II OZ 1535/25

Dnia 15 października 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń: D. K. i D. K. oraz K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 571/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 stycznia 2024 r. nr 35/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1) oddalić zażalenia D. K. oraz K. P.; 2) odrzucić zażalenia D. K. oraz R. P..

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę, ponieważ skarżące na wezwania Sądu nie uiściły wpisów sądowych od skargi. Sąd wskazał, że po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy oraz oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny zażaleń na zarządzenia z dnia 19 listopada 2024 r. o wezwaniu skarżących do uiszczenia wpisów sądowych, skarżące zostały wezwane do wykonania prawomocnych zarządzeń Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania powyższe, wraz ze stosownymi pouczeniami o konsekwencjach ich niewykonania, zostały skutecznie doręczone K. P. i D. K. w dniu 6 maja 2025 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższych czynności upłynął skarżącym w dniu 13 maja 2025 r. Jak ustalono, skarżące nie uiściły wpisów od skargi. Ponadto Sąd wyjaśnił, że skierowane do skarżących wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 19 listopada 2024 r. dotyczącego uiszczenia wpisu sądowego stanowi jedynie czynność o charakterze technicznym. Jest to skierowana do skarżących informacja wskazująca na konieczność uiszczenia wpisu, którego wysokość określono w innym prawomocnym zarządzeniu. Zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia ma charakter wyłącznie porządkowy i nie mieści się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu (zob. postanowienia NSA: z 31 maja 2012 r., II OZ 456/12; z 10 listopada 2022 r., III FZ 476/22; z 19 lutego 2019 r., II OZ 90/19; z 29 czerwca 2017 r., II GZ 490/17). W takiej sytuacji wniesienie przez skarżące pismem z 6 maja 2025 r. zażalenia na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału nie wpływa na bieg terminu do uiszczenia wpisu oraz nie chroni skarżących przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. Zażalenia na ww. postanowienie wnieśli D. K. i D. K. oraz K. P. i R. P.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenia K. P. oraz D. K. nie podlegają uwzględnieniu. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Jak niewadliwie wskazał Sąd I instancji, w niniejszej sprawie po prawomocnym, w stosunku do K. P. i D. K., zakończeniu postępowań w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy (co nastąpiło postanowieniami Sądu I instancji z 19 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 333/24 i VII SPP/Wa 334/24; patrz: art. 260 § 2 p.p.s.a.); wezwaniu skarżących zarządzeniami z 19 listopada 2024 r. do uiszczenia wpisów sądowych od skargi po 100 złotych; oraz potwierdzeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny legalności ww. zarządzeń z 19 listopada 2024 r. (patrz: postanowienia NSA z 18 marca 2025 r. o sygn. akt II OZ 322/25 i II OZ 323/25) – zaistniały podstawy do wydania przez Przewodniczącego Wydziału zarządzeń z 14 kwietnia 2025 r. o wezwaniu K. P. oraz D. K. do wykonania prawomocnych zarządzeń Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 19 listopada 2024 r., wzywających odpowiednio obie skarżące do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Przy pismach z dnia 16 kwietnia 2025 r. wezwania te zostały doręczone D. K. oraz K. P. w dniu 6 maja 2025 r. A więc odpowiednio do dnia 13 maja 2025 r. skarżącym biegł termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – jak trafnie wskazał Sąd I instancji. Pomimo tego skarżące nie uiściły wpisu sądowego w terminie zakreślonym przez Sąd, co też potwierdza znajdująca się w aktach sprawy informacja, że w rejestrze opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy do dnia 26 maja 2025 r. Takie zaś okoliczności uprawniały Sąd I instancji do zastosowania art. 220 § 3 p.p.s.a. i odrzucenia skargi K. P. i D. K.. Argumentacja zawarta w zażaleniach tej zaś oceny nie podważa skutecznie, ponieważ skupia się na innych zagadnieniach niż wynikające z art. 220 § 3 p.p.s.a. Ponadto należy wskazać, że na zarządzenia z dnia 14 kwietnia 2025 r. wyzywające do wykonania prawomocnych zarządzeń z 19 listopada 2024 r. o wezwaniu skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało wniesione pismo pt. "zażalenie", jednak tego rodzaju zarządzenia są niezaskarżalne, ponieważ ich przedmiotem jest tylko wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, co też trafnie wyjaśnił Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Zażalenia wniesione przez R. P. oraz D. K., podlegały natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zaskarżone zażaleniami postanowienie dotyczyło odrzucenia skargi K. P. i D. K., i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tych osób. R. P. i D. K. nie mogli zatem wnieść skutecznie zażaleń na ww. postanowienie odrzucające skargę innych podmiotów, co uprawniało Naczelny Sąd Administracyjny do odrzucenia zażaleń wniesionych przez R. P. oraz D. K. jako niedopuszczalnych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 postanowienia. W pkt 2 postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.