II OZ 155/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 497/23 odrzucające zażalenie skarżącej na zarządzenie z dnia 5 czerwca 2024 r. o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 27 lutego 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi B. J. na "postępowanie Ministra Rozwoju i Technologii" w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 497/23 odrzucił zażalenie B. J. na zarządzenie z dnia 5 czerwca 2024 r. o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 27 lutego 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi B. J. na postępowanie Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd powołał przepisy art. 170, art. 194 § 1 i art. 198 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") oraz wskazał, że zarządzeniem z dnia 27 lutego 2024 r. skarżącą wezwano do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od zażalenia na postanowienie z dnia 20 grudnia 2023 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 16 czerwca 2023 r. o stwierdzeniu niewłaściwości i przekazaniu sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem z dnia 16 maja 2024 r., sygn. akt II OZ 225/24, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe zarządzenie. Zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2024 r. skarżącą wezwano do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 27 lutego 2024 r. Na to zarządzenie skarżąca wniosła zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucając zażalenia na postanowienie z dnia 5 czerwca 2024 r. zaznaczył, że zażalenie jest środkiem odwoławczym, który wnosi się do Naczelnego Sądu Administracyjnego i przysługuje ono od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest: 1) przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu; 2) odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3; 3) umorzenie postępowania; 4) wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61; 5) odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku; 6) sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa; 7) odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia; 8) oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego; 9) odrzucenie skargi kasacyjnej; 10) odrzucenie zażalenia; 11) zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej; 12) ukaranie grzywną (art. 194 § 1 p.p.s.a.). Przepisy działu IV "Środki odwoławcze" stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia (art. 198 p.p.s.a.). W świetle powyższego na zarządzenie przewodniczącego wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia dotyczącego uiszczenia opłaty sądowej zażalenie nie przysługuje, skoro przepisy ustawy w takim wypadku możliwości zaskarżenia nie przewidują. Zgodnie zaś z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Od prawomocnych orzeczeń nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Zażalenie można wnieść tylko na nieprawomocne zarządzenia przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Sąd stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż zarządzenie dnia 27 lutego 2024 r. wzywające do uiszczenia wpisu stało się prawomocne wobec oddalenia zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd Wojewódzki przyjął więc, że zarządzenie z dnia 5 czerwca 2024 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 27 lutego 2024 r. ma wyłącznie charakter czynności materialno-technicznej i nie mieści się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie B. J. wniosła o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał się w kwestii konieczności odrzucenia zażalenia na zarządzenia o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Orzeczenia takie zostały również podjęte w stosunku do skarżącej (por. postanowienia NSA z dnia 7 stycznia 2025 sygn. akt I OZ 798/24, z dnia 26 września 2024 r. sygn. akt I OZ 596/24, z dnia 18 września 2024 r. sygn. akt II OZ 469/24). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę podziela wyrażony tam pogląd, że stosownie do treści art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia w przedmiocie określonym w tym przepisie. Powołany przepis wprost określa okoliczności, w których dopuszczalne jest wniesienie przez stronę środka zaskarżenia w postaci zażalenia, a dodatkowo z przepisów szczególnych wynika, że zażalenie służy także na niektóre zarządzenia przewodniczącego, tj. na zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania pisma, którego strona nie uzupełniła lub nie poprawiła w terminie (art. 49 § 2 p.p.s.a.) oraz na zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych (art. 227 § 1 p.p.s.a.), co potwierdza treść art. 198 p.p.s.a. W orzecznictwie utrwalony jest przy tym pogląd, zgodnie z którym przepis art. 227 § 1 p.p.s.a. odnosi się do zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, nie odnosi się natomiast do kolejnego zarządzenia (pisma), wzywającego do wykonania wcześniejszego prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. Zażalenie na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu jest zatem niedopuszczalne (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt II FZ 714/10, z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II FZ 4/11, z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OZ 785/12, z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt II GZ 490/17, z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt II OZ 590/18, z dnia 11 stycznia 2022 r. sygn. akt III OZ 1300/21, z dnia 6 lutego 2023 r. sygn. akt III FZ 32/23, z dnia 15 listopada 2023 r. sygn. akt I OZ 516/23 oraz z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt I OSK 580/23). Tak więc w obowiązującym stanie prawnym zażalenie na zarządzenie (pismo) wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego nie przysługuje. Wniesienie takiego środka zaskarżenia jest wobec tego niedopuszczalne i skutkuje jego odrzuceniem. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła zażalenie na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 czerwca 2024 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 27 lutego 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, a zatem odrzucenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ww. zażalenia należało uznać za prawidłowe. Zażalenie to nie mieści się bowiem w katalogu postanowień, na które art. 194 § 1 p.p.s.a. przewiduje możliwość wniesienia zażalenia. Możliwość zaskarżenia ww. zarządzenia nie wynika także z pozostałych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym art. 227 p.p.s.a. Zarządzenie wzywające do wykonania wcześniejszego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego ma charakter wyłącznie porządkowy i stanowi jedynie informację o obowiązku uiszczenia wpisu w ustalonej wysokości (por. postanowienie NSA z dnia 7 stycznia 2025 sygn. akt I OZ 798/24). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.