II OZ 1121/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 327/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2024 r., nr SKO.415/280/2022 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 15 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 327/25, odrzucił skargę A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 6 grudnia 2024 r., nr SKO.415/280/2022 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu oraz postanowił o zwrocie skarżącemu A.B. kwoty 500 (pięćset) złotych, tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. 6 marca 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga A.B., reprezentowanego przez zawodowego pełnomocnika, na wyżej powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie. W wykonaniu zarządzenia Z-cy Przewodniczącego Wydziału z 6 marca 2025 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi przez nadesłanie czterech egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, pouczając przy tym, że wezwanie należy wykonać w terminie siedmiu dni od dnia jego doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie przesłano na podany adres pełnomocnika skarżącego, jednak przesyłka po uprzednim dwukrotnym zawiadomieniu o możliwości odebrania jej w placówce pocztowej, które miały miejsce 14 marca 2025 r. oraz 24 marca 2025 r., powróciła do sądu z adnotacją o niepodjęciu jej w terminie (k. 40 akt sądowych). Zgodnie z przewidzianą w art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") fikcją doręczenia pisma, skutek doręczenia ww. korespondencji nastąpił w dniu 28 marca 2025 r., tj. po upływie 14 dni od daty dokonania pierwszego zawiadomienia o możliwości odbioru korespondencji w placówce pocztowej. Brak formalny skargi nie został uzupełniony w wyznaczonym na dokonanie tej czynności terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarga podlega odrzuceniu. Sąd wyjaśnił, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. Skarga, której braków formalnych strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, podlega odrzuceniu zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi, wobec niepodjęcia korespondencji w terminie, uznano za skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego z dniem 28 marca 2025 r. W związku z powyższym ostatnim dniem siedmiodniowego terminu przewidzianego na uzupełnienie powyższych braków skargi był dzień 4 kwietnia 2025 r. W wyznaczonym terminie pełnomocnik skarżącego nie nadesłał wymaganych odpisów skargi, co uniemożliwia nadanie sprawie prawidłowego biegu. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu wywiódł A.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: a. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż w dniu 14 marca 2025 r. miało miejsce doręczenie pełnomocnikowi skarżącego przez pracownika placówki pocztowej pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej, w sytuacji gdy pracownik placówki pocztowej nie doręczył w tym dniu pełnomocnikowi skarżącego tegoż pierwszego zawiadomienia; b. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż w dniu 24 marca 2025 r. miało miejsce doręczenie pełnomocnikowi skarżącego przez pracownika placówki pocztowej powtórnego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej, w sytuacji gdy pracownik placówki pocztowej nie doręczył w tym dniu pełnomocnikowi skarżącego tegoż powtórnego zawiadomienia; c. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. art. 73 § 4 p.p.s.a. przez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, iż na gruncie niniejszej sprawy miało miejsce skuteczne doręczenie, w sytuacji gdy nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania przedmiotowego przepisu, albowiem brak było doręczenia pełnomocnikowi skarżącego przez pracownika placówki pocztowej zarówno pierwszego, jak i powtórnego zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej, 2. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez jego zastosowanie i błędne odrzucenie skargi z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, w sytuacji gdy nie rozpoczął się bieg terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, z uwagi na brak doręczenia pełnomocnikowi skarżącego przez pracownika placówki pocztowej zarówno pierwszego zawiadomienia, jak i powtórnego zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie przedmiotowego postanowienia w całości, zaś ewentualnie, z ostrożności procesowej, w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku: 1. na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 1 i 2 oraz art. 87 § 4 p.p.s.a. wniesiono do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi – z uwagi na brak zawinienia strony w niedochowaniu terminu. 2. jednocześnie wraz z powyższym wnioskiem, w załączeniu przedłożono cztery, własnoręcznie podpisane egzemplarze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 6 grudnia 2024 r., znak SKO.415/280/2022 wraz z pełnomocnictwem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Do zadań Sądu I instancji po wpłynięciu środka odwoławczego należy w pierwszej kolejności zbadanie z urzędu dopuszczalności skargi i ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie wniesiona skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Takim brakiem formalnym uzasadniającym odrzucenie skargi jest między innymi brak wypełnienia obowiązku dołączenia odpisów pisma i odpisów załączników dla doręczenia ich stronom, o którym mowa w art. 47 § 1 p.p.s.a. W uchwale z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że niedołączenie przez wnoszącego pismo wymaganej liczby jego odpisów, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Z akt sprawy wynika, że skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych przez nadesłanie 4 odpisów skargi. Wezwanie zawierało również pouczenie o konieczności jego wykonania w terminie 7 dni od dnia doręczenia pod rygorem odrzucenia skargi. W wyniku bezczynności skarżącego została ona prawidłowo odrzucona przez Sąd I instancji. Zarzuty i argumentacja podniesiona w zażaleniu nie dają podstaw do uznania rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd I instancji za błędne. Fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia. Doręczenie jest oparte na domniemaniu, według którego zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Stosownie do § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 19, dalej: "rozporządzenie"), pismo sądowe jest wysyłane jako przesyłka polecona za potwierdzeniem odbioru, do której dołącza się formularz potwierdzenia odbioru, zgodnie ze wzorem zamieszczonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W przypadku niezastania adresata, doręczający sporządza zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki, wskazując w nim placówkę pocztową operatora lub urząd gminy, z którego przesyłkę należy odebrać w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie to pozostawia w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej (§ 6 ust. 2 rozporządzenia). Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy, doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis, następnie oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy (§ 7 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 3 rozporządzenia, placówka pocztowa operatora: 1) sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, które doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej; 2) zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki z adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem; 3) przechowuje przesyłkę przez okres siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia powtórnego zawiadomienia (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki (§ 10 rozporządzenia). Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeżeli został sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta więc on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, zaś jednym ze sposób obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (por. wyrok NSA z 28.01.2015 r., I FSK 1029/14, oraz postanowienia NSA: z 27.09.2012 r., II OZ 811/12, i z 17.11.2015 r., II FZ 857/15). Żalący, kwestionując dwukrotne pozostawienie awizo, przedstawił przedłożone reklamacje w sprawie wadliwości doręczenia przesyłki, przy jednoczesnym braku przedstawienia odpowiedzi na tę reklamację. Tym samym z uwagi na brak przeprowadzenia całościowego postępowania reklamacyjnego, żalący pozbawił się możliwości uznania jego argumentacji za zasadną. Wobec braku wykazania przeprowadzenia stosownej procedury i wyjaśnień u operatora pocztowego, żalący nie może wiarygodnie powoływać się na brak awizacji, gdyż jego twierdzenia w tym zakresie w okolicznościach faktycznych sprawy są gołosłowne (por. wyrok NSA z 6.11.2015 r., II FSK 2398/15). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej na okres wskazany w art. 73 § 1 p.p.s.a. Na przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych naniesiono adnotację: "zwrot – nie podjęto w terminie", jak również wskazano, że pierwsze awizo nastąpiło 14 marca 2025 r., zaś drugie 24 marca 2025 r., natomiast zwrot przesyłki nastąpił 1 kwietnia 2025 r. W miejscu określającym na druku wskazanie informacji o umieszczeniu zawiadomienia o przesyłce zaznaczono wyraźnie: "w oddawczej skrzynce pocztowej", a więc w miejscu określonym w art. 73 § 2 p.p.s.a. Jeżeli z adnotacji czynionych przez doręczyciela na kopercie zawierającej przesyłkę jednoznacznie wynika, że nie odebrano przesyłki, mimo prawidłowego jej awizowania, to nie można podawać w wątpliwość prawidłowości doręczenia zastępczego (por. wyrok NSA z 17.11.2017 r., I GSK 1944/15). Z tego też względu podniesione zarzuty należało uznać za niezasadne. Pełnomocnik skarżącego, kwestionując prawidłowość doręczenia, przedstawił kopię strony dziennika korespondencji z 24 marca 2025 r., przy czym wskazanie w nim odbioru korespondencji w tym terminie nie może świadczyć o braku powtórnego zawiadomienia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.