II OZ 142/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2655/22 o odrzuceniu skargi Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 listopada 2022 r., znak: DON.7100.263.2019.KKL w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 lutego 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2655/22, odrzucił skargę Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 listopada 2022 r., znak: DON.7100.263.2019.KKL oraz zwrócił stronie skarżącej kwotę 500 złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Sąd podał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 grudnia 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej Gminy przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, poświadczonego za zgodność z oryginałem, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało wysłane na adres pełnomocnika Gminy wskazany w skardze. Korespondencję zawierającą wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniach 3 i 11 stycznia 2023 r., urząd pocztowy zwrócił do Sądu w dniu 26 stycznia 2023 r. Sąd przytoczył treść art. 73 § 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, zwana dalej: "p.p.s.a.") oraz stwierdził, że w niniejszej sprawie spełniono wymogi wynikające z ww. przepisów. Zaznaczył, że termin 7 dni na uzupełnienie braków formalnych skargi upłynął w dniu 24 stycznia 2023 r. Braki formalne skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika skarżącej Gminy w zakreślonym terminie. W związku z powyższym Sąd, powołując się na dyspozycję art. 46 § 3, art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi i zwrocie uiszczonego wpisu sądowego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Gmina reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 46 § 3 p.p.s.a., przez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem strona złożyła prawidłowe pełnomocnictwo procesowe. Strona zaznaczyła, że w ocenie Sądu, załączone w przedmiotowej sprawie pełnomocnictwo nie jest wystarczające, gdyż dotyczy uprawnienia do reprezentowania Gminy we wszystkich sprawach sądowych, a nie wyłącznie spraw toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Zdaniem skarżącej, także biorąc pod uwagę praktykę sądów (nie tylko administracyjnych) brak jest przeszkód aby strona mogła skutecznie udzielić pełnomocnictwa ogólnego, dotyczącego wszystkich spraw sądowych w jakich pozostaje stroną, wnioskodawcą lub uczestnikiem. Z tego powodu, wskutek braku akceptacji Sądu dla pełnomocnictwa ogólnego, zostały naruszone przepisy powołane na wstępie zażalenia. Pełnomocnik podkreślił, że "otrzymał wezwania tamt. Sądu do uzupełnienia braków formalnych obejmujących dokument pełnomocnictwa o czym powziął wiedzę w dniu 20 lutego 2023 r. w drodze zapoznania się z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia. Gdyby ten dokument - wezwanie Sąd został odebrany, to bez wątpienia Skarżący uczyniłby zadość żądaniu Sądu w zakresie określonej treści dokumentu pełnomocnictwa". Strona dodatkowo zaznaczyła, że z ostrożności procesowej wniosła, poza niniejszym zażaleniem, wniosek o "przywrócenie terminu na wniesienie skargi", bez oczekiwania na wynik pocztowego postępowania reklamacyjnego. Pełnomocnik nie miał do tej pory istotnych zastrzeżeń do działania Urzędu Pocztowego w B. i być może operator pocztowy także nie miał wpływu w tym wypadku na wadliwe (jak można domniemywać) doręczenie przez swojego pracownika dokumentu awiza. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. W myśl art. 35 § 1 p.p.s.a., pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Stosownie zaś do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony (art. 37 § 1 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika, w wykonaniu zarządzenia z dnia 22 grudnia 2022 r., została wezwana pismem z dnia 30 grudnia 2022 r. do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, poświadczonego za zgodność z oryginałem, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wnosząca zażalenie kwestionuje powyższe wezwanie, gdyż w jej ocenie, załączone w przedmiotowej sprawie pełnomocnictwo ogólne "do reprezentowania Gminy [...] we wszystkich sprawach sądowych" było wystarczające aby wykazać sposób reprezentacji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie wystosował do strony wezwanie. Zauważyć bowiem należy, że dołączone do skargi pełnomocnictwo procesowe (ogólne) z dnia 7 września 2021 r. stanowiło kserokopię nie poświadczoną za zgodność z oryginałem. Tymczasem, jak stanowi wyżej przywołany art. 46 § 3 p.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Nie można zatem zarzucić wadliwości w działaniu Sądu Wojewódzkiego, który wezwał pełnomocnika do przedłożenia dokumentu, o określonej treści, skoro załączone pełnomocnictwo nie spełniało obowiązujących wymogów. Pożądane było, aby Sąd I instancji wyjaśnił przyczynę żądania nadesłania dokumentu (np. wskazał, że stanowiło ono kserokopię), jednakże zaniechania tego, nie można rozpatrywać w kategorii naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie do doręczenia wezwania doszło na zasadzie fikcji doręczenia - art. 73 p.p.s.a. Strona podnosi, że nie otrzymała wezwania, z uwagi na brak awizo przesyłki, jednak na poparcie nie przedstawiła żadnych konkretnych dowodów (np. złożonej oficjalnie (pismem) reklamacji, wyników postępowania reklamacyjnego), które prowadziłby do ewentualnego obalenia domniemania prawdziwości zapisów znajdujących się na przesyłce zwróconej do Sądu I instancji. Powyższe będzie zresztą przedmiotem analizy w następstwie złożonego przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi (karta - 28 akt sądowych sprawy). Prawidłowo zatem Sąd I instancji stwierdził, że skoro w zakreślonym terminie skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi, to skargę tę należało odrzucić. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.