II OZ 182/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. P. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 458/20 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku R. P. o wyłączenie sędziego w sprawie ze sprzeciwu R. P. od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 sierpnia 2020 r. Nr 765/2020 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z 31 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 458/20, Z-cy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) we Wrocławiu pozostawiono bez rozpoznania wniosek R. P. ("skarżący"), oznaczony datą 17 listopada 2021 r. (data wpływu do WSA 23 listopada 2021 r.), o wyłączenie sędziego. W uzasadnieniu zaskarżonego do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzenia, wskazano że w zażaleniu z 17 listopada 2021 r. (k. 30 akt sąd.) na zarządzenie Sędziego WSA z 5 listopada 2021 r. (k. 28) skarżący wniósł w jego pkt 4. o wyłączenie "autora zaskarżonego orzeczenia" z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności. Zarządzeniem z 3 grudnia 2021 r. w związku z czynnościami wstępnymi dotyczącymi zażalenia z 17 listopada 2021 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziego, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, poprzez wskazanie personalnie (z imienia i nazwiska) sędziego, którego wyłączenia się domaga oraz wskazanie okoliczności, które w ocenie wnioskodawcy wywołują uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. WSA wskazał, że wezwanie do uzupełnienia powyższych braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziego zostało doręczone skarżącemu w dniu 10 grudnia 2021 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 36). Odbiór korespondencji skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem. Wskazany w wezwaniu termin upływał z dniem 17 grudnia 2021 r. (piątek). Do dnia wydania zarządzenia, skarżący nie dopełnił jednak czynności określonych w wezwaniu. Pismem z 22 lutego 2022 r., skarżący wywiódł zażalenie na zarządzenie z 31 stycznia 2022 r., w którym wnosi o jego uchylenie w całości i wyłączenie sędziego, który go "szykanuje", a nadto o wyłączenie sędziego WSA Olgę Białek, która "też jest stronnicza na jego szkodę". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 259, Ppsa), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 Ppsa. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonych sędziów i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione. Należy zauważyć, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić oraz być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Wskazać również należy, że stosownie do przepisu art. 49 § 1 Ppsa, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast w myśl § 2 powyższego artykułu, jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącego nie odpowiadał wskazanym powyżej wymogom. Skarżący nie wskazał z imienia i nazwiska sędziego, którego wniosek dotyczy, nie podał również konkretnych i obiektywnych okoliczności wyłączenia w stosunku do tego sędziego. W tych okolicznościach zasadnie wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez sprecyzowanie, wyłączenia którego sędziego – z imienia i nazwiska – domaga się, a także do podania powodów żądania. Skarżący, mimo wezwania i prawidłowego pouczenia o skutkach niezastosowania się do niego, w wyznaczonym terminie nie uzupełnił wskazanych w wezwaniu braków formalnych wniosku. W takiej sytuacji WSA we Wrocławiu był zobowiązany pozostawić wniosek o wyłączenie sędziego bez rozpoznania, na podstawie art. 49 § 2 Ppsa, co też nastąpiło w zaskarżonym zarządzeniu, które uznać należy za wydane prawidłowo. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 Ppsa, orzekł jak w sentencji.