II OZ 183/23

Dnia 19 kwietnia 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 683/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2022 r. nr 50/22 w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 12 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 683/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie odmówił G. sp. z o.o. z/s w P. (Spółka) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z 18 stycznia 2022 r., nr 50/22, w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych. W uzasadnieniu powyższego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze do WSA w Warszawie na ww. decyzję MWINB zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że realizacja obowiązku wymiany okien w ścianie budynku będzie powodowała trudne do odwrócenia skutki i wywoła ujemne konsekwencje w przestrzeni majątkowej spółki. Z drugiej strony wymiana przez skarżącą okien na tym etapie spowoduje, że badanie prawidłowości zaskarżonych decyzji przez wojewódzki sąd administracyjny stanie się bezprzedmiotowe. Sąd pierwszej instancji, po przeanalizowaniu wniosku skarżącej stwierdził, że wniosek ten nie został wystarczająco uzasadniony, ani nie zawierał argumentacji przemawiającej za tezą, że wykonanie decyzji spowoduje sytuacje opisane w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm., Ppsa). Nie jest wystarczające formułowanie ogólnikowych twierdzeń, ale niezbędne jest staranne zobrazowanie opisanej we wniosku sytuacji, w tym szczególnie rzetelne określenie rozmiaru ewentualnej szkody oraz jej wpływu na sytuację ekonomiczną strony. Zdaniem tegoż sądu skarżąca nie wykazała, że w niniejszej sprawie występuje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości. Strona skarżąca podnosi, że wydając zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie naruszył art. 61 § 3 Ppsa poprzez błędne uznanie, że skarżąca nie wykazała, iż w niniejszej sprawie występuje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącej i w konsekwencji wydanie postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy w uzasadnieniu do wniosku skarżąca co najmniej uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji sprowadzać się będzie do wymiany okien w ścianie jej budynku, tymczasem jest to zabieg bardzo kosztowny i z punktu widzenia elementarnej logiki trudny do odwrócenia w skutkach. W związku z powyższym, na podstawie art. 194 § 3 Ppsa, strona wnosi o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Spółki, poprzez przytoczenie odpowiednich okoliczności, które poparte zostały odpowiednią argumentacją, wykazała ona, że realizacja obowiązku wymiany okien w ścianie budynku będzie powodowała trudne do odwrócenia skutki i doprowadzi do znacznego zmniejszenia finansów przedsiębiorstwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 259), Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja procesowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest odstępstwem od generalnej zasady ich wykonalności i służyć ma stronie postępowania, chroniąc ją przed negatywnymi skutkami, jakie mogą powstać w wyniku wykonania takiego rozstrzygnięcia. Przepis art. 61 § 3 Ppsa określa przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, tj. wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które uzasadniają zastosowanie ochrony tymczasowej spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, który musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony skarżącej. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że zachodzi przynajmniej jedna z przesłanek z art. 61 § 3 Ppsa. Nie jest zatem wystarczające powoływanie się przez stronę skarżącą na ogólnie wskazane ustawowe przesłanki wstrzymania tj. wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przedmiotowej sprawie słusznie uznał sąd pierwszej instancji, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony w sposób pozwalający na ocenę, czy zaistniały przesłanki przemawiające za udzieleniem ochrony tymczasowej. Powyższego zapatrywania nie zmienia argumentacja zawarta w zażaleniu. Dla stwierdzenia zasadności wniosku nie jest wystarczający wywód strony dotyczący jej obaw odnośnie następstw finansowych realizacji nałożonego obowiązku, czy też zasadności jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wykazać, że wstrzymanie wykonania orzeczenia jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Uzasadnienie tych twierdzeń powinno zostać poparte np. dokumentami źródłowymi zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej składającego wniosek oraz oszacowaniem kosztów wykonania określonych robót budowlanych, uwiarygodnionym stosownymi dokumentami. W rozpatrywanym przypadku skarżąca Spółka nie przedstawiła dowodów obrazujących swoją kondycję finansową, jak również nie przedstawiła wstępnego kosztorysu prac związanych z realizacją decyzji. Bez porównania tych dwóch wartości (sytuacji finansowej strony i kosztów realizacji obowiązku) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia skarżącej, że w jej przypadku spełniły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 Ppsa. Dodatkowo zauważyć należy, że poniesienie kosztów prac budowlanych w razie uwzględnienia skargi skutkować będzie obowiązkiem zwrotu tych kosztów przez organ. Nie zachodzi obawa, że nie będzie możliwy zwrot spełnionego świadczenia (zob. postanowienia NSA: z 6 lutego 2018 r. II OZ 60/18; czy z 23 września 2020 r. II OZ 649/20 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.