II OZ 165/17

Dnia 11 kwietnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2017 r., sygn. akt II OZ 165/17 uchylające zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2463/16 i przekazujące temu sądowi wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: oddalić wniosek.

Postanowieniem z dnia 24 lutego 2017 r. sygn. akt II OZ 165/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej WSA) w Warszawie z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2463/16 i przekazał temu sądowi wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. W dniu 16 marca 2017 r. (data stempla pocztowego) r.pr J. W., działając w imieniu GIOŚ, złożyła wniosek o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2017 r., poprzez orzeczenie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że organowi należą się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego w sytuacji, kiedy sąd uwzględnił jego racje. Natomiast w sentencji wspomnianego postanowienia NSA brakuje rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania, mimo że podstawę do rozstrzygania o kosztach w takim orzeczeniu daje art. 209 i art. 197 § 2 Ppsa. W odpowiedzi pełnomocnik [...] wniósł o oddalenie wniosku, wskazując że przepisy art. 203 i 204 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej Ppsa), które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 157 § 1 Ppsa, strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Przepis ten - stosownie do treści art. 166 Ppsa - ma odpowiednie zastosowanie również w przypadku postanowień. Wprawdzie oba przywołane przepisy zostały zamieszczone w dziale III Ppsa (Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym), ale na mocy art. 193 Ppsa znajdują odpowiednie zastosowanie również w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z treści wniosku o uzupełnienie orzeczenia wynika, że zdaniem pełnomocnika organu w postanowieniu z dnia 24 lutego 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny miał obowiązek zawrzeć rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego, skoro zażalenie zostało uwzględnione. Zdaniem pełnomocnika organu, obowiązek Sądu w tym zakresie należy wywieść z treści art. 209 i art. 197 § 2 Ppsa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazane stanowisko strony odnośnie do obowiązku zamieszczenia w postanowieniu uwzględniającym zażalenie również rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania jest nietrafne. W myśl bowiem art. 209 Ppsa wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 Ppsa. Nie ulega wątpliwości, że orzeczenie uwzględniające zażalenie nie jest: 1) orzeczeniem uwzględniającym skargę, 2) orzeczeniem uwzględniającym skargę kasacyjną określonym w art. 203 Ppsa, ani 3) orzeczeniem oddalającym skargę kasacyjną określonym w art. 204 Ppsa. Autor wniosku o uzupełnienie postanowienia sugeruje jednak, że art. 209 Ppsa mimo wszystko stanowi podstawę do zawarcia w postanowieniu uwzględniającym zażalenie również orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego - z uwagi na treść art. 197 § 2 Ppsa, który stanowi, że "do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2". Podgląd ten jest niezasadny. "Przepisy o skardze kasacyjnej", o jakich mowa w art. 197 § 2 Ppsa to przepisy rozdziału 1 (Skarga kasacyjna) działu IV (Środki odwoławcze), a nie jakiekolwiek przepisy, w których występuje fraza "skarga kasacyjna", jak choćby niektóre przepisy rozdziału 1 (Zwrot kosztów postępowania między stronami) Działu V (Koszty postępowania). Za takim rozumieniem art. 197 § 2 Ppsa przemawia w szczególności końcowa treść tego przepisu, odwołująca się do art. 185 § 2 Ppsa, tj. przepisu zamieszczonego w rozdziale 1 działu IV Ppsa. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie podziela wyrażany w piśmiennictwie pogląd, że art. 197 § 2 Ppsa (nawet w pierwotnym brzmieniu, tj. przed dodaniem zwrotu "z wyłączeniem art. 185 § 2") nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527). Podkreślenia wymaga, że strona może uzyskać zwrot kosztów postępowania zażaleniowego w przypadku uwzględniania skargi przez sąd administracyjny. Wówczas obowiązkiem sądu - wynikającym z art. 200 Ppsa - jest również orzeczenie o zwrocie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, do których niewątpliwie zaliczyć należy koszty postępowania zażaleniowego, które zakończyło się uwzględnieniem zażalenia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 166 w zw. z art. 193 Ppsa, postanowił jak w sentencji.