II OZ 142/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2251/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi [...] w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 lipca 2023 r. nr 775/24 w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie. [...] ("skarżący"), pismem z 22 sierpnia 2024 r. (data nadania w placówce pocztowej 22 sierpnia 2024 r., vide koperta k. 9 akt sądowych), wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 17 lipca 2023 r. nr 775/24 w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego. Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego 22 lipca 2024 r. (vide. ZPO znajdujące się w aktach administracyjnych organu II instancji). Decyzja ta zawiera prawidłowe pouczenie o przysługującej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą należy wnieść w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem organu. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., jako wniesioną po upływie ustawowego terminu określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a. oraz zwrócił uiszczony wpis sądowy od skargi. Sąd stwierdził, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 22 lipca 2024 r., zatem termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 21 sierpnia 2024 r. Strona skarżąca nadała skargę w placówce pocztowej w dniu 22 sierpnia 2024 r., a zatem z przekroczeniem ustawowego terminu do jej wniesienia. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa radcowskiego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zarzuciła naruszenie przepisów art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 53 § 1 P.p.s.a. poprzez błędną ocenę stanu faktycznego w niniejszej sprawie, bez uwzględnienia kluczowych okoliczności doręczenia decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 775/24 z dnia 17 lipca 2024 r. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącej poniósł, że organ drugiej instancji dokonał doręczenia zaskarżonej decyzji na inny adres niż był wskazywany w aktach sprawy. Wskazał, że doręczenie to pozostaje nieskuteczne do dnia dzisiejszego, termin do złożenia skargi zaś de facto nie zaczął biegu - co jednakowoż nie stoi na przeszkodzie do przyjęcia przedmiotowej skargi do rozpoznania. Podniósł, że wobec wadliwego doręczenia (a w istocie braku skutecznego doręczenia) polegającego na skierowaniu decyzji na nazwisko zawodowego pełnomocnika strony jednakże na inny adres aniżeli adres tegoż pełnomocnika wskazany w odwołaniu od decyzji organu I instancji zaskarżonej niniejszą skargą decyzji pełnomocnik zastrzegł na korzyść strony skarżącej ten fakt. Pełnomocnik nie kwitował i nie otrzymał decyzji organu II instancji w sposób przewidziany przepisami prawa administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi – w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei w świetle art. 40 § 1 K.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Treść § 2 zdanie pierwsze stanowi zaś, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zacytowane przepisy określają zatem, że aby uznać doręczenie za skuteczne, musi zostać ono dokonane do właściwych podmiotów. Przed skierowaniem pisma do strony, organ winien ustalić, czy działa ona osobiście, przez przedstawiciela, czy też przez ustanowionego pełnomocnika i nadać korespondencję do odpowiedniego podmiotu i na właściwy adres. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie doszło do prawidłowego doręczenia skarżącej [...] zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 lipca 2023 r. nr 775/24, co spowodowało, że daty doręczenia decyzji na błędny adres pełnomocnika nie można utożsamiać z dniem rozpoczęcia biegu terminu określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a., tj. terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W zażaleniu trafnie zwrócono uwagę na skierowanie decyzji wprawdzie na nazwisko pełnomocnika, jednakże na inny adres, niż wskazany w udzielonym przez skarżącą pełnomocnictwie. Zaskarżoną decyzję skierowano bowiem na adres skarżącej a nie na adres kancelarii r. pr. B. B.. W sytuacji ustanowienia pełnomocnika i skutecznego zawiadomienia o tym organu, doręczeń w sprawie należało dokonywać właśnie temu pełnomocnikowi na wskazany przez niego adres. Skierowanie decyzji na inny adres przy tak doniosłej czynności prawnej, która wywołuje szereg konsekwencji prawnych, w tym otwarcie biegu terminu na wniesienie skargi do sądu administracyjnego, musiało skutkować uznaniem, że w stosunku do skarżącej termin do wniesienia skargi nie rozpoczął biegu od dnia doręczenia decyzji na błędny adres pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 3053/12; postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1067/07; postanowienie NSA z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt II OZ 108/24). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ulega wątpliwości, że niewłaściwe skierowanie przesyłki nie jest zgodne z art. 40 § 2 K.p.a. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji przedwcześnie uznał, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Jednocześnie trzeba zauważyć, że mimo wadliwego doręczenia stronie decyzji, pełnomocnik skarżącej w dniu 22 sierpnia 2024 r. wysłał do WSA w Warszawie za pośrednictwem zaskarżonego organu, skargę na decyzję, przy czym z treści skargi wynika, że zapoznał się z treścią decyzji, czy też wręcz nią dysponował. Oznacza to, że najpóźniej tego dnia decyzja została przekazana przez stronę pełnomocnikowi. Odnotować w tym miejscu można kontrowersje dotyczące skuteczności wniesienia skargi przed rozpoczęciem biegu terminu do jej wniesienia (patrz m.in. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2005/18; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt 325/19; postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 795/21; postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II OZ 371/21). Niezależnie jednak od tych kontrowersji, na obecnym etapie postępowania, w opisanych powyżej okolicznościach niniejszej sprawy, konieczne jest ustalenie daty faktycznego przekazania decyzji pełnomocnikowi skarżącej. Od tej daty rozpoczął bowiem bieg termin do wniesienia skargi (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 3053/12; postanowienie NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 222/13; postanowienie NSA z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1795/14). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.