II OZ 156/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1018/21 odrzucające skargę kasacyjną G. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1018/21 w sprawie ze skargi G. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zmiany pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z 4 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1018/21, na podstawie art. 178 w zw. z art. 176 § 2 w zw. z art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a., odrzucił skargę kasacyjną G. T. wniesioną od wyroku tego Sądu z 15 września 2021 r. oddalającego skargę G. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2021 r., znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zmiany pozwolenia na budowę, a także nakazał zwrócić skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w ustawowym terminie skarżący wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku. Wykonując zarządzenie Przewodniczącego wydziału, pismem z 27 grudnia 2021 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie dwóch odpisów skargi kasacyjnej oraz złożenie oświadczenia dotyczącego rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie albo zrzeczenia się rozprawy wraz z trzema odpisami – w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi pełnomocnik przesłał dwa egzemplarze skargi kasacyjnej oraz złożył do Sądu wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie – w jednym egzemplarzu, bez odpisów. Sąd stwierdził więc, że nieprzesłanie, pomimo wezwania, odpowiedniej ilości odpisów pisma zawierającego oświadczenie, o którym mowa w art. 176 § 2 p.p.s.a. celem ich doręczenia pozostałym stronom postępowania, stanowiło podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 w zw. z art. 176 § 2 w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył G. T. wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, a mianowicie: - art. 176 § 2 w zw. z art. 47 § 1 i art. 178 p.p.s.a., polegające na błędnym przyjęciu, że niezłożenie trzech odpisów wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy stanowi podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej, podczas gdy przyjęcie takiego stanowiska jest nazbyt rygorystyczne przy uwzględnieniu, że brak odpisów oświadczenia o rozpoznaniu skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy nie uniemożliwia nadania skardze kasacyjnej biegu; - art. 45, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez pozbawienie strony możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd, w sytuacji gdy brak odpisu oświadczenia o sposobie rozpoznania skargi kasacyjnej nie stanowił istotnego braku formalnego skargi, a sprawa mogła otrzymać prawidłowy bieg. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie Stosownie do art. 176 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Zgodne z art. 176 § 2 p.p.s.a. poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W myśl art. 177a p.p.s.a. jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Natomiast zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany odrzucić na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Jak wynika z akt niniejszej sprawy pismem z 27 grudnia 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, m.in. przez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z 3 odpisami złożonego oświadczenia. Pełnomocnik strony nadesłał pismo z 3 stycznia 2022 r. z oświadczeniem o rozpoznanie sprawy na rozprawie, lecz nie załączył wymaganych odpisów tego pisma. W takim stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie odrzucił skargę kasacyjną skoro mimo prawidłowego wezwania nie został usunięty jej brak formalny. W zażaleniu nietrafnie podniesiono, że brak odpisów pisma zawierającego oświadczenie o rozpoznanie sprawy na rozprawie nie stanowi przeszkody w rozpoznaniu skargi kasacyjnej. Podkreślić należy, że skarga kasacyjna podlega rozpoznaniu po uprzednim doręczeniu stronie przeciwnej odpisu skargi kasacyjnej niezawierającej braków formalnych. Sąd ma zatem obowiązek przesłać pozostałym stronom odpisy skargi kasacyjnej wraz z pismem uzupełniającym zawierającym wniosek bądź oświadczenie co do trybu rozpoznania skargi. Wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy są elementami formalnymi skargi kasacyjnej, zatem, jako część skargi kasacyjnej, powinny zostać doręczone wszystkim stronom postępowania, tak aby mogły one odnieść się do oświadczenia strony skarżącej kasacyjnie oraz ewentualnie zażądać przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym należy zgodzić się z poglądem przyjętym w szeregu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, że konieczność dołączenia odpisu pisma uzupełniającego skargę kasacyjną w przedmiocie stanowiska strony co do rozpoznania sprawy na rozprawie jest konsekwencją reguły zawartej w art. 47 p.p.s.a., a co za tym idzie odpowiedniego zastosowania tezy uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, wedle której niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Brak jest podstaw prawnych, aby wymóg składania odpisów pism strony – wynikający z art. 47 p.p.s.a. - nie miał zastosowania do pisma uzupełniającego skargę kasacyjną w zakresie wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie bądź oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy (por. postanowienia NSA z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OZ 454/20; 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OZ 581/20, 9 września 2020 r., sygn. akt II OZ 578/20; 9 września 2020 r., sygn. akt II OZ 569/20; 10 listopada 2020 r., sygn. akt II OZ 967/20; 20 stycznia 2021 r., sygn. akt II OZ 1177/20, 17 września 2021 r., sygn. akt II OZ 583/21; 30 września 2021 r., sygn. akt II OZ 606/21, 9 grudnia 2021 r., sygn. akt II OZ 875/21). Ponadto nie można też uznać, aby w niniejszej sprawie doszło do ograniczenia, czy nieuprawnionej odmowy konstytucyjnego prawa do sądu, skoro stanowisko Sądu pierwszej instancji, znajduje bezpośrednie oparcie w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, których zgodność z Konstytucją RP nie została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny. Z faktu nienależytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, w tym niezastosowania się do oczywistego w swojej treści wezwania Sądu pierwszej instancji, nie można wywodzić skutków, jakie skarżący chciałby osiągnąć, przez zarzucenie Sądowi braku dopuszczenia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania, skoro odrzucenie skargi kasacyjnej nie naruszało prawa i było konsekwencją uchybień strony (zob. postanowienie NSA z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OZ 476/19). Trudno też jako nadmierny formalizm ocenić rozstrzygnięcie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy profesjonalny pełnomocnik nie usunął braku formalnego w sposób wynikający z wezwania sądowego podjętego zgodnie z art. 177a p.p.s.a. Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.