II OZ 1148/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P., D.K. i D.K.1 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 35/24 o odrzuceniu skargi K.P. i D.K. w sprawie ze skargi K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 listopada 2023 r. nr 1913/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenia K.P. i D.K.; 2. odrzucić zażalenie D.K.1.

K.P. i D.K. (dalej: "skarżące") wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 listopada 2023 r. nr 1913/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 7 maja 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 35/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, powodem odrzucenia skargi K.P., na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a."), było nieuiszczenie wpisu od skargi w kwocie 100 zł, do którego została ona wezwana prawomocnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII WSA z dnia 27 listopada 2024 r. Natomiast odrzucenie skargi D.K., w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a., było spowodowane niepodpisaniem przez nią skargi, do czego została ona wezwana w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII WSA z dnia 19 listopada 2024 r., doręczonego skarżącej 16 grudnia 2024 r. Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że D.K. nie została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi, ponieważ nie wykonała ona ww. wezwania sądu. Wspólnym pismem obie skarżące oraz D.K.1 wnieśli zażalenia na postanowienie z dnia 7 maja 2025 r. o odrzuceniu skarg K.P. i D.K.. Zarzucili naruszenie Konstytucji – prawa do jawnej rozprawy, błędną interpretację prawa polegającą na wskazywaniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, podczas gdy termin został dochowany, a także wskazali na brak czytania ich pism i traktowanie tychże pism szablonowo z wskazywaniem ich innej treści niż w rzeczywistości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia K.P. i D.K. należy oddalić. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia opłaty sądowej (wpisu) od wnoszonej przez stronę skargi. Wyjątki od tego obowiązku wymieniają przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi i są to zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów z mocy ustawy (art. 239 P.p.s.a.) oraz zwolnienia przyznane w ramach prawa pomocy (art. 243 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie K.P. nie jest zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi z mocy przepisów P.p.s.a. i nie została zwolniona z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Z akt sprawy wynika, że po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w stosunku do K.P. (WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 89/24 utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 28 czerwca 2024 r.), wezwaniu skarżącej zarządzeniem z dnia 19 listopada 2024 r. do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł oraz potwierdzeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny legalności tego zarządzenia postanowieniem z dnia 18 lutego 2025 r., sygn. akt II OZ 126/25, zaistniały podstawy do wydania przez Przewodniczącego Wydziału VII WSA zarządzenia z dnia 21 marca 2025 r. o wezwaniu K.P. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII WSA z dnia 19 listopada 2024 r., wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo prawidłowego doręczenia K.P. ww. wezwania w dniu 8 kwietnia 2025 r., skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu w zakreślonym terminie, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy informacja (k. 54). Ponadto, zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym poza wymogami dla samej skargi z pkt 1 – 3 tego przepisu. Stosownie zaś do treści art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Wobec braku podpisu własnoręcznego na skardze wniesionej do sądu przewodniczący, w myśl art. 49 § 1 P.p.s.a., wzywa stronę o jego uzupełnienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma (skargi) bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W odniesieniu do skargi znajduje natomiast zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych. W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na niepodpisanie skargi własnoręcznie przez D.K., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 19 listopada 2024 r., wezwano ją do uzupełnienia braków formalnych poprzez podpisanie skargi, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie z pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania zostało skutecznie doręczone skarżącej 16 grudnia 2024 r. Siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął z dniem 23 grudnia 2024 r. Pomimo upływu ww. terminu skarżąca nie popisała skargi. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę, a zażalenie skarżącej nie mogło odnieść zamierzonego skutku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności uprawniały Sąd pierwszej instancji do zastosowania art. 220 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i odrzucenia skargi. Podnoszone w zażaleniach argumenty odnoszące się naruszenia przez Sąd przepisów Konstytucji nie miały znaczenia dla oceny zasadności zastosowania powołanych przepisów. Zażalenie wniesione przez D.K.1 należy odrzucić jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę, niebędącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie odnośnie zażalenia D.K.1, ponieważ nie jest on adresatem postanowienia z dnia 7 maja 2025 r. Są nimi wyłącznie K.P. i D.K.. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz jak w pkt 2 w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.