II OZ 198/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. W. i C. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 32/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. W. i C. W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 listopada 2023 r., nr WINB-WOA.7721.268.2023.AJ w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 26 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 32/24, po rozpoznaniu wniosku K. W. i C. W., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia 10 listopada 2023 r., nr WINB-WOA.7721.268.2023.AJ, w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych. Sąd podał, że skarżący w skardze na ww. decyzję WINB wnieśli o wstrzymanie jej wykonania, z uwagi na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając wniosek wskazali, że u skarżącego rozpoznano nowotwór o niepewnym lub nieznanym charakterze jamy ustnej i narządów trawiennych oraz że w przedmiotowym budynku mieszka jego córka z mężem wraz z niepełnosprawnym dzieckiem. Zaznaczyli, że złożyli wniosek o lokal socjalny, jednak wątpliwe jest przyznanie go w 2023 r. Dlatego też w przypadku utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji nakazującej rektyfikację budynku w terminie do 31 stycznia 2024 r. nie będą oni mieli żadnych możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych swojej rodziny. Sąd przywołał treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") oraz stwierdził, że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnili, że wykonanie określonych robót budowlanych wskazanych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 20 czerwca 2023 r., nr 21/2023 (nakazującej skarżącym - właścicielom budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego przy ulicy [...] w [...] na działce [...] - w terminie do dnia 30 września 2023 r. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie rektyfikacji budynku oraz zakazującej używania budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości), niesie ze sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zwrócił uwagę, że podstawą faktyczną zaskarżonej decyzji było ustalenie, że stan techniczny budynku może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi (art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - Dz.U. z 2023 r. poz. 682). Celem decyzji wydawanych na podstawie art. 66 Prawa budowlanego jest utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, niezagrażającym życiu i zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, bądź środowiska, czy też niepowodującym swym wyglądem oszpecenia otoczenia. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego dlatego też nie ulega wątpliwości, że nieodpowiedni stan techniczny obiektu wiąże się z niebezpieczeństwem powodującym zagrożenie dla wartości chronionych jakimi są życie i zdrowie ludzi oraz ochrona mienia. Skarżący nie przedstawili natomiast żadnej argumentacji wskazującej, iż podjęli jakiekolwiek działania zabezpieczające w zakresie poprawy stanu technicznego budynku. W przedmiotowej sprawie nie przedstawiono żadnych dokumentów lub też szczegółowych skutków mogących potwierdzić wyrządzenie znacznej szkody. Sąd podkreślił także, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji pozostaje niezależne od zasadności samej skargi, na tym etapie postępowania zaskarżona decyzja nie podlega bowiem kontroli sądowoadministracyjnej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i bezzasadne stwierdzenie, iż w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnili, że wykonanie określonych robót budowlanych (wskazanych w decyzji PINB z dnia 20 czerwca 2023 r.) niesie za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy: - skarżący C. W. choruje na nowotwór o niepewnym lub nieznanym charakterze jamy ustnej i narządów trawiennych: okrężnica, zaś w przedmiotowym budynku mieszka jego córka z mężem wraz z niepełnosprawnym dzieckiem; - pomimo złożonego wniosku o lokal socjalny, wątpliwym jest jego przyznanie w tym roku kalendarzowym, w związku z czym w przypadku utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji nakazującej rektyfikację budynku w terminie do 31 stycznia 2024 r. skarżący nie będą mieli żadnych możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych swojej rodziny; - wykonanie rektyfikacji przedmiotowego budynku na obecnym etapie jest bezcelowe albowiem w sytuacji uwzględnienia skargi skarżący poniosą dodatkowe, zbędne, wysokie koszty związane z rektyfikacją budynku, w związku z czym zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem nie będzie prawnych ani faktycznych możliwości przywrócenia stanu poprzedniego; - nieruchomość skarżących nie graniczy z innymi nieruchomościami zabudowanymi budynkami mieszkalnymi, a zatem nie zachodzi konieczność wyważenia interesu skarżących oraz interesu publicznego, albowiem rzekomo nieodpowiedni stan techniczny obiektu nie wiąże się z niebezpieczeństwem powodującym zagrożenie dla życia i zdrowia innych ludzi oraz ochrony mienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkiem od reguły wykonywania decyzji ostatecznych. Istotą jej jest to by adresat tej decyzji skorzystał z tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla niego wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie ona zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest uprawdopodobnienie zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Zaznaczyć należy, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. To ona musi przedstawić argumenty i dokumenty na ich potwierdzenie, z których będzie wynikało, że wykonanie decyzji spowoduje dla jej sytuacji realne zagrożenie, które można określić mianem znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Strona ma przedstawić takie okoliczności, z których będzie wynikało, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że nie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącym ochrony tymczasowej. Skarżący nie wykazali związku pomiędzy chorobą skarżącego C. W., a realizacją obowiązków wynikających z zaskarżonej decyzji. Wskazane zaś okoliczności, tj. zamieszkiwanie w przedmiotowym budynku córki skarżącego wraz z mężem i niepełnosprawnym dzieckiem; wystąpienie z wnioskiem o lokal socjalny i podanie w wątpliwość jego przyznanie w tym roku kalendarzowym, w sytuacji braku uszczegółowienia argumentacji, a mianowicie podania czy na czas wykonania obowiązków wynikających z decyzji nie ma możliwości zamieszkania przez ww. w innym miejscu (u innych członków rodziny, najem), nie przemawiają za stwierdzeniem wystąpienia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym miejscu należy także zaznaczyć, że skarżący nie wskazali aby sami zamieszkiwali w przedmiotowym budynku, ani nie wykazali dlaczego to właśnie na nich spoczywa konieczność zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny (jej córki wraz z rodziną). Za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie przemawia także negatywne nastawienie strony do realizacji obowiązku wynikające z kwestionowania celowości jego wykonania. Strona skarżąca nie przedstawiła także kosztów rektyfikacji budynku, ani nie przedłożyła żadnych dowodów obrazujących jej kondycję finansową. Bez porównania tych dwu wartości (sytuacji finansowej strony i kosztów realizacji obowiązku) nie jest możliwe zweryfikowanie, czy faktycznie wykonanie decyzji wiązałoby się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy ocenie zasadności wniosku strony nie można także pominąć, że skarżona decyzja została wydana w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego, w związku ze stwierdzeniem, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, nałożył obowiązek rektyfikacji budynku, jednocześnie zakazał jego użytkowania do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Strona skarżąca, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, nie przedstawiła żadnej argumentacji wskazującej, iż podjęła jakiekolwiek działania zabezpieczające w zakresie poprawy stanu technicznego budynku. W niniejszym przypadku chodziło o zapewnienie bezpieczeństwa osób przebywających w przedmiotowym budynku. W związku z powyższym argumentacja, iż nieruchomość skarżących nie graniczy z innymi nieruchomościami zabudowanymi budynkami mieszkalnymi pozostaje bez istotnego znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.