II OZ 1185/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1295/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. T. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2016 r., wydanym na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej P.p.s.a.) - odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący – M. T. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] uchylające w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej robót budowlanych. W skardze skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. W uzasadnieniu podniósł, że wykonanie zaskarżonego postanowienia wyrządzi mu znaczną szkodę, ponieważ nie miał on wystarczająco dużo czasu na przygotowanie i dostarczenie dokumentacji, której domagał się Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w szczególności 4 egzemplarzy projektu budowlanego. Powyższe w konsekwencji może prowadzić do nałożenia na skarżącego, w drodze decyzji administracyjnej, obowiązku przywrócenia przebudowanego tarasu do stanu poprzedniego, co narazi go na znaczną szkodę. W ocenie skarżącego, zachodzi wysokie prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonego postanowienia, nie jest zatem zasadne prowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji. W tej sytuacji wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia zasługuje na uwzględnienie. Odmawiając uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania, Sąd pierwszej instancji zauważył, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. W rozpoznawanej sprawie żądaniem wstrzymania wykonania zostało objęte postanowienie uchylające postanowienie organu pierwszej instancji o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Zaskarżone postanowienie nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy, nie wykreowało również nowej sytuacji skarżącego w sferze jego obowiązków. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym brak jest podstaw do zastosowania instytucji ochrony tymczasowej określonej w art. 61 § 3 P.p.s.a. Na powyższe postanowienie M. T. wniósł zażalenie, wnosząc o jego zmianę bądź uchylenie, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, które powodowałyby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. W uzasadnieniu zażalenia powtórzono argumenty podniesione w złożonym wcześniej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi administracyjnemu skargi, sąd ten może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy tutaj rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie (zob. m.in. postanowienia NSA z dnia 17 lipca 2006 r., I FZ 281/06; z dnia 18 sierpnia 2009 r., II OZ 665/09; z dnia 23 lipca 2009, II FZ 282/09; z dnia 19 lutego 2009 r., II FSK 136/09 - dostępne w CBOSA). W szczególności tak rozumianemu wykonaniu nie podlegają akty o charakterze czysto procesowym lub kasatoryjne, do której to kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. uchylające w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z dnia [...] lutego 2016 r. zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej robót budowlanych. Akty tego rodzaju nie nakładają bowiem na strony obowiązków ani też nie przyznają uprawnień o charakterze materialno-prawnym. W takiej sytuacji należało podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że wniosek M. T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ zaskarżony akt ze swej istoty nie podlega wykonaniu, brak więc również podstaw do zastosowania instytucji ochrony tymczasowej określonej w art. 61 § 3 P.p.s.a. Powyższej oceny nie mogły zmienić argumenty podniesione w zażaleniu. Należy bowiem zauważyć, że zaskarżone postanowienie wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, czyli w kwestii procesowej, nie prowadzi bezpośrednio do skutku w postaci wskazanej przez skarżącego konieczności przywrócenia przebudowanego tarasu do stanu poprzedniego, gdyż jak on sam trafnie zauważył wymagałoby to wydania stosownej decyzji administracyjnej nakładającej taki obowiązek. Tym samym nie można zasadnie twierdzić, aby brak wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia mógł spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ponadto trzeba także wskazać, że prawdopodobieństwo ewentualnego uchylenia zaskarżonego aktu nie należy do zamkniętego katalogu przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej wymienionych w powołanym wyżej przepisie i w związku z tym nie ma znaczenia dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania tego aktu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.