II OZ 1270/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. O. i A. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1629/14 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. O. i A. O. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 13 maja 2014r. nr ... w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego na nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 13 maja 2014r. nr ...

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 października 2014 r. w sprawie ze skargi T. O. i A. O. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 13 maja 2014 r. nr ... w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego na nieruchomości, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. decyzją z dnia 18 września 2013 r., nr ..., wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.) nakazał właścicielom działki o nr geod. ... w obrębie K., T. O. i A. O. usunięcie z tej nieruchomości, pod nadzorem pracownika W. Parku Narodowego, całej warstwy nawiezionego żwiru i ziemi do poziomu gruntu macierzystego oraz określił termin wykonania tych czynności do dnia 30 listopada 2013 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia 13 maja 2014 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania T. O. i A. O. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nadzoru oraz terminu przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego i wyznaczył termin wykonania zadania do dnia 30 września 2014 r., natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W skardze do Sądu Wojewódzkiego na tę decyzję skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku podali, że usunięcie żwiru i ziemi z ich nieruchomości niewątpliwie oddziaływać będzie na środowisko przyrodnicze, a ponowne nasypanie ziemi i żwiru będzie się wiązało "ze znacznymi kosztami i staraniami". Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podniósł, że wykonanie decyzji ma prowadzić do restytucji stanu pierwotnego, a więc przywrócenia warunków do funkcjonowania cennych gatunków flory i fauny, w szczególności kumaka nizinnego. W tej sytuacji wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest uzasadnione. Sąd Wojewódzki mając na względzie treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., stwierdził, że wykonanie decyzji dotyczącej przywrócenia stanu poprzedniego na nieruchomości przez usunięcie całej warstwy nawiezionego żwiru i ziemi, nie spowoduje trudnych do odwrócenia skutków. Wręcz przeciwnie, wstrzymanie wykonania tej decyzji prowadziłoby do zagrożenia funkcjonowania gatunków fauny flory, a przez to negatywnie wpłynęłoby na warunki przyrodnicze tego obszaru. Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazali również, że wykonanie zaskarżonej decyzji narazi ich na znaczne szkody. We wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji strona skarżąca ograniczyła się do ogólnikowego stwierdzenia, że ponowne wysypanie żwiru (piasku) będzie się wiązało "ze znacznymi kosztami i staraniami". Tymczasem to twierdzenie, powinno zostać uprawdopodobnione informacjami (dokumentami) dotyczącymi kosztów wykonania tych robót oraz ogólnej sytuacji dochodowo-majątkowej strony. Takich dokumentów wnioskodawcy nie przedstawili. Sąd podkreślił, że aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i wstrzymania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Okoliczności przemawiające za wstrzymaniem aktu powinna przedstawić w pierwszej kolejności wnioskująca strona. Jedną z przesłanek wstrzymania danego aktu lub czynności jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, przy czym ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie można mówić wówczas, kiedy rozmiar szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego jest większy niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju, a oceniając rozmiar ewentualnej szkody należy uwzględnić okoliczności obiektywne i subiektywne – indywidualne dotyczące strony. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków obejmuje taką materię, którą niełatwo jest zmienić w razie wykonania aktu. Zatem musi być także rozważana w kontekście specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki niezasadnie odmówił wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, bowiem wykonanie tej decyzji wiązać się będzie z koniecznością natychmiastowego usunięcia zalegającej na działce skarżących ziemi i żwiru w związku z upływem terminu, jaki został wyznaczony w decyzji nakładającej ww. obowiązek, czyniąc bezprzedmiotowym postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone w przedmiocie zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie zaś, wykonanie nałożonego na skarżących obowiązku przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd Wojewódzki, wobec braku przygotowania miejsca i środków może generować po stronie podmiotu, na który nałożono stosowny nakaz konkretne koszty, których poniesienie może wywołać skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż zachodzą podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji o których mowa w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 61 § 3, 4 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.