II OZ 1203/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 326/15 pozostawiające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym bez rozpoznania w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej J. W. o przyznanie praw pomocy w zakresie całkowitym. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, skarżąca wraz ze złożoną skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Ponieważ wniosek ten nie odpowiadał wymaganiom przewidzianym w art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej w P.p.s.a.), zarządzeniem z dnia 7 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy wezwał stronę do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, według załączonego wzoru, w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie, wysłane wraz z drukiem PPF na adres wnioskodawcy podany w skardze, została doręczona skarżącej 11 maja 2015 r. Skarżąca w zakreślonym terminie nie nadesłała wypełnionego formularza PPF. Zdaniem Sądu pierwszej instancji niezachowanie określonego w art. 252 § 2 P.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 P.p.s.a. Skoro tak jest, to na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. należy wezwać do uzupełnienia tego braku, tj. złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, o czym stanowi art. 257 P.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy, skarżącą wezwano do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF. Zakreślony do usunięcia braku formalnego wniosku termin upłynął bezskutecznie albowiem nie nadesłano wymaganego formularza. Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 257 i art. 260 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła J. W., wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy i przyznanie jej prawa pomocy. Jak wskazała skarżąca jest ona osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe z małoletnim synem i żyje w faktycznej separacji z mężem. Nadto skarżąca oświadczyła, że nie posiada kont, lokat dewizowych i rachunków bankowych. Obecnie korzysta z pomocy ojca. Do zażalenia skarżąca załączyła wypełniony formularz PPF. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 P.p.s.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 21 kwietnia 2008 r. (sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008 r. z. 5, poz. 74) niezachowanie określonego w art. 252 § 2 P.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, jak to miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 P.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, czy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca, mimo skierowanego do niej wezwania nie uzupełniła braków wniosku o przyznanie prawa pomocy i nie nadesłała wymaganego urzędowego formularza PPF, czego zresztą sama nie kwestionuje w rozpoznawanym zażaleniu. W tej sytuacji wobec dyspozycji art. 257 P.p.s.a. zasadnie pozostawiono jej wniosek bez rozpoznania. Za bezskuteczne należało także uznać załączenie tego formularza do niniejszego zażalenia. Podkreślić trzeba, iż Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia, uwzględniając stan faktyczny i prawny z daty orzekania przez Sąd pierwszej instancji. Stwierdzić również trzeba, iż postępowanie sądowe, w tym postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. Skoro skarżąca uchybiła temu obowiązkowi, co nie jest kwestionowane, to argumentacja zawarta w zażaleniu pozostaje bez znaczenia dla oceny trafności kontrolowanego rozstrzygnięcia. Zauważyć też trzeba, iż pozostawienie bez rozpoznania przedmiotowego wniosku, nie stoi na przeszkodzie złożeniu przez skarżącą ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy we właściwej formie. Jednocześnie należy stwierdzić, iż prawidłową formą pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania jest nie postanowienie, ale zarządzenie przewodniczącego lub innego sędziego (art. 49 P.p.s.a.). Niezależnie jednak od powyższego uchybienia, samo rozstrzygnięcie odpowiada prawu, co czyni rozpoznawane zażalenie bezzasadnym. Z przedstawionych powyżej przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.