II OZ 131/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 459/23 o odrzuceniu zażalenia M.K. w sprawie ze skargi I.K. i M.K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 czerwca 2023 r., nr 462/2023 w przedmiocie nakazu wykonania zaleceń zawartych w ocenie technicznej oraz ekspertyzie technicznej celem wyeliminowania nieodpowiedniego stanu technicznego muru oporowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 459/23, odrzucił zażalenie M.K. na postanowienie tegoż Sądu odrzucające skargę I.K. i M.K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2 czerwca 2023 r., nr 462/20203 w przedmiocie nakazu wykonania zaleceń zawartych w ocenie technicznej oraz ekspertyzie technicznej celem wyeliminowania nieodpowiedniego stanu technicznego muru oporowego. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Postanowieniem z dnia 2 października 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 459/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę I. i M.K. na wyżej powołaną decyzję. Odpis ww. postanowienia wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia zażalenia doręczono skarżącym 9 października 2023 r. Doręczenie skarżącym zostało dokonane pod ich adresem do doręczeń, pomimo uprzedniego ustanowienia przez nich profesjonalnego pełnomocnika. 16 października 2023 r. skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 2 października 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 459/23. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że zażalenie podlega odrzuceniu. W ocenie Sądu, zażalenie z 16 października 2023 r. na postanowienie z dnia 2 października 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 459/23, zostało wniesione przedwcześnie. Nastąpiło bowiem przed prawidłowym doręczeniem odpisu postanowienia wraz z uzasadnieniem. Przesyłka zawierająca ww. postanowienie została skierowana bezpośrednio do skarżącego (na wskazany przez niego w skardze adres do korespondencji), natomiast w aktach sprawy znajdowało się już pełnomocnictwo działającego w jego imieniu profesjonalnego pełnomocnika. Wobec powyższego, postanowienie zostało ponownie przesłane i skutecznie doręczone profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego 23 października 2023 r. Zażalenie z 16 października 2023 r., zostało zatem wniesione przed rozpoczęciem biegu terminu do jego wniesienia. Sąd podniósł, że pominięcie pełnomocnika i doręczenie pisma bezpośrednio stronie nie wywołuje skutków prawnych. Czynność doręczenia w takiej sytuacji jest więc wadliwa, a zatem bezskuteczna, zaś wobec braku prawidłowego doręczenia, w dniu złożenia zażalenia przez pełnomocnika strony skarżącej nie został jeszcze otwarty termin do wniesienia środka zaskarżenia na postanowienie Sądu z dnia 2 października 2023 r. M.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaskarżając je w całości. Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania – art. 58 § 1 pkt 3 i art. 83 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem żądanie przez stronę procesu sporządzenia i doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem otwiera możliwość rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji. To wniosek jest warunkiem dopuszczalności wniesienia środka odwoławczego a nie doręczenie uzasadnienia. Na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie działa w warunkach określonych w art. 197 § 2 p.p.s.a., stanowiącym, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Przy czym odpowiednie stosowanie tych przepisów nie obejmuje art. 176 p.p.s.a. Wynika to wyraźnie z art. 194 § 3 p.p.s.a., który w sposób wyczerpujący określa wymagania formalne zażalenia. Zatem w postępowaniu zażaleniowym nie obowiązuje zasada związania granicami środka odwoławczego, wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. Niezależenie zatem od chybionych zarzutów oraz argumentacji podniesionej przez żalącego należało w postępowaniu zażaleniowym zbadać, czy zaskarżone postanowienie, odrzucające zażalenie, nie narusza prawa. Przedmiotem wywiedzionego zażalenia jest odrzucenie zażalenia M.K., jako wniesionego przedwcześnie, tym samym z uchybieniem terminu do dokonania tejże czynności. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy trafnie Sąd I instancji ocenił, że 9 października 2023 r. nie doszło do skutecznego, pod względem prawnym, doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej postanowienie z dnia 2 października 2023 r., a właściwie ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, a w konsekwencji czy złożenie zażalenia z 16 października nastąpiło przedwcześnie. Na tak postawione pytanie należało udzielić odpowiedzi przeczącej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego kluczowe znaczenie w niniejszym postępowaniu miała treść zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, opatrzonego pieczęcią odbiorcy: "Kancelaria Adwokacka adw. E.Z.", z której to wynika, że doręczenie zostało dokonane upoważnionemu pracownikowi Kancelarii – D.B. 9 października 2023 r. Wprawdzie jako adresat przesyłki została wskazana strona a nie jej pełnomocnik, jednakże adres do doręczeń pełnomocnika oraz strony był ten sam. Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeżeli został sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta więc on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone (por. wyrok NSA z 28.01.2015 r., I FSK 1029/14 oraz postanowienia NSA z 27.09.2012 r., II OZ 811/12 oraz z 17.11.2015 r., II FZ 857/15). Co do zasady Naczelny Sąd podziela stanowisko powołane przez Sąd I instancji, że doręczenie dokonane pod adresem strony jest bezskuteczne wobec pełnomocnika, a więc nie wywiera skutku procesowego. Jednak w przypadku, gdy w następstwie doręczenia pisma stronie, zamiast ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi (czyli z uchybieniem art. 67 § 5 p.p.s.a.), strona nie poniosła żadnych negatywnych procesowo konsekwencji, należało uznać skuteczność tego doręczenia. W okolicznościach niniejszej sprawy, mimo wadliwej czynności doręczenia, doszło do terminowego wniesienia zażalenia, a co za tym idzie, do konwalidacji doręczenia dokonanego z naruszeniem art. 67 § 5 p.p.s.a. (por. B. Dauter, 7.4. Doręczenie pełnomocnikowi [w:] Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2018). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.