II OZ 10/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń R. G. oraz K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 276/23 w przedmiocie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. G. i K. G. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 stycznia 2023 r. znak WOB.7721.2.2023.PBRZ w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie nakazu wyłączenia z użytkowania postanawia: oddalić zażalenia

Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 276/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 stycznia 2023 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie nakazu wyłączenia z użytkowania. W uzasadnieniu Sąd zaznaczył, że wstrzymanie wykonania może dotyczyć wyłącznie tych zaskarżonych do sądu aktów administracyjnych, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Sąd wskazał, że przedmiotem zaskarżonej decyzji jest umorzenie postępowania odwoławczego na skutek uznania, że osoba, która wniosła odwołanie nie jest stroną postępowania. Decyzja taka nie nakłada na nikogo żadnych obowiązków ani też nikomu nie przyznaje uprawnień. Jej skutek jest wyłącznie procesowy. Zażalenia na powyższe postanowienie złożyli R. G. oraz K. G. (dalej "żalący"), reprezentowani przez profesjonalnych pełnomocników, domagając się jego uchylenia. W swoim zażaleniu R. G. podniósł: 1. naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) poprzez jego niezastosowanie i oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji; 2. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie, skutkujące błędnym uznaniem, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków; 3. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie, polegające zaniechaniu przez Sąd I instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy. Natomiast K. G. podniosła: - naruszenie art. 166 p.p.s.a, w zw. z art. 134 p.p.s.a. polegające na braku dokonania przez Sąd szczegółowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, przemawiającego za zastosowaniem dobrodziejstwa płynącego z art. 61 § 3 p.p.s.a. i wtrzymania wykonalności w całości skarżonej decyzji, - naruszenie art 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę jego zastosowania, będącą konsekwencją przyjęcia, w przedmiotowej sprawie wniosek skarżącej o wstrzymanie skarżonej decyzji jest nieuzasadniony albowiem nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Faktycznie zaś brak wstrzymania wykonalności skarżonej decyzji rzutuje negatywnie na sytuacją prawną skarżącej. Decyzja I instancji, nakazująca opróżnienie budynku staje się wykonalna. Tym samym w stosunku do skarżącej i jej rodziny wykonać można egzekucję. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia, w pierwszej kolejności należy zgodzić się z Sądem I instancji, że skutek zaskarżonej decyzji jest wyłącznie procesowy. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Trafnie Sąd I instancji uznał, że decyzja z dnia 12 stycznia 2023 r. nie nadaje się do wykonania. Nie ma przy tym znaczenia, że na skutek zaskarżonej decyzji mogą być wydane inne orzeczenia administracyjne rodzące dla strony trudne do odwrócenia skutki. Zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest możliwe tylko wówczas gdy przesłanki w nim zawarte dotyczą wprost sytuacji powstałej na skutek wykonania aktu objętego wnioskiem, a nie innych postępowań. Sąd nie mógł zatem rozważać jako zasadnych argumentów dotyczących bezczynności Gminy B. w przedmiocie złożenia oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W zażaleniu K. G. argumentacja tego typu jest jeszcze dalej posunięta, bowiem pełnomocnik żalącej sugeruje "przyjrzeć się sprawie i ustalić faktyczną intencję zainicjowania postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji nakazującej wyłączenie użytkowania budynku. Wiele wskazuje bowiem na to, że wszczęcie postępowania w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku, miało w istocie na celu obejście rygorów postępowania cywilnego dotyczącego eksmisji z lokalu, w tym w szczególności przyznanego skarżącej (i jej rodzinie) prawa do lokalu socjalnego". Pełnomocnik sugeruje zatem zbadanie prawidłowości wydanej decyzji na etapie postępowania wpadkowego - co jest niedopuszczalne. Skutku nie mogła również odnieść argumentacja kwestionująca stan techniczny budynku, w którym zamieszkują skarżący. Sąd nie jest władny do rozstrzygania czy zły stan techniczny budynku, który w niniejszej sprawie został stwierdzony, jest faktem, czy też rację ma skarżący twierdząc, że "budynek nie posiada usterek i wad, które miałyby skutkować wyłączeniem go z użytkowania". Stan techniczny budynku nie jest przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu bowiem sprawa dotyczy umorzenia postępowania odwoławczego na skutek uznania, że osoba, która wniosła odwołanie nie jest stroną postępowania. Oba złożone zażalenia nie odnoszą się zatem wprost do zaskarżonej decyzji, próbują natomiast przekierować ocenę Sądu na inne postępowania, w których strona spodziewa się uzyskać korzystną dla siebie ocenę Sądu. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.