II OZ 1178/25

Dnia 21 sierpnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 513/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 30 grudnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 513/25, odrzucił, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz 220 § 3 p.p.s.a., skargę K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z 30 grudnia 2024 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, przyjmując, że skarżący mimo wezwania nie usunął w terminie siedmiu dni braków formalnych skargi, polegających na przedłożeniu pełnomocnictwa procesowego uprawniającego pełnomocnika do działania w imieniu skarżącego przed sądami administracyjnymi oraz braku fiskalnego w postaci uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżący na to postanowienie wniósł zażalenie, twierdząc, że stosowne pełnomocnictwo zostało dołączone do skargi, a więc nie było podstaw do wzywania go do uzupełnienia braku formalnego skargi. Jednocześnie zaznaczył, że po wezwaniu Sądu w terminie siedmiu dni przesłana została kserokopia pełnomocnictwa procesowego. Oryginał natomiast nadesłany został później z uwagi na fakt, że skarżący czasowo przebywał w Australii i siedmiodniowy termin na wykonanie zarządzenia był zbyt krótki, stąd wniosek o jego przedłużenie. Jeżeli chodzi natomiast o nieuzupełnienie braku fiskalnego skargi to skarżący stwierdził, że "w drodze korespondencji z dnia 5 marca 2025 r." nie otrzymał wezwania do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł. Dodał, że "(a)utor pisma, jakie mi przesłano, co prawda napisał że załącza ale nie wskazał czyje to było zarządzenie, z jakiej daty, jaki był czas na jego realizacje i jaki był rygor jego niewykonania. Sąd uznał, że ja nie wywiązałem się z obowiązku opłaty wpisu. Tymczasem ja takiego wezwania nie otrzymałem, a w aktach sprawy nie dostrzegam ". W tych okolicznościach skarżący uznał, że Sąd ograniczył mu "słuszne prawo (...) do sądu". Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Niezasadność zarzutu zażalenia dotyczącego naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) sprowadzającego się do twierdzenia, że skarga skarżącego nie była dotknięta brakiem formalnym, gdyż adw. J. M. był należycie umocowany, wynika z art. 46 § 3 p.p.s.a., który po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658), która weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r., stanowi, że do pisma, a więc także do skargi, należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Podkreślić należy, że według powołanego przepisu pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis należy dołączyć, jeżeli te dokumenty nie zostały jeszcze złożone przed sądem. Nie jest zatem wystarczające powołanie się na pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis złożony w postępowaniu administracyjnym. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Niezłożenie pełnomocnictwa stanowi brak formalny. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. oraz ugruntowanym poglądem orzecznictwa i piśmiennictwa w tym zakresie, sąd wzywa stronę do usunięcia tego braku formalnego, a w przypadku jego nieusunięcia w wyznaczonym terminie, odrzuca skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, do skargi nie zostało załączone żadne pełnomocnictwo procesowe. Taki dokument nie został wymieniony w załącznikach do skargi, a ponadto w skardze powołano się na "pełnomocnictwo wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej w aktach sprawy". W związku z powyższym, co zostało wyżej wyjaśnione, stwierdzić należy, że złożenie pełnomocnictwa w toku postępowania administracyjnego nie uprawnia do reprezentowania strony także przed sądami administracyjnymi, gdyż pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi wraz ze skargą nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku doręczenia na wezwanie sądu prawidłowego pełnomocnictwa. Nadto obowiązek złożenia pełnomocnictwa jest powiązany z "pierwszą czynnością procesową". Nie można utożsamiać wskazanej w art. 37 § 1 p.p.s.a. pierwszej czynności procesowej z czynnością dokonaną przed organami administracji publicznej. Wspomniana w art. 37 § 1 p.p.s.a. regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 § 3 p.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa. Nie budzi wątpliwości, że oba te przepisy odnoszą się do postępowania przed sądami administracyjnymi i oba dotyczą akt sądowych danej sprawy. Innymi słowy, z obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa nie zwalnia fakt, że pełnomocnictwo zostało złożone w innym postępowaniu, np. administracyjnym. W takiej sytuacji pełnomocnik powinien dołączyć do akt sprawy nowy egzemplarz pełnomocnictwa albo sporządzić uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dokumentu znajdującego się w aktach administracyjnych, o ile umocowanie w treści pełnomocnictwa obejmowało swoim zakresem dalszy etap postępowania w sprawie, czyli przed sądem administracyjnym. Ponadto wskazać należy, że prawo do sądu nie jest prawem absolutnym, które musi zostać w każdym jednostkowym przypadku bezwzględnie zrealizowane. Strona, decydując się na wszczęcie postępowania sądowego, musi liczyć się z koniecznością podjęcia pewnej aktywności procesowej, respektując zasady i tryb wnoszenia skargi i środków odwoławczych do sądu administracyjnego. W wyroku z 10 maja 2000 r., sygn. akt K 21/99, Trybunał Konstytucyjny wskazał pewne ograniczenia prawa do sądu, które nie jest prawem absolutnym i bezwzględnym. Już sam kształt postępowania przed sądem stwarza pewne ograniczenia. Do ograniczeń tych można zaliczyć m.in.: terminy procesowe i materialne, opłaty, zasady inicjowania postępowania, rygory postępowania dowodowego. Te ograniczenia formalne postępowania zakreślają wyraźne granice realizacji prawa do sądu. Ogół zasad postępowania stanowi pewien model. Jest on istotny przy badaniu, czy w danej sprawie prawo do sądu nie jest nadmiernie ograniczane. Uzasadnieniem wprowadzania ograniczeń wspomnianego prawa są nie tylko wymogi formalne procedury, lecz także zbiór przesłanek zawartych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Nie można zatem wiązać ograniczenia prawa do sądu z obowiązkiem wypełnienia przez stronę czy też jej pełnomocnika obowiązków nałożonych przez sąd zgodnie z obowiązującą procedurą. Nie stanowi to o pozbawieniu strony prawa do sądu. W rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze dobro prawem chronione, jakim jest prawo do sądu, skarżącemu umożliwiono uzupełnienie braku formalnego wniesionej skargi wyznaczając siedmiodniowy termin na uzupełnienie dokumentu pełnomocnictwa, jednak z takiej możliwości strona nie skorzystała, co zasadnie skutkowało odrzuceniem jej skargi. Mając na uwadze zarzut zażalenia wyjaśnić należy, że wskazany w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi siedmiodniowy termin wynika z przepisów prawa, a konkretnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. Za bezpodstawne należy zatem uznać przekonanie skarżącego, że brak formalny skargi mógł zostać uzupełniony w późniejszym terminie. Termin siedmiodniowy przewidziany na uzupełnienie braków formalnych skargi jest terminem ustawowym i sąd nie jest uprawniony do modyfikacji jego długości. Ponadto, stosownie do art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Skoro zatem przekroczenie terminu nastąpiło wskutek nieprawidłowo dokonanej czynności związanej ze złożeniem pełnomocnictwa procesowego po terminie, to Sąd pierwszej instancji miał obowiązek odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podnoszona w zażaleniu okoliczność rzekomego braku wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, pozostaje bez wpływu na prawidłowość podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, skoro i tak istniały podstawy do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Niemniej jednak stwierdzić należy, że NSA nie dał wiary twierdzeniom pełnomocnika skarżącego co do braku doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, skoro ten z pełnym przekonaniem twierdzi, że zarządzenia nie tylko nie otrzymał, ale również, że nie dostrzegł go w aktach sprawy. Tymczasem zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z 5 marca 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego znajduje się na k. 17 akt sądowych. W tym stanie sprawy NSA uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione na nie zażalenie niezasadne, co skutkuje jego oddaleniem na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.