II OZ 1174/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1009/17 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu od skargi w sprawie ze skargi E. sp. z .o.o. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1009/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia E. sp. z o.o. z siedzibą w P. terminu do uzupełnienia uiszczonego wpisu sądowego od skargi na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2017 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 10 maja 2017 r. skarżąca Spółka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych (KRS) skargi oraz do uzupełnienia uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 16 maja 2017 r., a termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął bezskutecznie w dniu 23 maja 2017 r. Do pisma z dnia 16 maja 2017 r., stanowiącego odpowiedź na wezwanie Sądu, pełnomocnik skarżącej dołączył odpis KRS oraz potwierdzenie uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł z dnia 18 kwietnia 2017 r. Pismem z dnia 9 czerwca 2017 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia uiszczonego wpisu sądowego, załączając jednocześnie dowód wpłaty z dnia 9 czerwca 2017 r. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca nie uiściła wskazanej w wezwaniu kwoty bez swojej winy – pełnomocnik skarżącej podjął wszelkie niezbędne czynności, aby wykonać nałożone na niego zobowiązania, w tym przekazał do działu księgowości wezwanie do uiszczenia wpisu uzupełniającego od skargi. Jak wyjaśnił, pracownicy tego działu, przyjmując błędnie, że chodzi o potwierdzenie już dokonanego przelewu (kwoty były identyczne), przekazali potwierdzenie przelewu z dnia 18 kwietnia 2017 r. W ocenie pełnomocnika doszło więc do swoistego nieporozumienia, a splot wydarzeń, opisanych przez niego we wniosku, doprowadził do popełnienia oczywistej i niezawinionej omyłki. Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu Sąd podniósł, że w przedmiotowej sprawie przesłanka braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia uiszczonego wpisu nie została spełniona. Okoliczności podane we wniosku przez pełnomocnika skarżącej nie pozwalają na uznanie, że wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny. Skoro skarżąca ustanowiła w sprawie profesjonalnego pełnomocnika do prowadzenia swoich spraw, to w zakresie dokonywania wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych mieści się także dokonanie uzupełnienia uiszczonego wpisu. Rolą pełnomocnika, po odebraniu skierowanego do niego wezwania, było uzupełnienie uiszczonego wpisu, a następnie ewentualne uregulowanie ze skarżącym wpłaconej kwoty. W razie natomiast innego uregulowania stosunku podstawowego, łączącego mocodawcę z pełnomocnikiem, pełnomocnik, jako podmiot profesjonalnie zajmujący się doradztwem prawnym, powinien był przekazać informację o wezwaniu do uzupełnienia uiszczonego wpisu w taki sposób, by nie budził on wątpliwości. Ponadto, wykonując wezwanie Sądu i przesyłając przy piśmie z dnia 16 maja 2017 r. 2017 r. potwierdzenie uiszczenia wpisu z dnia 18 kwietnia 2017 r. pełnomocnik miał jeszcze jedną okazję do dokonania kontroli przekazanego mu potwierdzenia i podjęcia odpowiednich działań, by wpis uzupełnić. Zażaleniem E. sp. z o.o. z siedzibą w P. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie, że przesłanki do przywrócenia terminu do uzupełnienia uiszczonego wpisu od skargi nie zostały spełnione, podczas gdy pełnomocnik uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminowi sądowemu. Z uwagi na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy są niefortunne, wobec czego nie sposób przypisać komukolwiek winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia wpisu od skargi. W związku z czym, zdaniem skarżącej, doszło do naruszenia przez Sąd art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Przy czym brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy. Może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 712/08). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (por. postanowienie SN z dnia 7 lutego 2000 r. sygn. akt I CKN 1261/99; postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt I OZ 779/14). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu od skargi, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, iż brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Skarżący nie wykazał bowiem okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Z przedstawionych przez stronę skarżącą okoliczności sprawy wynika, że uchybienie terminu do uzupełnienia wpisu od skargi było następstwem błędu popełnionego przez pracowników działu księgowego skarżącej Spółki, którym pełnomocnik Spółki powierzył uiszczenie brakującej kwoty wpisu. Błąd ten polegał na niezrozumieniu treści wezwania do uzupełnienia wpisu od skargi i ponownym przesłaniu do Sądu potwierdzenia dokonania przelewu z dnia 18 kwietnia 2017 r. Powołana powyżej przyczyna uchybienia terminu jest przejawem niestaranności, świadczy o zaniedbaniu osoby, której skarżąca powierzyła uzupełnienie wpisu, oraz pośrednio także i skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający zażalenie w niniejszym składzie podziela ugruntowany w judykaturze pogląd, zgodnie z którym zaniedbania osób, którymi posłużył się skarżący obciążają jego samego, a tym samym nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (vide postanowienie NSA: z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt II OZ 535/16; z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt II OZ 493/16; z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1226/14; z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II GZ 65/14). W związku z powyższym nie można uznać, że uchybienie terminu do uzupełnienia przedmiotowego wpisu od skargi nastąpiło bez winy strony skarżącej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.