II OZ 1620/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 22 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 lipca 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 629/25 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi B. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 17 lipca 2025 r. o sygn. II SA/Rz 629/25 odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi B. D. (dalej skarżąca), wniesionej na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego. Sąd powołując się na art. 85 i art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") wskazał, że okoliczności przemawiające za uznaniem braku winy w uchybieniu terminowi muszą mieć charakter wyjątkowy i szczególny i być niezależne od wnioskodawcy. Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza przyjęcie, że okoliczność, na którą powołuje się wnioskodawca, miała charakter niezawiniony. Zdaniem Sądu I instancji skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, jej wiosek zatem nie mógł zostać uwzględniony. Wskazano w szczególności, że przedstawiona przez skarżącą karta leczenia szpitalnego pochodzi sprzed 9 miesięcy, nie uprawdopodabnia więc argumentacji o jej złym stanie zdrowia po przebytym leczeniu szpitalnym lub chorobie mogącej rzutować na terminowość dokonywanych czynności. Nie dokumentuje również leczenia w okresie biegu terminu do usunięcia braków formalnych i fiskalnych skargi. Podobnie oceniono wartość dowodową kserokopii badań gastroskopii i kolonoskopii przeprowadzonych w marcu 2025 r. oraz ich wyników. Wiek skarżącej z kolei nie przemawia za uznaniem, że uchybienie terminu miało charakter niezawiniony, tym bardziej, że analiza treści skargi, fakt zachowania terminu do jej wniesienia, czy też aktywność procesowa w toku postępowania administracyjnego udokumentowana pismami pochodzącymi od skarżącej, nie pozostawiają wątpliwości co do Jej dobrej kondycji umysłowej i dobrej orientacji w sprawie. Pismem z [...] lipca 2025 r. skarżąca wniosła zażalenie na powołane postanowienie Sądu I instancji. Wniosła o jego zmianę i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Nie zgodziła się z jego treścią i uzasadnieniem. Wyjaśniła, że przedstawiła dokumentację medyczną. Dodała, że chce doprowadzić do legalizacji budynków. Z uwagi na pogorszenie stanu zdrowie, nie zdołała odpowiedzieć na jedno pismo, zrobiła to po czasie, mając nadzieję, że z uwagi na późniejsze wyjaśnienia Sąd przywróci termin. Zdaniem skarżącej opóźnienie nie było znaczne, stanowisko Sądu zaś utrudnia jej dochodzenie praw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że podejmowane przez stronę czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym są ograniczone terminami procesowymi, które służyć mają zdyscyplinowaniu postępowania, potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie oraz stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia (tak: postanowienie NSA o sygn. II GZ 181/09; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z treści art. 85 p.p.s.a. wynika, że czynności w postępowaniu sądowym podjęte przez stronę po upływie terminu są bezskuteczne. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała, by uchybienie terminowi do usunięcia braków formalnych skargi nastąpiło bez jej winy. Jak wynika z argumentacji Sądu, przedłożona dokumentacja medyczna nie może stanowić usprawiedliwienia w uchybieniu terminu procesowego, ponieważ nie obejmuje okresu, w którym obowiązek usunięcia braków formalnych powstał i był wymagany w terminie wynikającym z odbioru korespondencji sądowej, a mianowicie do 23 maja 2025 r. Okoliczności opisane przez skarżącą nie przemawiają za uznaniem, że uchybienie terminu miało charakter niezawiniony przez skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny powyższy pogląd podziela, gdyż warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie, że mimo swej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (tak: wyrok NSA o sygn. IV SA 1656/97, LEX nr 47891). Przeszkód takich nie zobrazowano ani w samym wniosku o przywrócenie terminu, ani w złożonym zażaleniu. Powoływane przez skarżącą okoliczności nie stanowią uzasadnienia na rzecz złożonego wniosku o przywrócenie terminu. Analiza wniosku i zawarta w nim argumentacja prowadzi do uznania, że skarżąca w istocie kwestionuje poczynione ustalenia, by wykazać, że przyjęte przez Sąd stanowisko utrudnia Jej dochodzenie praw, nie wykazuje zaś braku swojej winy w uchybieniu terminu, co wykracza poza ramy instytucji uregulowanej w art. 86 § 1 p.p.s.a.. Z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia i stanowiące jego podstawę przepisy art. 86 i 87 p.p.s.a. – w szczególności konieczność uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu – podniesione w zażaleniu zarzuty – niezwiązane z tą kwestią zagadnienie legalizacji budowy – nie zasługiwały na uwzględnienie. Z przedstawionych powyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z obowiązującym prawem i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.