II OZ 1802/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K., D. K., K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 805/24 w przedmiocie odmowy przyznania K. P. prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. i R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P.; 2. odrzucić zażalenie D. K., D. K. i R. P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 805/24, odmówił K. P. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. i R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r., [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a." wskazał, że K. P. nie posiada interesu prawnego pozwalającego złożyć skargę w sprawie, w której wniosła o przyznanie prawa pomocy, gdyż nie zaskarżyła decyzji PINB dla m.st. Warszawy z 18 stycznia 2024 r. nr [...], co stanowi podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Zatem ze względu na oczywistą bezzasadność skargi, należało w rozpoznawanej sprawie oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 247 P.p.s.a., bez konieczności prowadzenia postępowania w celu oceny sytuacji osobistej i majątkowej strony. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli: D. K., D. K., K. P. i R. P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie K. P. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Zastosowanie tej regulacji następuje, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego, przy stanie faktycznym i prawnym, który nie budzi najmniejszych wątpliwości, że wniesiona skarga kwalifikuje się do odrzucenia (zob. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt I ONP 10/12; postanowienie NSA z 23 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 13/14). W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczy skargi, która kwalifikuje się do odrzucenia wobec jej niedopuszczalności, to również uznać należy, że na obecnym etapie skarżąca nie nabyła prawa do ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy. W świetle powyższego zażalenie wniesione przez K. P. nie mogło odnieść zamierzonego skutku i podlegało oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Zażalenie wniesione przez D. K., D. K. i R. P. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Z uwagi na treść art. 258 § 2 pkt 4 P.p.s.a., postanowienie oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 247 P.p.s.a. wydaje sąd w składzie jednego sędziego na posiedzeniu niejawnym, natomiast na podstawie art. 227 § 1 P.p.s.a. służy na nie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.). Zażalenie niedopuszczalne podlega natomiast odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 178 P.p.s.a. Za odrzuceniem zażalenia D. K., D. K. i R. P. przemawia fakt, że skutki orzeczenia Sądu pierwszej instancji dotyczą wyłącznie K. P. Wyżej wymienieni nie byli inicjatorami postępowania o udzielenie prawa pomocy. Postanowienie w tym przedmiocie zapadło w postępowaniu wywołanym wnioskiem K. P. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tej osoby. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji.