II OZ 1000/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 30 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.W., M.W., M.W. i J.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 sierpnia 2014 r., sygn. akt VII SAB/Wa 33/14 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ewy Machlejd w sprawie ze skargi D.W., M.W., M.W. i J.W. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 4 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wyłączenia sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ewy Machlejd od rozpoznawania sprawy ze skargi D.W., M.W., M.W. i J.W. (dalej jako "skarżący") na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że do akt sprawy wpłynął wniosek skarżących o wyłączenie od rozpoznawania sprawy VII SAB/Wa 33/14 sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ewy Machlejd. Skarżący wskazali, że sędzia jest niesprawiedliwa, stronnicza, pozbawia ich prawa do rozpoznania sprawy bez wzywania do opłat i odrzuca skargę "w trybie bezprocesowym". Odmawiając wyłączenia sędziego Sąd I instancji wskazał, że nie może być okolicznością uzasadniającą wyłączenie sędziego subiektywne odczucie skarżących dotyczące wydania przez tego sędziego orzeczeń w innych postępowaniach sądowoadministracyjnych. Sąd I instancji wyjaśnił, że niezadowolenie skarżących ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego, czy też podjętych w jego ramach rozstrzygnięć nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Zarzuty odnoszące się do tej kwestii mogą być podnoszone w środkach odwoławczych od ewentualnych orzeczeń sądu I instancji, natomiast nie mogą one stanowić podstawy do uwzględnienia tego rodzaju wniosku i wyłączenia w związku z tym konkretnego sędziego. Dodatkowo Sąd I instancji podkreślił, że sędzia Ewa Machlejd złożyła oświadczenie z 17 lipca 2014 r., z którego wynika, że nie zachodzą w stosunku do niej okoliczności dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu I instancji w składzie rozpoznającym wniosek skarżących, prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości. Skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i ponownie podkreślili, że sędzia Ewa Machlejd powinna podlegać wyłączeniu od orzekania w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa - art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego - art.19 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko, jakie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu. Brak bowiem jest podstaw do wyłączenia sędziego zgodnie z wnioskiem skarżących. Podniesione przez skarżących argumenty nie wypełniają dyspozycji przepisu art. 18 p.p.s.a., co skutkowałoby wyłączeniem sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Nie stanowią również wystarczającej przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego stosownie do treści art. 19 p.p.s.a. W szczególności nie są takimi powodami podjęcie nawet niekorzystnego rozstrzygnięcia w innej sprawie toczącej się z udziałem skarżących. Sędzia, której dotyczył wniosek, złożyła wymagane oświadczenie w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (przykładowo postanowienia NSA z 12 marca 2012 r., sygn. akt I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., sygn. akt II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., sygn. akt I OZ 754/14, dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący nie wskazali ani też nie udowodnili żadnych okoliczności, które uzasadniałyby ich wniosek, należało więc uznać zarzuty w tej kwestii za nietrafne. Zarzuty wniosku o wyłączenie sędziego, powtórzone w zażaleniu, nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności niezasadny jest zarzut dotyczący braku bezstronności sędziego sprawozdawcy w niniejszej sprawie. Jak już bowiem wyżej wskazano, wydanie przez sędziego bądź skład orzekający, w którym sędzia orzeka, rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony nie jest przesłanką wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie. Przesłanką taką nie jest również subiektywne przekonanie skarżących o braku bezstronności sędziego. Przyczyny wyłączenia muszę zawsze mieć charakter obiektywny i znajdować potwierdzenie w podnoszonych przez skarżących okolicznościach faktycznych. W niniejszej sprawie skarżący nie powołali tego rodzaju okoliczności, a zatem trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniosek o wyłączenie sędziego oddalił. Stąd też zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Z tych względów i na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.