowej. W myśl art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, do jakich należy skarga, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie do art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. skarga, od której mimo wezwania nie został uiszczony w terminie 7 dni należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Następnie Sąd podniósł, że siedmiodniowy termin do usunięcia braków fiskalnych skargi upłynął skarżącej bezskutecznie 18 września 2025 r. Z notatki pracownika sekretariatu Wydziału VII z 14 listopada 2025 r. wynika, że skarżąca nie uiściła wpisu od skargi w wyznaczonym terminie. Pismem z 9 grudnia 2025 r. zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli K.P. oraz R.P. W uzasadnieniu podniesiono argumentację odnoszącą się do zaskarżonego postanowienia organu, kwestionującą jego czynności, wskazując na nieprawidłowości w ustaleniach faktycznych oraz zasadność wniesionej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie K.P. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie R.P. podlega odrzuceniu. Do zadań Sądu I instancji po wpłynięciu środka odwoławczego należy m.in. zbadanie czy został uiszczony przewidziany prawem wpis. W przypadku, gdy wpis nie został uiszczony, Sąd wzywa do usunięcia braku fiskalnego. Jeśli wskazane uchybienie nie zostanie w wyznaczonym terminie usunięte, Sąd I instancji postanawia na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. o odrzuceniu środka odwoławczego. Na postanowienie to przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z art. 194 § 1 pkt 7 i 8 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy wskazać, że żaląca została prawidłowo wezwana do uiszczenia wpisu zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII, a następnie do wykonania tego zarządzenia. Jednocześnie została ona prawidłowo pouczona o rygorze niezastosowania się do wezwania. Skarżąca nie sprostała powyższemu w zakreślonym przez Sąd I instancji terminie. Nieuiszczenie wpisu jest szczególnym rodzajem braku formalnego skargi, który powstaje nie z datą jej wniesienia, lecz dopiero gdy skarżący, pomimo wezwania, nie uiści wpisu we wskazanym przez sąd terminie. Z tego też powodu samodzielną podstawą do odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu sądowego jest art. 220 § 3 p.p.s.a. Podnoszone w zażaleniu okoliczności związane z czynnościami organu, nie podlegają rozpoznaniu merytorycznemu, tym samym nie mogą świadczyć o wadliwości postanowienia Sądu I instancji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.). Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 178 p.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a. Za koniecznością odrzucenia zażalenia R.P. przemawia fakt, że wyżej powołana niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych, przy czym przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą między innymi wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem zaskarżonego orzeczenia. Nadto, wyżej wymieniony nie jest stroną postępowania, a skarżone postanowienie zapadło w postępowaniu wywołanym skargą K.P. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tej osoby. Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.