II OZ 1582/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 629/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2024 r. nr 811/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P.; 2. odrzucić zażalenie R. P.

Uzasadnienie. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 629/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 629/24 utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 629/24 o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. P. i R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2024 r. nr 811/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że od postanowienia Sądu w przedmiocie prawa pomocy wydanego na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, nie przysługuje żaden środek odwoławczy. W związku z tym złożone przez skarżącą zażalenie należało odrzucić jako niedopuszczalne na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Zażalenie wniosła K. P. oraz R. P.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie K. P. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "P.p.s.a.", zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w tym przepisie. Ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 § 1 P.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca postanowienia referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 P.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 P.p.s.a. Tym samym Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał złożone zażalenie za niedopuszczalne i odrzucił je na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Zażalenie wniesione przez R. P. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne z innej przyczyny. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez R. P. na postanowienie WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2025 r. jest niedopuszczalne, ponieważ R. P. nie był adresatem tego postanowienia. Była nim wyłącznie K. P.. Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 178 P.p.s.a.