II OZ 1091/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2198/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze sprzeciwu K. Ż. od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 14 sierpnia 2023 r., nr 585/OPON/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: 1. sprostować z urzędu komparycję postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2198/23, w ten sposób, że w wersie 12 w miejsce "ze skargi", wpisać "ze sprzeciwu", w wersie 13 w miejsce "na decyzję", wpisać "od decyzji", w wersach 11 i 14 w miejsce "znak:", wpisać "nr", 2. oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2198/23, po rozpoznaniu wniosku K. Ż (skarżąca), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego (Wojewoda) z dnia 14 sierpnia 2023 r., nr 585/OPON/2023, mocą której organ uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia 8 sierpnia 2019 r., nr 646/2019, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że "W skardze został (...) zawarty wniosek nazwany jako "wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji albowiem podejmowanie czynności administracyjnych w sprawie niniejszej jest zbędne i może narazić Skarb Państwa na niepotrzebne i nieodwracalne wydatki". Sąd uznał, że wskazana decyzja (uchylająca w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ) nie wywołuje po stronie skarżącej żadnego obowiązku, ani uprawnienia. Tym samym ochrona tymczasowa wobec zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), nie może mieć zastosowania, bowiem zaskarżona decyzja nie stwarza niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił także, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez skarżącego we wniosku okoliczności, które uzasadniają niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych wydarzeń czy sytuacji, które tłumaczyłyby wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy. Zdaniem Sądu przedstawione w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ogólnikowe twierdzenia skarżącej, nie stanowią wystarczającej podstawy do stwierdzenia, że wykazane zostało niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd wskazał również, że odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji, o co również wnosiła skarżąca. Wyjaśnił, że dopiero gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, sąd administracyjny może, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymać wykonanie także innych decyzji wydanych w granicach tej samej sprawy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, zarzucając "zaskarżonej decyzji" naruszenie: a) art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez niezastosowanie ww. przepisu "w sytuacji, kiedy z okoliczności sprawy wynika bezspornie, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków a nadto jawi się jako zbędna w obrocie prawnym"; b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., przez ich niezastosowanie w trakcie procedowania z uwzględnieniem konieczności stania przez organy administracji publicznej na straży praworządności, z urzędu zwłaszcza, że wbrew treści przepisu ww. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli co w konsekwencji doprowadziło do wydania orzeczenia w sprawie w oparciu o wątpliwe dowody i nieustalony stan faktyczny; c) art. 8 k.p.a., przez jego niezastosowanie i wydanie "postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (...) z pogwałceniem obowiązku prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej"; "d) "błędne ustalenia faktyczne przez uznanie, jakoby interes skarżącej nie został zagrożony przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi sprzeciwu sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Sąd I instancji prawidłowo wywiódł, że zasadniczo na podstawie ww. przepisu wstrzymaniu mogą podlegać akty administracyjne, które nadają się do wstrzymania, tj. takie które tworzą dla stron postępowania określone prawa i obowiązki. Jednak w tej sprawie objęta przedmiotowym wnioskiem zaskarżona decyzja Wojewody ma charakter stricte formalnoprawny, dotyczy bowiem uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Oznacza to, że zaskarżona decyzja dotyczy jedynie oceny legalności zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., a więc co do istoty nie rozstrzyga merytorycznie sprawy administracyjnej, co powoduje, że nie wywołuje takich skutków, które mogłyby podlegać wstrzymaniu (zob. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OZ 348/16). Podnieść także trzeba, że ustawodawca nie wiąże, choćby w najmniejszym stopniu, wystąpienia podstaw udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi (w tym przypadku sprzeciwu). Tak więc sąd administracyjny rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie może, choćby wstępnie badać, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą uzasadniającą jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Instytucja ochrony tymczasowej nie jest elementem składowym sądowej kontroli administracji, lecz instytucją procesową umożliwiającą wykonywanie tej kontroli na wypadek konieczności zastosowania następstw zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie wyjaśniła także co rozumie przez "groźbę powstania zbędnych i nieodwracalnych wydatków tak po stronie skarżącej jak i po stronie Skarbu Państwa", w przypadku braku udzielenia ochrony tymczasowej. Końcowo, w odniesieniu do redakcji zarzutów zawartych w zażaleniu, stwierdzić trzeba, że sąd administracyjny orzekając w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie stosuje przepisów k.p.a. Zasadnie zatem Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tym miejscu zaakcentować należy, że nie jest wiadome z jakich względów Sąd Wojewódzki analizował zasadność wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy treść skargi skarżącej nie potwierdza, aby wniosek o wstrzymanie wykonalności obejmował także decyzję Prezydenta [...]. Wskazana wadliwość nie przemawia jednakże za uchyleniem zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia. Stosownie do art. 156 § 1 i § 3 w zw. z art. 166 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował zaskarżone postanowienie uwzględniając że sprzeciw był środkiem zaskarżenia od wydanej w sprawie o określonym numerze decyzji Wojewody, o czym orzekł w punkcie 1 sentencji postanowienia.