II OZ 1262/25

Dnia 10 września 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 10 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 111/25 o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi T. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Kątach Wrocławskich z dnia 26 stycznia 2007 r., nr IV/26/07 w przedmiocie zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi M. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 111/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił D. T. (wnioskodawczyni) dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi T. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Kątach Wrocławskich z dnia 26 stycznia 2007 r., nr IV/26/07, w przedmiocie zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi M.. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że ani treść art. 33 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", ani – art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g.", nie daje podstaw do dopuszczenia wnioskodawczyni do udziału w charakterze uczestnika postępowania. Po pierwsze, akt prawa miejscowego jakim jest plan miejscowy nie zapada w "postępowaniu administracyjnym" w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", a po drugie, skuteczne wniesienie skargi na tego rodzaju uchwałę jest związane z koniecznością wykazania przez podmiot wnoszący skargę naruszenia indywidualnego interesu prawego i to w ramach tego indywidualnego interesu prawnego jest rozpoznawana przez Sąd Administracyjny sprawa. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła wnioskodawczyni, formułując zarzuty dotyczące naruszenia: - art. 33 § 2 p.p.s.a. przez jego nieprawidłową i zbyt wąską wykładnię, polegającą na uznaniu, że zakres stosowania niniejszego przepisu odnosi się tylko do postępowań administracyjnych sensu stricte, podczas gdy przepis ten odnosi się do wszelkich postępowań administracyjnych poddanych sądowej kontroli; - art. 101 u.s.g. przez przyjęcie, że niedopuszczalny jest udział w postępowaniu innego podmiotu aniżeli wnoszący skargę, podczas gdy kwestia uzyskania statusu uczestnika postępowania została uregulowana w art. 33 § 2 p.p.s.a. i to ten przepis powinien stanowić podstawę rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podnoszona w zażaleniu argumentacja nie uzasadnia dopuszczenia wnioskującej D. T. do udziału w postępowaniu dotyczącym skargi T. K. na ww. uchwałę Rady Miejskiej w Kątach Wrocławskich, ponieważ zasadniczo Sąd I instancji trafnie wyłożył istotę postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego skargą w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Ocena taka ma bowiem swoje oparcie w ugruntowanej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą należy uznać za wiodącą, i którą w pełni podziela skład Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznający przedmiotowe zażalenie podmiotu wnioskującego (por. postanowienia NSA: z 17 lipca 2025 r., II OZ 1056/25; z 18 grudnia 2024 r., II OSK 811/24; z 19 listopada 2024 r., II OZ 658/24; z 23 czerwca 2015 r., II OZ 588/15; z 25 lipca 2014 r., II OZ 722/14; z 21 stycznia 2014 r., II OZ 3/14; z 26 czerwca 2012 r., II OZ 532/12; z 27 stycznia 2012 r., II OZ 14/12; z 18 stycznia 2011 r., II OZ 1354/10; z 13 lutego 2009 r., II OZ 134/09). Co najistotniejsze, w tego rodzaju postępowaniach dotyczących oceny planu miejscowego, sąd administracyjny dokonuje oceny w zakresie wskazanego przez stronę skarżącą rodzaju naruszenia jej interesu prawnego lub uprawnienia, na co niewadliwie wskazał Sąd I instancji. Inny podmiot natomiast, który nie wniósł skargi do sądu administracyjnego we własnym interesie, nie może skutecznie ubiegać się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tym zakresie Sąd I instancji trafnie także przywołał zawężającą wykładnię pojęcia "sprawy administracyjnej". Oczywiście należy wskazać, że w orzecznictwie prezentowano pogląd przeciwny (np. przywołane w zażaleniu postanowienie NSA z 14 czerwca 2013 r., II OZ 457/13 i inne). Nie jest to jednak pogląd wiodący w orzecznictwie. Przyjęcie przeciwnego stanowiska niż prezentowane w ugruntowanym orzecznictwie oznaczałoby, że bez zachowania odpowiedniej procedury wnioskujący o dopuszczenie podmiot mógłby dochodzić swoich praw, ale w sprawie która dotyczy innego podmiotu, któremu przysługują indywidualne interesy. Taki stan rzeczy nie uzasadnia dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. Każdy bowiem podmiot wywodzący określone prawa lub obowiązki w związku z art. 101 ust. 1 u.s.g. posiada je jako ściśle zindywidualizowane. A te mogą być rozpoznane tylko po uprzednim wywiązaniu się przez dany podmiot z określonej procedury, która poprzedza wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, w tym na uchwałę rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym bardziej trudno przejść przez taką procedurę podmiotom, które co prawda wskazują na naruszenia swojego interesu prawnego, lecz wiążą ten interes z potencjalnym wynikiem sprawy sądowoadministracyjnej. Jednak samo zaskarżenie planu miejscowego nie oznacza jeszcze, że w tym zakresie doszło do naruszenia kogokolwiek interesu prawnego. Ponadto nawet stwierdzenie przez sąd administracyjny nieważności zaskarżonej uchwały takiego skutku nie wywoła dla strony wnioskującej, ponieważ nie można w tej sytuacji niejako dokonać "odwrócenia" ról dotyczących naruszenia interesu prawnego danego podmiotu w oparciu o akt prawa miejscowego, co do którego ewentualnie zostanie stwierdzone, że został wydany z istotnym naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jeżeli dla wnioskodawczyni w sferze procesu inwestycyjnego zaistnieją konkretne negatywne skutki, to potencjalnie będzie mogła wystąpić ze stosownym powództwem do sądu powszechnego. To w tym jedynie zakresie może zmaterializować się jej indywidualny interes prawny wynikły, np. z doznanej szkody wynikłej z ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwie uchwalonego miejscowego planu lub jego części. Póki co mowa tu wyłącznie o potencjalnych skutkach. Dlatego w omawianym zakresie nie stanowi przekonującego argumentu wskazanie wnioskodawczyni, że zaskarżona uchwała dotyczy jej działki, a w związku z tym wynik postępowania sądowego dotyczy też jej interesu prawego (związanego z planami inwestycyjnymi wynikającymi z uzyskanego pozwolenia na budowę). Potwierdza to bowiem, że wnioskodawczyni posiada własny i przeciwstawny indywidualny interes do interesu prawnego strony skarżącej – co wynika z treści wniosku. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.