II OZ 1254/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 297/15, o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia i umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 21 czerwca 2016 r., IV SA/Po 297/15, odrzucił zażalenie I. K. na postanowienie Sądu z dnia 24 maja 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego WSA w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2016 r. o odmowie przyznania I. K. prawa pomocy. Odpis postanowienia z dnia 21 czerwca 2016 r. doręczono I. K. w dniu 4 lipca 2016 r. (k. 297 akt sądowych). W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2016 r. odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł I. K.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 19 kwietnia 2016 r. I. K. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 24 maja 2016 r. Dalej Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd stwierdził, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. (czyli od chwili wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2015 r., poz. 658) żaden przepis prawa nie stanowi o dopuszczalności złożenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o utrzymaniu w mocy albo zmianie postanowienia bądź zarządzenia referendarza sądowego, podjęte na podstawie art. 260 p.p.s.a. Z tych względów zażalenie Sąd uznał za niedopuszczalne i odrzucił je na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. W dniu 11 lipca 2016 r. I. K. wniósł zażalenia "na postanowienie z dnia 14.06.16r. (dor. 04.07.16r.) utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 24.05.16 r." Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, uchylenie postanowienia Sądu z dnia 24 maja 2016 r., "rozpoznanie wniosku o sprostowanie i uzupełnienie części orzekającej" oraz ustanowienie pełnomocnika prawnego z urzędu. Postanowieniem z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 297/15, WSA w Poznaniu odrzucił zażalenie I. K. na postanowienie z dnia 14 czerwca 2016 r. uzasadniając to tym, że skoro I. K. nie był adresatem postanowienia z dnia 14 czerwca 2016 r. to zażalenie złożone przez skarżącego jest niedopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia na powyższe postanowienie, postanowieniem z dnia 26 października 2016 r., sygn, akt II OZ 1239/16, uchylił postanowienie z dnia 19 lipca 2016 r. Zdaniem NSA złożone w dniu 11 lipca 2016 r. przez I. K. zażalenie należało zakwalifikować jako zażalenie na postanowienie z dnia 21 czerwca 2016 r., IV SA/Po 297/15. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie z dnia 11 lipca 2016 r. zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki błędnie przyjął, że wniesione przez skarżącego zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia z dnia 24 maja 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego WSA w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie nowelizacja ustawy procesowej, wprowadzona ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658 - dalej zwanej "ustawą nowelizującą"), mocą której został zmieniony m.in. art. 260, mający w niniejszej sprawie zastosowanie. Na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej, art. 260 p.p.s.a. otrzymał w § 1 następujące brzmienie: "Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy". W § 2 przyjęto natomiast, że "W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" a w § 3, że "Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym". W art. 2 ustawy nowelizującej przyjęto zaś regułę prawa międzyczasowego, zgodnie z którą przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy nowelizującej należało stosować również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W zdaniu drugim postanowiono, że "W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym". Stosownie do art. 3 ustawy nowelizującej, zmiany weszły w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. Ponieważ art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej nadający nowe brzmienie art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie został wymieniony w zdaniu pierwszym art. 2 ustawy nowelizującej, zgodnie z przyjętą w zdaniu drugim zasadą działania dawnego prawa, do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie należało stosować przepis art. 260 ustawy "w brzmieniu dotychczasowym", tj. obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r. Powyższe oznacza, że jeżeli postępowanie wszczęto przed 15 sierpnia 2015 r. - w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie wydane przez sąd przysługiwało zażalenie na zasadach ogólnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 260 w związku z art. 194 § 1 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte z dniem złożenia skargi przez I. K. tj. z dniem 27 marca 2015 r., zastosowanie miał art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym sprzed jego nowelizacji. Zastosowanie przez Sąd Wojewódzki powyższego przepisu w brzmieniu znowelizowanym było więc niezgodne z przepisami intertemporalnymi, co uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.