II OZ 139/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 listopada 2024 r., sygn. II SA/Gd 1096/23 o zwieszeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2023 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 4 listopada 2024 r., sygn. II SA/Gd 1096/23 zwiesił postępowanie sądowe, w sprawie ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2023 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych (zamurowania otworu okiennego). W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przyczyną zawieszenia postępowania była śmierć uczestniczki postępowania E. N.. Na to postanowienie zażalenie wniósł uczestnik postępowania R. N. (jednocześnie mąż zmarłej). Podał, że odłożenie załatwienia sprawy wiąże się z potencjalnym zagrożeniem życia i mienia. Argumentował, że lokal skarżącej jest ogrzewany gazem ziemnym, wstawienie zaś okna przeciwpożarowego do otworu okiennego nie zabezpiecza mieszkańców sąsiedniej nieruchomości przed skutkami potencjalnego wybuchu gazu. Wskazał, że bez względu na wynik postępowania spadkowego będzie posiadał ponad 50% udziału w nieruchomości i dlatego podejmuje działania w interesie pozostałych, mniejszościowych spadkobierców. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – dalej p.p.s.a.), które zostało powołane przez WSA w Gdańsku jako podstawa prawna zawieszenia postępowania, sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Przepis ten nie zawiera elementu uznaniowości co oznacza, że w razie ziszczenia się okoliczności w nim wskazanych sąd jest zobligowany do zawieszenia postępowania sądowego. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, gdy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego (art. 124 § 3 p.p.s.a.), co jednak w niniejszej sprawie nie występowało. Powołany przepis art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wskazuje, że zawieszenie postępowania, w związku z generalnie utratą zdolności sądowej, dotyczy strony. Jak wskazuje art. 32 p.p.s.a. stronami postępowania sądowego są skarżący oraz organ. Natomiast stosownie do treści art. 12 p.p.s.a. ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Nie ma zatem wątpliwości, że zawieszenie postępowania sądowego może nastąpić również ze względu na śmierć uczestnika postępowania. Z akt niniejszej sprawy wynika, że zmarła E. N. była stroną postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Zgodnie zaś z art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Skoro była uczestnikiem postępowania administracyjnego zaistniała formalnie podstawa do uznania ją również za uczestnika postępowania sądowego. Ponadto z akt sprawy wynika, że była współwłaścicielem nieruchomości sąsiedniej (działka nr 169/5), a w takiej sytuacji wynik niniejszej sprawy dotyczył jego interesu prawnego. Ze znajdującego się w aktach sądowych kopii aktu zgonu wynika, że E. N. zmarła w dniu 4 września 2024 r., a więc już po wszczęciu postępowania sądowego. W takiej sytuacji Sąd I instancji nie naruszył art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zawieszając z urzędu prowadzone postępowanie. Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.