II OZ 1410/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 7 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P., K.P. i D.K.., D.K. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 81/24 o odrzuceniu skargi K.P. i D.K. w sprawie ze skargi K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 listopada 2023 r. nr 1875/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P. i D. K., 2. odrzucić zażalenie R.P. i D. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 maja 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 81/24 odrzucił skargę K.P. i D.K. z uwagi na brak uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z 23 października 2024 r. skarżące zostały wezwane do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie podpisanej skargi albo podpisania skargi w siedzibie Sądu. Ponadto K. P. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżące złożyły wnioski o przyznanie prawa pomocy, które zostały rozpoznane odpowiednio postanowieniem referendarza sądowego z 18 lipca 2024 r. o sygn. akt VII SPP/Wa 155/24 w stosunku do K.P. przez odmowę przyznania jej prawa pomocy oraz zarządzeniem z 18 lipca 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 156/24 w stosunku do D.K. poprzez pozostawienie jej wniosku bez rozpoznania. Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniami z 19 września 2024 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcia referendarza sądowego. Następnie zarządzeniem z 31 marca 2025 r. Sąd wezwał K.P. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 23 października 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uiszczenia wpisu zostało skutecznie doręczone K.P. 8 kwietnia 2025 r. D.K. nie została wezwana do uiszczenia wpisu, ponieważ nie podpisała skargi w terminie określonym w wezwaniu Sądu z 24 października 2024 r., które zostało jej doręczone 12 listopada 2024 r. Z uwagi na niewykonanie zarządzeń Przewodniczącego Wydziału poprzez nieuiszczenie przez K. P. wymaganego wpisu od skargi do dnia 15 kwietnia 2025 r. oraz niepodpisanie skargi przez D.K. do dnia 19 listopada 2024 r., Sąd Wojewódzki uznał, że w sprawie zaistniały podstawy do odrzucenia skargi na podstawie 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej Ppsa). Zażalenie na ww. postanowienie wnieśli K. P., R. P., D. K. i D. K., kwestionując jego prawidłowość. Kolejne pismo z 16 czerwca 2025 r. wniesione przez D.K. i D.K. zostało potraktowane jako uzupełnienie ww. zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 46 Ppsa każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Ponadto jeśli jest to pierwsze pismo w sprawie musi zawierać dane, o których mowa w art. 46 § 2 Ppsa. Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego (art. 57 § 1 Ppsa). Stosownie zaś do art. 49 § 1 Ppsa, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Skarga podlega odrzuceniu, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (art. 85 § 1 pkt 3 Ppsa). Ponadto zgodnie z art. 220 § 1 Ppsa sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 Ppsa). W przedmiotowej sprawie skarga w imieniu skarżących została złożona przez Z.G., który sam siebie określił w niej jako "pełnomocnik". Z uwagi jednak na brak wykazania przez wyżej wymienionego, że spełnia on wymogi z art. 35 Ppsa, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 23 października 2024 r. pominięto go jako pełnomocnika skarżących w niniejszej sprawie i wezwano każdą ze skarżących do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie podpisanej skargi albo podpisanie skargi w siedzibie Sądu. Ponadto K.P. wezwano również do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.). Powyższe wezwania doręczono skutecznie K.P. 13 listopada 2024 r., a D.K. wezwanie doręczono 12 listopada 2024 r. Skarżące w odpowiedzi na wezwania złożyły wnioski o przyznanie prawa pomocy, jednakże prawomocnymi postanowieniami Sądu 19 września 2024 r. utrzymano w mocy postanowienia starszego referendarza o odmowie przyznania prawa pomocy K. P. oraz pozostawieniu bez rozpoznania wniosku D. K. Pomimo upływu siedmiodniowego terminu odpowiednio w dniu 20 listopada 2024 r. i 19 listopada 2024 r., żadna ze skarżących skargi nie podpisała, a K. P. nie uiściła również wpisu od skargi. Wprawdzie Sąd w motywach orzeczenia mylnie wskazał, że K. P. skargę podpisała, lecz nie uiściła wpisu, nie miało to jednak wpływu na prawidłowość samego rozstrzygnięcia. Skoro bowiem wezwania wystosowane do każdej ze skarżących pozostały bez ich właściwej reakcji, przedmiotowej skardze, jako obarczonej brakami formalnymi i fiskalnymi, nie można było nadać dalszego biegu i z tej przyczyny należało ją odrzucić, co Sąd I instancji słusznie uczynił. Z powyższych przyczyn zażalenie wniesione przez K. P. i D. K. oddalono na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji. Zażalenie wniesione natomiast przez R. P. i D. K. należało odrzucić jako niedopuszczalne. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 197 § 2 Ppsa do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 Ppsa przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zaskarżone zażaleniami postanowienie dotyczyło odrzucenia skargi D. K. i K. P. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tych osób. D. K. nie mógł zatem wnieść skutecznie zażalenia na ww. postanowienie odrzucające skargę innych podmiotów, co uprawniało Naczelny Sąd Administracyjny do odrzucenia wniesionego przez niego zażalenia. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa orzekł, jak w punkcie 2 sentencji.