II OZ 1143/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Sz 911/24 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Sz 911/24 w sprawie ze skargi J.D. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 7 października 2024 r. nr WOA.7721.24.2024.ASt w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 20 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Sz 911/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił J.D. (dalej: "skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 kwietnia 2025 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu 15 kwietnia 2025 r. wpłynął wniosek skarżącego o sporządzenie i doręczenie powołanego wyżej wyroku z uzasadnieniem wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Skarżący twierdził, że uchybienie terminu do złożenia wniosku nastąpiło bez jego winy, gdyż od 13 do 19 marca 2025 r. przebywał w szpitalu w związku z przebytym zawałem serca i przez kolejne 30 dni nie był zdolny do pracy, otrzymał zalecenie unikania stresu i poddania się rehabilitacji. Odwołując się do treści art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a."), a także orzecznictwa sądowoadministracyjnego Sąd stwierdził, że skarżący nie dochował staranności wymaganej od strony dbającej należycie o własne interesy. Zaznaczył, że z karty informacyjnej z leczenia szpitalnego skarżącego wynika, iż przebywał on w szpitalu dwa tygodnie przed ogłoszeniem wyroku na rozprawie, a zatem jego dolegliwości nie mogły stanowić przeszkody, której nie można było usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, zwłaszcza że ze szpitala został on wypisany w stanie ogólnym dobrym. Sąd miał też na uwadze, że w zawiadomieniu o terminie rozprawy skarżący został pouczony, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek zgłoszony w terminie siedmiu dni od ogłoszenia wyroku (art. 141 § 2 P.p.s.a.). Ponadto zaznaczył, że skarżący nie wykazał, aby nie mógł posłużyć się inną osobą w dokonaniu tej czynności, choćby dorosłym domownikiem, czy pracownikiem biura, skoro kierowana do niego korespondencja sądowa odbierana była przez zatrudnionego pracownika. Zażalenie na postanowienie z dnia 20 maja 2025 r. wniósł skarżący, zastępowany przez radcę prawnego, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 87 § 2 oraz art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, pomimo tego, że skarżący wykazał zły stan zdrowia w okresie biegu terminu do złożenia wniosku i wykazał, że uchybienie terminowi nie wynikało z niedbalstwa, czy niedostatecznej staranności w prowadzeniu swoich spraw. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 3 kwietnia 2025 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie Sądowi pierwszej instancji sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z następujących dokumentów: karty informacyjnej z dnia 19 marca 2025 r., historii zdrowia i choroby z dnia 31 marca 2025 r., oświadczenia Ośrodka Dziennego Rehabilitacji Kardiologicznej KOS z dnia 11 kwietnia 2025 r., historii zdrowia i choroby z dnia 11 kwietnia 2025 r. oraz zaświadczenia lekarskiego z dnia 11 kwietnia 2025 r. celem wykazania nagłej i niespodziewanej choroby skarżącego (ostry zawał serca), stanu zdrowia skarżącego w okresie przed wydaniem i po wydaniu wyroku (w trakcie biegu terminu do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku), konieczności dalszego leczenia i rehabilitacji po zawale serca, braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi, podstawy do przywrócenia terminu, zasadności zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku tym strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, w myśl art. 87 § 2 P.p.s.a. Z powyższego wynika, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo swej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne, nagłe i niespodziewane oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody – w danych warunkach – nie do przezwyciężenia, można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby niestaranności lub lekkiego niedbalstwa. W tym kontekście zgodzić należy się z Sądem pierwszej instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu, a zatem nie wypełnił dyspozycji art. 87 § 2 P.p.s.a., przede wszystkim, że w trakcie biegu terminu, o którym mowa w 141 § 2 P.p.s.a., mógł znajdować się w takiej kondycji zdrowotnej, która była tego rodzaju, że uniemożliwiała mu złożenie w ustawowym terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku zapadłego w tej sprawie. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, niespodziewane, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 30 grudnia 2008 r., sygn. akt I OZ 925/08). Taka sytuacja w analizowanej sprawie nie zachodzi. Złożone przez skarżącego dokumenty medyczne przedstawione przy wniosku i załączone do zażalenia obejmują okres przed wydaniem przez Sąd pierwszej instancji wyroku w niniejszej sprawie a upływem terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz potwierdzają pobyt skarżącego w placówkach leczniczych w związku z przebytym zawałem mięśnia sercowego. W karcie informacyjnej z dnia 19 marca 2025 r. w polu "epikryza i zalecenia" wpisano: dalsze leczenie zachowawcze, pacjent został wypisany do domu w stanie ogólnym dobrym z następującymi zaleceniami m.in.: kontroli w Poradni Kardiologicznej i u lekarza rodzinnego, wykonywania umiarkowanego wysiłku fizycznego adekwatnie do możliwości, zgłoszenia się na rehabilitację kardiologiczną. W historii choroby stwierdzono natomiast, że w dniu 31 marca 2025 r. wyznaczono termin rehabilitacji w Dziennym Ośrodku Rehabilitacji Kardiologicznej na 1 kwietnia 2025 r., przy czym już 11 kwietnia 2025 r. skarżący zrezygnował z jej odbywania. Nie negując, że zawał serca istotnie odbił się na zdrowiu, psychice i ogólnie pojętym funkcjonowaniu skarżącego, nie sposób jednak przyjąć, aby stan ten uniemożliwiał prawidłowe dokonywane przez niego czynności przed sądem, bądź też ograniczał postrzeganie rzeczywistości. Zdaniem NSA niedokonanie czynności w terminie nie było wynikiem obiektywnej przeszkody, której skarżący nie mógł usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, lecz wyłącznie skutkiem jego przeoczenia. Powyższe działanie obarczone jest niestarannością w prowadzeniu swych spraw i nie może stanowić podstawy pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. Zasadniczo skarżący nie uprawdopodobnił, że w terminie właściwym do złożenie wniosku pozbawiony był realnej możliwości działania zmierzającego do jej dokonania, a tylko w takiej sytuacji możliwe byłoby przywrócenie uchybionego terminu. Również w zażaleniu skarżący nie przedstawił nowych okoliczności świadczących o powstaniu nagłych zdarzeń, czy innych sytuacji, które w znaczący sposób wpłynęły na niemożność podjęcia przez niego terminowo czynności procesowej. Należy mieć na uwadze, że skarżący był świadomy prowadzonej sprawy sądowej. Jak słusznie dostrzegł Sąd pierwszej instancji, skarżący otrzymał zawiadomienie o terminie rozprawy, w którym został w sposób precyzyjny pouczony, iż uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Tak więc przy zachowaniu należytej staranności i znając konsekwencje mógł złożyć wniosek w terminie. Podsumowując, istniały podstawy do przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że skarżący nie uprawdopodobnił, by uchybienie terminu do wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jego winy, co było warunkiem koniecznym przywrócenia tego terminu. Stąd też zaskarżone postanowienie należy uznać za prawidłowe, a zarzut naruszenia art. 87 § 2 oraz art. 86 § 1 P.p.s.a. - za nieskuteczny. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.