II OZ 113/23

Dnia 8 marca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 1131/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 21 października 2022 r. nr SKO Gd/1890/22 w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Pruszcza Gdańskiego z dnia 2 marca 2022 r., nr PR.6725.4.2.2022, nakładającą na skarżącą obowiązek uiszczenia opłaty jednorazowej w wysokości 36907,07 zł na rzecz Gminy Miejskiej Pruszcz Gdański z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w Pruszczu Gdańskim, oznaczonej jako działka nr [...] oraz udziałów w działce nr [...], w związku z uchwaleniem na przedmiotowym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zbyciem tej nieruchomości. Sąd wskazał, że złożony przez skarżącą wniosek nie uwiarygadnia, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje bezpośrednio szkodę w majątku skarżącej, a tym bardziej szkodę o charakterze znacznym, lub trudne do odwrócenia skutki. Samo bowiem wskazanie przez skarżącą, że nie posiada środków umożliwiających zapłatę nałożonej na nią kwoty oraz że wystosowane zostało do niej upomnienie, nie jest wystarczające dla pozytywnej oceny wniosku. Nawet zaś wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego samo w sobie nie stanowi o zaistnieniu którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ to wymaga odniesienia do konkretnej i rzetelnie przedstawionej sytuacji majątkowej strony skarżącej, a takiej w niniejszej sprawie nie przedstawiono (por. postanowienie NSA z 12 lipca 2018 r., II OZ 749/18). Ponadto pieniądze uzyskane ze sprzedaży nieruchomości należy w pierwszej kolejności zabezpieczyć na poczet opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, zatem skarżący winien podjąć czynności zmierzające do zabezpieczenia odpowiedniej kwoty na ewentualne uiszczenie tej opłaty (zob. postanowienie NSA z 14 grudnia 2016 r., II OZ 1392/16). Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy aktu notarialnego wynika zaś, że nieruchomości, których dotyczy zaskarżona decyzja, skarżąca zbyła za kwotę 255000 zł, a ustalona decyzją opłata wynosi 36907,07 zł. Kwota uzyskana przez skarżącą z tytułu sprzedaży nieruchomości przewyższa zatem wysokość opłaty planistycznej ustalonej zaskarżoną decyzją i to te środki powinny były co do zasady posłużyć realizacji nałożonego obowiązku. Sąd wskazał, że nie można także przyjąć z góry, że wykonanie zaskarżonej decyzji niesie za sobą realną groźbę spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej ma bowiem charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego będzie albo niemożliwy, albo może nastąpić tylko przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Z kolei, na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, sąd nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze, odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Ustosunkowanie się do zarzutów skargi na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku jest niedopuszczalne (zob. postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r., II OZ 661/14). Zażalenie na ww. postanowienie wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez błędne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i jego oddalenie z powodu uznania, że skarżąca nie wykazała przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji w szczególności grożącej jej szkody. Dlatego wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz uwzględnienie wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego od wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Mając powyższe na względzie należy wskazać, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że wniosek strony skarżącej nie zawierał argumentacji, która mogłyby stanowić podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Poza tym we wniosku przedstawiono argumentację, która dotyczyła tylko skutków finansowych związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji, tj. uiszczenia opłaty planistycznej w wysokości ustalonej przez organ administracyjny. W tym jednak kontekście skarżąca nie przedstawiła dokładnej swojej sytuacji majątkowej. Nie przedstawiła swoich dochodów, ani stanu konta, ani jaki posiada majątek. Nie wykazała zatem aby uzyskana kwota ze sprzedaży nieruchomości w wysokości 255000 zł czyniła, że zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy wskazać, że nie dla każdego podmiotu uiszczenie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji musi wiązać się ze znaczą szkodą. To trzeba wykazać w indywidualnej sprawie. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji obowiązku wiąże się ze znaczną szkodą i nieodwracalnymi skutkami (por. postanowienia NSA: z 1 sierpnia 2012 r., II OZ 664/12; z 12 lutego 2013 r., II OZ 71/13). To zaś oznacza, że strona wnioskująca powinna wykazać swoją sytuację majątkową, w tym swoje możliwości finansowe. W tej zaś sprawie skarżąca poza okolicznościami związanymi z koniecznością uiszczenia opłaty planistycznej nie przedstawiła żadnych innych argumentów związanych z jej realną sytuacją majątkową. Dodatkowo świadczenie pieniężne ze swojej natury ma charakter odwracalny, co dodatkowo utrudnia stwierdzenie, że w tego rodzaju sprawach zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.. Przeciwnego wniosku nie można wyprowadzić z samej istoty wielkości jednorazowej opłaty (pieniężnej) z tytułu wzrostu nieruchomości i skierowania przez organ do skarżącej upomnienia w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wymaga to bowiem przedstawienia rzetelnej sytuacji materialnej i życiowej skarżącej, czego skarżąca nie uczyniła ani we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skierowanym do Sądu I instancji, jak i w rozpoznawanym aktualnie zażaleniu. W dalszym ciągu argumentacja skarżącej bazuje jedynie na ogólnych twierdzeniach, że skarżąca nie ma środków finansowych. Poza tym takiej argumentacji skarżącej nie potwierdza przedłożona do akt sprawy kopia upomnienia, z którego wynika, że na skarżącej ciążą obowiązki wynikające z ustalenia 6 opłat planistycznych o zbliżonych wartościach, co może oznaczać, że skarżąca sprzedała szereg nieruchomości o podobnej wartości, tj. około 255000 złotych, a więc z tego tytułu mogła uzyskać znaczne środki finansowe – łącznie około 1,5 mln złotych. W okolicznościach tej sprawy Sąd I instancji prawidłowo zatem ocenił, że skarżąca nie wykazała okoliczności, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.