II OZ 1006/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 1 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 522/14 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W.B. i C.B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ławy fundamentowej wybudowanej w miejscu rozebranej dobudówki do budynku postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 522/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ławy fundamentowej wybudowanej w miejscu rozebranej dobudówki budynku. Sąd I instancji wskazał, iż zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kłodzku z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], którą nakazano skarżącym rozbiórkę ławy fundamentowej wybudowanej w miejscu rozebranej dobudówki do budynku w B. (gmina Nowa Ruda). W.B. i C.B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na uzasadnienie tego wniosku podali, że rozbiórka obiektu wiązać się będzie ze znacznym nakładem pracy i środków finansowych. Wskazali, że rozbiórka spornej ławy fundamentowej zaowocowałaby znaczną szkodą dla skarżących, ponieważ wywoła znaczne trudności z wejściem do budynku. W budynku zamieszkują ciężko chorzy rodzice skarżących (w wieku 86 i 84 lat), dla których wymagane jest poruszanie się po równej i utwardzonej powierzchni, którą stanowi obecnie sporna "ława". Bez owej ławy odległość progu od podłoża to około 50 cm. Sąd I instancji przywołując treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), wskazał, iż choć argumentacja skarżących tylko częściowo wskazała na spełnienie przesłanek wskazanych w ww. przepisie, to sąd zobligowany był rozważyć okoliczności istotne dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd nie podzielił jednak poglądu skarżących, jakoby samo wykonanie jakichkolwiek robót budowlanych było czynnością nieodwracalną. Niemniej uznał, że w realiach niniejszej sprawy wykonanie zaskarżonej decyzji, to jest dokonanie rozbiórki ławy fundamentowej, spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody i wywołać może trudne do odwrócenia skutki. Sąd przyjął, że przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy rozumieć taki stan, w wyniku którego może zostać wyrządzona szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy jej pierwotnych cech. Zdaniem Sądu I instancji konieczność rozebrania spornej ławy fundamentowej istotnie wywoła znaczną szkodę, ponieważ spowoduje znaczne trudności z wejściem do budynku od strony dawnej dobudówki. Dodatkowo, zdaniem Sądu, koszty wykonania rozbiórki – uwzględniając ich przeciętne wysokości – mogą być dla skarżących znaczne, jeśli uwzględni się fakt, że skarżący musieliby w efekcie rozbiórki wykonać roboty budowlane związane z wykonaniem nowego utwardzenia (czy innej konstrukcji) umożliwiającej im i ich rodzicom poruszanie się do i z budynku. Powstałe wskutek wykonania tych robót wydatki obciążałyby wyłącznie skarżących, a więc stanowiłyby szkodę w ich majątku. Sąd uwzględnił przy tym, że z akt administracyjnych wynika, iż budynek, przy którym znajduje się sporna ława jest prawie stuletni i zaniedbany, co jedynie mogłoby zwiększyć koszty opisanych robót. Z tych względów w ocenie Sądu I instancji wykonanie zaskarżonej decyzji należało wstrzymać do czasu wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył uczestnik postępowania K.W. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż żalący na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 50 § 1, i art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 p.p.s.a. podtrzymuje w całości wydane w sprawie decyzje. W uzasadnieniu podniesiono, iż skarga inwestorów jest nierzetelna, omijająca najważniejsze fakty i dowody i ma na celu wprowadzenie Sąd w błąd. W odpowiedzi na zażalenie W. i C.B. reprezentowani przez radcę prawnego wnieśli o jego oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi podniesiono, iż wnoszący zażalenie nie wykazał, jakoby przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie zostały spełnione. Nie odniósł się do szkody majątkowej jaką ponieśliby skarżący wykonując decyzję na tym etapie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wolters Kluwer 2009, s. 206). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w ww. przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący wykazali, iż wykonanie zaskarżonej decyzji grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zdaje się być utarty już pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W związku z powyższym wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] zasługuje na uwzględnienie. Wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny może łączyć się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć inwestora (skarżącego). Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.