II OZ 176/22

Dnia 30 marca 2022 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1339/21 o odrzuceniu skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...] na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 17 marca 2010 r. nr XCV/1271/10 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Kościelniki postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 18 stycznia 2022 r., II SA/Kr 1339/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Krakowie odrzucił skargę Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...] (Spółka) na uchwałę Rady Miasta Krakowa z 17 marca 2010 r., nr XCV/1271/10, w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Kościelniki (MPZP). W uzasadnieniu powyższego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że Spółka już wcześniej wniosła skargę na tę samą uchwałę Rady Miasta Krakowa z 17 marca 2010 r. nr XCV/1271/10 (MPZP), którą wyrokiem z 21 stycznia 2011 r., II SA/Kr 1008/10, WSA w Krakowie oddalił, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną od tego wyroku (wyrok z 10 sierpnia 2011 r., II OSK 1131/11). Zdaniem sądu pierwszej instancji zachodziła tu tożsamość spraw – z uwagi na tożsamość podmiotów, jak i przedmiotu skargi. Zatem sprawa objęta niniejszą skargą została już prawomocnie osądzona powołanymi wyżej wyrokami. Z tych względów sąd wojewódzki odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa). Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi złożyła Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca się: A. naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 54 § 2 w zw. z art. 65 § 1 w zw. z art. 47 § 1 i art. 10 Ppsa przez niedoręczenie skarżącej odpisu odpowiedzi na skargę zawierającej stanowisko organu na temat rzekomej tożsamości sprawy ze skargi i sprawy rozstrzygniętej wyrokiem NSA z 10 sierpnia 2011 r., II OSK 1131/11, które to stanowisko najwyraźniej podzielił sąd pierwszej instancji, czego konsekwencją było odrzucenie skargi, a co stanowiło naruszenie zasady jawności postępowania sądowoadministracyjnego i pozbawiło skarżącą możliwości obrony swych praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 Ppsa; 2) art. 58 § 1 i 3 w zw. z art. 10 Ppsa, przez zakwalifikowanie skargi jako "do odrzucenia" jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd w drodze pisemnego Zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 21 grudnia 2021 r., co stanowi naruszenie zasady jawności postępowania sądowoadministracyjnego i również pozbawiło skarżącą możliwości obrony swych praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 Ppsa; 3) art. 58 § 1 pkt 4 w zw. z art. 171 Ppsa przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej pomimo braku tożsamości przedmiotowej sprawy ze skargi i sprawy rozstrzygniętej wyrokiem NSA z 10 sierpnia 2011 r. (II OSK 1131/11); 4) art. 141 § 4 w zw. z art. 166 Ppsa przez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do twierdzeń skargi dotyczących braku tożsamości przedmiotowej sprawy (część F, tezy 19 i 20, s. 10-11), co nie pozwala na prześledzenie toku argumentacji i rozumowania sądu pierwszej instancji, które doprowadziło do odrzucenia skargi i w znacznym stopniu utrudnia dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego postanowienia; B. naruszenie prawa materialnego tj.: 5) art. 101 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym przez ich niezastosowanie i pozbawienie strony skarżącej prawa do wniesienia skargi na uchwałę, która narusza jej interes prawny i uprawnienie, pomimo że w tej samej (przedmiotowo) sprawie nie orzekał sąd administracyjny. Mając powyższe na uwadze strona skarżąca kasacyjnie wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że sąd pierwszej instancji nie dokonał analizy treści zaskarżonej uchwały Rady Miasta Krakowa nr XCV/1271/10 z 17 marca 2010 r., wyroku NSA z 10 sierpnia 2011 r. oraz skargi wniesionej w niniejszej sprawie. Wskazano, że w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem NSA z 10 sierpnia 2011 r. przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej nie była w ogóle kwestia zgodności zaskarżonej uchwały z art. 1 ust 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Upzp) w zakresie, w jakim uchwała nie uwzględnia walorów ekonomicznych obszaru położonego wzdłuż ul. [...] w K. Kwestia ta nabrała szczególnego znaczenia po przystąpieniu przez Gminę Miejską [...] (już po wydaniu wyroku z 10 sierpnia 2011 r.) do planowanej od wielu lat przebudowy ul. Igołomskiej (do której bezpośrednio przylega działka skarżącej) i podniesienie jej kategorii drogi krajowej o parametrach klasy głównej G2X2, która spowodowała istotną zmianę uwarunkowań przestrzennych, w szczególności układu komunikacyjnego w obszarze, na którym położona jest nieruchomość skarżącej. Zdaniem Spółki przeznaczenie wynikające z zaskarżonej uchwały w obecnym stanie rzeczy nie uwzględnia w dostateczny sposób wymagań wynikających z art. 1 ust. 2 pkt 6 Upzp (kwestia ta została szerzej omówiona w skardze - nie była natomiast w ogóle analizowana w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem NSA z 10 sierpnia 2011 r.). Zwrócono uwagę, że nieruchomość skarżącej została w MPZP przeznaczona jako teren rolniczy pod uprawy połowę oraz rolnicze użytki zielone, uprawy ogrodnicze i sady. W opinii Spółki, o ile to przeznaczenie mogło być uzasadnione w dotychczasowych warunkach przestrzennych i komunikacyjnych, to niewątpliwie przestaje takim być po wybudowaniu (znacznej przebudowie i rozbudowie) drogi o takich parametrach jak ww., bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W myśl art. 58 § 1 pkt 4 Ppsa (aktualny tekst jednol. Dz. U. 2022 r. poz. 329), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Istotą uregulowania zawartego w ww. przepisie jest wprowadzenie reguły, że w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga sądowoadministracyjna przysługuje tylko raz, nie można więc w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. Wyłączona jest dopuszczalność skutecznego wniesienia kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie lub bezczynność lub przewlekłość organu administracji. Odrzuceniu będzie podlegała skarga w sprawie, w której sąd stwierdzi tożsamość przedmiotową i tożsamość podmiotową z inną sprawę będącą w toku lub prawomocnie zakończoną (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. C.H. Beck 2015, s. 362) Poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje okoliczność, iż skarga Spółki na uchwałę Rady Miasta Krakowa z 17 marca 2010 r. nr XCV/1271/10 (MPZP) jest kolejną jej skargą wniesioną na ww. uchwałę. Jak wynika z akt sprawy o sygn. II SA/Kr 1008/10, wyrokiem z 21 stycznia 2011 r., WSA w Krakowie oddalił skargę Spółki na ten sam MPZP, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną od tego wyroku (wyrok z 10 sierpnia 2011 r., II OSK 1131/11). Mając zatem na uwadze treść art. 58 § 1 pkt 4 Ppsa stwierdzić należy, że sprawa objęta niniejszą skargą Spółki została już prawomocnie osądzona powołanymi wyżej wyrokami, co oznacza, iż niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego kolejną skargą Spółki na tę samą uchwałę Rady Miasta Krakowa z 17 marca 2010 r. nr XCV/1271/10, co uzasadniało odrzucenie skargi. Niezasadne są zarzuty zażalenia dotyczące braku pokrywania się zakresu przedmiotowego sprawy o sygn. II SA/Kr 1339/21 ze sprawą o sygn. II SA/Kr 1008/10. Granice przedmiotowe sprawy w przedmiocie uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyznacza materia uregulowana w zaskarżonej uchwale, oceniana w aspekcie interesu prawnego skarżącego (zob. wyrok NSA z 15 listopada 2017 r., II OSK 525/17, LEX nr 2452252). Granic tych nie wyznaczają, jak błędnie przyjmuje w zażaleniu strona skarżąca kasacyjnie, de facto zarzuty skargi, którymi wojewódzki sąd administracyjny na mocy art. 134 § 1 Ppsa nie jest związany (por. postanowienie NSA z 20 czerwca 2018 r., II OZ 611/18, LEX nr 2509079). Z tego względu, wbrew odmiennej ocenie wnoszącej zażalenie, nie pokrywanie się zarzutów skargi Spółki obecnie przez nią wniesionej z zarzutami skargi wniesionej w sprawie o sygn. II SA/Kr 1008/10, w żadnym razie nie świadczy o braku tożsamości przedmiotowej obu tych spraw. Chybione są wywody żalącej się Spółki sugerujące jakoby doszło do istotnej zmiany sytuacji prawnej tego samego podmiotu, w aspekcie dopuszczalności powtórnego zaskarżenia tego samego aktu prawnego. W zażaleniu podnoszono wyłącznie kwestie zmiany natury faktycznej, związanej z realizacją inwestycji drogowej przewidzianej ustaleniami MPZP. Tę samą uwagą opatrzyć należy kwestię późniejszej zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Co się zaś tyczy przywoływania w zażaleniu dorobku jurysprudencji, w zakresie przesłanek powtórnej kontroli tego samego aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, autor zażalenia nie dostrzega, że wypowiedzi doktryny, jak i przywołany w zażaleniu judykat (wyrok w sprawie II OSK 1244/11) odnosiły się do przypadku, gdy kolejną skargę na ten sam akt prawny (np. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) wnosi inny podmiot. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zachodziła, przeto wywody Spółki o braku tożsamości spraw, są zupełnie chybione. Co zaś tyczy się kwestii braku doręczenia stronie skarżącej odpisu odpowiedzi na skargę, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że sąd wojewódzki nie mógł naruszyć przepisów powołanych w skardze kasacyjnej w odniesieniu do tego zarzutu, tj. art. 54 § 2 i art. 47 § 1 Ppsa, bowiem są one adresowane do stron postępowania, wnoszących pisma procesowe. Natomiast sąd pierwszej instancji naruszył przepis art. 75 § 1 Ppsa, który stanowi, że pisma w postępowaniu sądowym i orzeczenia doręcza się w odpisach. Zauważyć jednak należy, że z treści art. 174 pkt 2 Ppsa wynika, że oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia przepisów postępowania wtedy będzie skuteczne, gdy wskazywane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ze wskazanych wyżej powodów, fakt braku doręczenia skarżącej Spółce odpisu odpowiedzi na skargę, co jest niewątpliwym uchybieniem sądu wojewódzkiego, nie można uznać za naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. odrzucenie skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.