II OZ 1619/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 22 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 629/25 o odrzuceniu skargi B. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 5 czerwca 2025 r. o sygn. II SA/Rz 629/25 odrzucił skargę B. D. (dalej skarżąca), na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego. Sąd powołując się na art. 46 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") wskazał, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, w tym w szczególności zawierać PESEL strony skarżącej będącej osobą fizyczną. Do pisma (skargi) należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom (art. 47 § 1 p.p.s.a.). Od pism wszczynających postępowanie przed sądami administracyjnymi w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Skarga, od której pomimo wezwania nie uiszczono należnego wpisu, podlega odrzuceniu. Podobne skutki dotyczą nieuzupełnienia w terminie braków formalnych w postaci odpisów skargi i podania numeru PESEL (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżąca mimo prawidłowo skierowanych wezwań o uzupełnienie braków formalnych i fiskalnych skargi oraz pouczeniu o konsekwencjach grożących w razie niedokonania tej czynności w zakreślonym terminie, nie uczyniła zadość wezwaniu i do 23 maja 2025 r. nie uiściła wpisu sądowego oraz nie podała numeru PESEL i nie nadesłała jednego odpisu skargi. Wpis sądowy uiszczono dopiero 30 maja 2025 r., zaś numer PESEL podano w piśmie z 29 maja 2025 r. (nadanym 30 maja 2025 r.), przy którym nadesłano również jeden odpis skargi. Wykonanie wezwania Sądu, po upływie zakreślonego terminu, bez wskazania przyczyny uchybienia, jawi się jako nienależyte, wywołujące takie same skutki jak nieuzupełnienie braków formalnych skargi czy też nieuiszczenie wpisu. Stanowi to podstawę do odrzucenia skargi. Pismem z [...] czerwca 2025 r. skarżąca wniosła zażalenie na powołane postanowienie Sądu I instancji. Wniosła o jego zmianę. Opóźnienie w odpowiedzi na wezwanie Sądu uzasadniła swoim wiekiem, niedoczytaniem pouczenia oraz złym stanem zdrowia po przebytym leczeniu szpitalnym. Zwróciła uwagę na dokonane przez Sąd ustalenie, że pismo złożyła 30 czerwca 2025 r. Zawarła prośbą o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymogi formalne składanych pism uregulowano w art. 46 p.p.s.a. Każde pismo winno zawierać, jeśli jest to pierwsze pismo w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom (art. 47 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 p.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy, który w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi nakazuje sądowi jej odrzucenie. Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Skarga zaś, od której pomimo wezwania nie uiszczono należnego wpisu, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy, skarżąca w złożonej skardze nie podała swojego numeru PESEL, nie załączyła też do niej egzemplarza odpisu skargi, ponadto nie uiściła wpisu sądowego. W tej sytuacji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z [...] maja 2025 r. prawidłowo wezwano skarżącą do usunięcia dostrzeżonych braków formalnych skargi. Z kolei zarządzeniem z [...] maja 2025 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych. Zakreślono termin 7 dni na wykonanie wspomnianych wezwań pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłkę zawierającą powyższe wezwania doręczono skarżącej 16 maja 2025 r. (por. zwrotne potwierdzenie odbioru w tej dacie przez dorosłego domownika, karta nr 15 akt), siedmiodniowy termin na ich wykonanie upłynął zatem 23 maja 2025 r. W zakreślonym terminie jednakże nie nadesłano numeru PESEL skarżącej, dodatkowego egzemplarza skargi, nie uiszczono też wymaganego wpisu sądowego. Dane braki uzupełniono dopiero 30 maja 2025 r. W tej sytuacji Sąd I instancji był zobowiązany odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz 220 § 3 p.p.s.a.. Powyższej oceny zaskarżonego postanowienia – jako zgodnego z prawem – nie zmienia argumentacja zawarta w zażaleniu. Przywołana w części historycznej uzasadnienia postanowienia objętego zażaleniem data 30 czerwca 2025 r. rzeczywiście nie ma odzwierciedlenia w aktach sprawy, gdyż skarżąca nadała pismo zawierające numer PESEL wraz z egzemplarzem skargi 30 maja 2025 r., niemniej Sąd I instancji ustalając upływ terminu przewidzianego na usunięcie dostrzeżonych braków formalnych i braku fiskalnego, przyjął prawidłową, faktyczną, datę złożenia pisma. Zestawiając daty odbioru wezwań (16 maja 2025 r.) oraz nadesłania numeru PESEL wraz odpisem skargi i uiszczenia wymaganego wpisu sądowego (30 maja 2025 r.), zasadnie uznał, że doszło do przekroczenia terminu 7 dni wyznaczonego przez Sąd, co skutkowało koniecznością odrzucenia skargi. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.