II OZ 1202/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1592/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2014 r., znak [...] w przedmiocie zobowiązania do doprowadzenia zabytku do poprzedniego stanu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1592/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nią decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2014 r., znak [...] w przedmiocie zobowiązania do doprowadzenia zabytku do poprzedniego stanu, poprzez usunięcie zabudowy podcieni przy lokalu gastronomicznym "[...]" w budynku przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek skarżącej nie został w żaden sposób uzasadniony, w związku z czym należało uznać, że Spółka nie wykazała, iż w wypadku niewstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może zaistnieć znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła W. Sp. z o.o. z siedzibą w W., wskazując, że poniosła znaczne koszty wynikające z wykonania przedmiotowej zabudowy podcieni przy ww. lokalu (na co wskazują załączone do niniejszego zażalenia kopie faktur VAT dotyczących wykonania konstrukcji drewnianej zabudowy ogródka oraz wykonania i montażu elementów drewnianych i połaci dachowej). Straty wynikające z konieczności wyzbycia się części mienia i braku możliwości kontynuowania działalności na dotychczasowych zasadach (tj. z wykorzystaniem zabudowanych podcieni budynku) są niemożliwe do odzyskania nawet w obliczu późniejszego uwzględniania skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Egzekwowanie nałożonego obowiązku doprowadziłoby zatem do uszczuplenia składników majątkowych oraz zarobków teraźniejszych i przyszłych skarżącej, zaś ewentualny powrót do stanu poprzedniego będzie możliwy po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków, które również obciążą Spółkę. Strona zwróciła nadto uwagę, że pozostawienie zabudowy podcieni - w przypadku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji - nie spowoduje żadnego zagrożenia ani dla ludzi ani dla budynku przy ul. [...] w W. Brak ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 P.p.s.a. doprowadzi do powstania szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez ewentualne późniejsze pozytywne dla skarżącej rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w cytowanym przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności przemawiające za wstrzymaniem aktu powinna przedstawić w pierwszej kolejności wnioskująca strona, jednak sąd administracyjny zasadność jej wniosku bada z uwzględnieniem argumentów nie tylko w nim podniesionych, ale także w aspekcie całokształtu okoliczności sprawy. Sąd ma bowiem obowiązek uwzględniać z urzędu fakty przemawiające za uwzględnieniem lub odmową wstrzymania wykonania aktu lub czynności (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2006 r.; sygn. akt II OZ 1352/06, [w:] CBOSA; red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 499 oraz cyt. tam orzecznictwo i literaturę; M. Bogusz, Glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, "Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa" 2006, nr 1, s. 12-15). Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do konstatacji, że zażalenie W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja wymaga wstrzymania. W pierwszej kolejności należy podnieść, że w zaskarżonym postanowieniu Sąd prawidłowo wskazał, iż składany do sądu administracyjnego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności powinien zawierać odpowiednie uzasadnienie. Jednakże należy mieć na względzie, że w każdym postępowaniu, również tym toczącym się na skutek wniesionego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, czy też zażalenia, sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. W postępowaniu z wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, znaczenie ma bowiem rodzaj decyzji oraz analiza akt sprawy. W przedmiotowej sprawie zaskarżono decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie zobowiązania do doprowadzenia zabytku do poprzedniego stanu, poprzez usunięcie zabudowy podcieni przy lokalu gastronomicznym "[...]" w budynku przy ul. [...] w W. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nakaz rozbiórki - w przedmiotowej sprawie usunięcie zabudowy podcieni przy lokalu gastronomicznym "[...]" w budynku przy ul. [...] w W. (tj. w czterech przęsłach podcieni od strony pl. [...]) - ze swojej istoty, wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W tego rodzaju sprawach trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w istocie nieuniknione. W przedmiotowej sprawie ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym niewątpliwie naraziłoby skarżącą na poniesienie szkody w wysokości kosztów realizacji ponownej budowy takiego obiektu (por. postanowienie NSA z dnia 5 października 2012 r., sygn. akt II OZ 863/12 [w:] CBOSA). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki art. 61 § 3 P.p.s.a., w związku z czym, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.