II OZ 138/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Spółdzielni "[...]" w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2024 r., sygn. VII SA/Wa 2171/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi [...] Spółdzielni "[...]" w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2024 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia prac budowlanych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie

Postanowieniem z dnia 21 października 2024 r., sygn. VII SA/Wa 2171/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę [...] Spółdzielni "[...]" w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2024 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia prac budowlanych (pkt 1 sentencji), z powodu nieuzupełnienia w ustawowym terminie braków formalnych (niezłożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej), a także orzekł o zwrocie wpisu od skargi (pkt 2 sentencji). Zażalenie na to postanowienie wniosła [...] Spółdzielnia "[...]" w [...] podnosząc zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 i 83 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 dalej p.p.s.a.). Zarzuciła, że nigdy nie otrzymała pisma z Sądu, które miało zawierać wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi. Ustaliła również, że w dniu kiedy miało nastąpić pierwsze awizowanie przesyłki, doręczeń dokonywał pracownik pełniący zastępstwo i pomylił adresy. Wskazała, że nie otrzymała także drugiego awiza. Fakt pomyłki przy awizowaniu miał potwierdzić w rozmowie telefonicznej Naczelnik Poczty, który jednak nie sporządził na tę okoliczność żadnego oficjalnego wyjaśnienia lecz odesłał skarżącą do procedury reklamacyjnej. W ocenie skarżącej Spółdzielni nie było zatem podstaw do uznania, że została skutecznie, w trybie art. 73 p.p.s.a., wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi. W piśmie z dnia [...] lutego 2025 r. skarżąca nadesłała odpowiedź Poczty Polskiej S.A. na wniesioną reklamację co do nieprawidłowości przy doręczeniu przesyłki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 73 p.p.s.a. Jak stanowi pierwszy z powołanych przepisów, Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Okoliczność ta jest w niniejszej sprawie bezsporna, bowiem skarżąca faktycznie nie nadesłała dokumentu określającego umocowanie do jej reprezentowania. Jednakże do zastosowania tego przepisu konieczne jest ustalenie, czy faktycznie przesyłka zawierająca wezwanie została w sposób skuteczny stronie doręczona. Sąd I instancji przy ocenie zachowania terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi dysponował kopertą z adnotacjami pocztowymi o awizowaniu przesyłki. Nie mając wątpliwości co do skuteczności doręczenia wezwania odrzucił skargę. Natomiast w zażaleniu strona podniosła słuszne argumenty co do nieprawidłowości doręczenia jej wezwania. Zastosowany w sprawie zastępczy tryb doręczenia określony w art. 73 p.p.s.a. rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało skutecznie doręczone adresatowi. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju doręczenia podyktowane było potrzebą ochrony biegu postępowania sądowego przed jego zatamowaniem wskutek nieodebrania pisma sądowego przez stronę. Domniemanie to może jednak zostać obalone np. po przeprowadzeniu postępowania reklamacyjnego u operatora pocztowego. Takie postępowania strona przeprowadziła, co potwierdza odpowiedź na reklamację doręczenia przesyłki. Wynika z niej (pismo z [...] listopada 2024 r.), że "wyjaśnienia przekazane przez urząd pocztowy odpowiedzialny za doręczenie adresowanej do Państwa przesyłki o numerze [...] dają podstawy do uznania skargi za zasadną, za co uprzejmie przepraszamy". Wskazany w odpowiedzi na reklamację numer przesyłki pokrywa się z tym, pod którym przesłano stronie skarżącej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Powyższa odpowiedź operatora pocztowego połączona z argumentacją zażalenia pozwalają na obalenie domniemania skutecznego doręczenia ww. przesyłki. Adresat wykazał, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia, pismo nie zostało doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Wobec tego odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braku formalnego należało uznać za nieprawidłowe. Dlatego też zażalenie podlegało uwzględnieniu, w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.