II OZ 1344/25

Dnia 16 września 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 16 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń (1) D. Ł. oraz (2) J. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 315/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. Ł. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 21 lutego 2025 r. nr IF-O.7840.1.331.2024 PF w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenia.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił na wniosek skarżącego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Dolnośląskiego o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Sąd wskazał, że wnioskodawca nie wykazał wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania. Skarżący wskazał jedynie, że toczy się postępowanie o wznowienie granic działek. Nie odniósł się przy tym w żaden sposób do przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego. Tymczasem katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty, zaś obowiązek ich uprawdopodobnienia spoczywa na wnioskodawcy. Sąd jedynie ocenia, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu skarżący winien tak określić ewentualną szkodę lub w taki sposób wskazać skutki, które nastąpiłyby w związku z wykonaniem aktu, by sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że wielkość szkody jest znaczna, a skutki trudne do odwrócenia. Jak przyjęto w orzecznictwie, chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wyrównana przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Poniesione nakłady finansowe, z natury rzeczy są odwracalne. Ponadto Sąd zaznaczył, że odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie oznacza oceny zasadności skargi. Ewentualna niezgodność orzeczenia administracyjnego z prawem, która co do zasady będzie przedmiotem oceny Sądu w dalszym toku postępowania, jest kwestią niezależną od ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zażalenia na ww. postanowienie wnieśli D. Ł. oraz J. Ł., formułując tożsamy zarzut naruszenia przepisu postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. przez brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji wykazania przez skarżącego znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutkowa, jak chociażby pozbawienie możliwości przejazdu przez drogę publiczną wobec posadowienia na środku przedmiotowej drogi skrzynki energetycznej i tym samym ograniczenie możliwości użytkowania drogi publicznej zarówno przez obywateli, jak i służby ratunkowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenia nie podlegają uwzględnieniu. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W tym miejscu należy wskazać – co pominął Sąd I instancji – że pomiędzy zaskarżoną decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego, a pozwoleniem na budowę nie zachodzi tożsamość przedmiotowa (patrz odpowiednio: uchwała NSA z 13 listopada 2023 r., II GPS 2/22, w której wyjaśniono zwrot "w granicach tej samej sprawy"). Dlatego zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego jest rozstrzygnięciem sprawy o charakterze niemerytorycznym, gdyż organ odwoławczy nie formułuje żadnego prawa, ani obowiązku. Jest to więc wyłącznie rozstrzygnięcie natury procesowej, które nie podległoby, w następstwie uzyskania przymiotu ostateczności, wykonaniu. W konsekwencji powyższego skoro decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego nie wywołuje konsekwencji materialnoprawnych, nie może podlegać ona wstrzymaniu wykonania. Istotne jest to, że umorzenie postępowania odwoławczego nastąpiło z tej przyczyny, że D. Ł. i J. Ł. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Strony postępowania w zażaleniach odwołują się tylko do skutków udzielonego pozwolenia na budowę, które aktualnie nie jest przedmiotem oceny w związku ze skargą na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego (w ramach zagadnienia prawnego wynikającego z zaskarżonej decyzji Sąd Administracyjny będzie oceniał wyłącznie kwestię legalności ustalenia kręgu stron postępowania, a nie stricte – udzielonego pozwolenia na budowę). Oznacza to, że w obu zażaleniach nie wykazano skutecznie aby zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego wywoływała skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Konkludując, należy jeszcze raz wskazać, że zaskarżona decyzja Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego ma charakter procesowy, a w takim przypadku złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie może być uwzględniony, albowiem zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, nie ma bowiem charakteru materialnoprawnego (por. postanowienia NSA: z 19 marca 2024 r., II OZ 140/24; z 28 sierpnia 2024 r., II OZ 420/24; z. 13 maja 2025 r., II OZ 629/25). W tych warunkach Sąd I instancji niewadliwie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Powyższe oznacza także, że podniesiona w takich okolicznościach na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. argumentacja (w tym w obu zażaleniach) dotycząca skutków, ale decyzji o pozwoleniu na budowę, dotyczy więc decyzji, która nie została podjęta w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy, a więc sprawy zainicjowanej wniesioną skargą do Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.