II OZ 1328/17

Dnia 8 listopada 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1337/15 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu M. K. przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 grudnia 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Sąd, powołując się na treść art. 86 § 1, art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazał, że odpis postanowienia referendarza z 22 grudnia 2016 r. doręczono skarżącemu w dniu 16 stycznia 2017 r. Przesyłkę odebrała osoba upoważniona – W. K.. Brak było podstaw do uznania, że doręczenie nastąpiło w innym terminie. Ustawowy termin na wniesienie sprzeciwu upłynął zatem 23 stycznia 2017 r. Skarżący we wniosku podał, że przesyłka faktycznie dotarła do niego w dniu 23 stycznia 2017 r., jednak w żaden sposób nie uprawdopodobnił tego twierdzenia. Nie uprawdopodobnił również, że nawet przy użyciu największego wysiłku nie był w stanie w ustawowym terminie wnieść sprzeciwu. Z akt sprawy wynika, że wszelkie przesyłki adresowane do skarżącego odbierane były przez W. K. (z 4 maja 2015 r., z 25 maja 2015 r., 13 sierpnia 2015 r., 12 stycznia 2016 r., 17 lutego 2016 r., 18 kwietnia 2016 r., 20 czerwca 2016 r., 16 sierpnia 2016 r., 12 września 2016 r. 26 października 2016 r., 9 stycznia 2017 r.) lub H. K. (z 23 listopada 2016 r. i 3 marca 2017 r.). Doręczający oznaczał te osoby jako dorosłych domowników. Skarżący nie wykazał, że choćby przy pomocy tych osób nie był w stanie wnieść sprzeciwu w ustawowym terminie. Dlatego nie można uznać, że skarżący w niniejszej sprawie nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. K., podnosząc, że nie można go obciążać negatywnymi konsekwencjami związanymi z zamknięciem Poczty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kryterium braku winy wynikające z art. 86 § 1 p.p.s.a. jako warunek przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 r., I OZ 1199/13). Oznacza to, że strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Ponadto zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2013 r., II FZ 989/13). Chodzi więc nie tylko o uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy przez wskazanie, że nastąpiły takie okoliczności, które stanowiły niemożliwą do przezwyciężenia przyczynę niedochowania terminu. Oznacza to, że konieczne jest w takim przypadku wykazanie przez wnioskodawcę, że wynikłe okoliczności (przyczyny) były takiego rodzaju, że nie pozwalały na osobiste wykonanie czynności. W tej zaś sprawie z przedstawionej przez skarżącego argumentacji to nie wynika, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, ponieważ skarżący w sposób gołosłowny wskazał, że w dniu 23 stycznia 2017 r. Poczta była zamknięta, co uniemożliwiło mu terminowe wniesienie sprzeciwu. Na tę okoliczność skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu, który potwierdzałby aby w tym dniu (poniedziałek) Urząd Pocztowy był zamknięty. Dlatego Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarżący nie wykazał, że zaistniała u niego taka przeszkoda, która uniemożliwiła wniesienie sprzeciwu w terminie. Ta ocena Sądu jest decydująca dla wyniku postępowania w niniejszej sprawie. Ponadto z argumentacji skarżącego nie wynika aby podjął próbę nadania przesyłki w innym najbliższym Urzędzie Pocztowym, co może świadczyć o nie dochowaniu należytej staranności, jak i nie podjęciu działań, które miałby stanowić próbę przezwyciężenia ewentualnych przeszkód. W B. znajdują się bowiem trzy placówki poczty – odpowiednio przy ulicach: Dworcowej, Racławickiej i Zofii Nałkowskiej, co dodatkowo osłabia argumentację skarżącego. Podstawą przywrócenia terminu jest zaistnienie nie jakiejkolwiek przeszkody, lecz takiej – której nie jest możliwe przezwyciężenie. Wtedy dopiero można by stwierdzić czy strona pomimo dochowania należytej staranności nie mogła przezwyciężyć zaistniałej przeszkody. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.