II OZ 8/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 października 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 812/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 sierpnia 2023 r. nr WOP.7721.213.2021.MJ w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji

Postanowieniem z dnia 24 października 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 812/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi K. J. (dalej "skarżąca") na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 sierpnia 2023 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek złożony przez skarżącą nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżąca nie przedstawiła bowiem okoliczności przemawiających za tym, że wykonanie zaskarżonego aktu grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub wywoła trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca nie podała żadnych konkretnych informacji, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność wniosku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, domagając się jego uchylenia. Skarżąca podniosła następujące zarzuty: • błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu i wskazaniu w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia jako podstawa jego wydania okoliczności w rzeczywistości niemającej miejsca, tj. przywołanie braku jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku złożonego w trybie art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.); • naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez brak zastosowania wynikającego z niego uprawnienia, a tym samym zwiększenie ryzyka doznania przez skarżącą znacznej szkody w rozumieniu wyżej przywołanej regulacji; • naruszenie art. 7 p.p.s.a. w zw. art. 12 k.p.a. przez niepotrzebne doprowadzenie do konieczności złożenia niniejszego środka odwoławczego, a w konsekwencji opóźnienie wydania końcowego orzeczenia w sprawie; • naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. przez wydanie rozstrzygnięcia nieuwzględniającego słusznego interesu obywatela. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się w tym przypadku z twierdzeniem skarżącej, że wykonanie wskazanej w zaskarżonej decyzji rozbiórki przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja ta była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed jej wykonaniem. Należy przypomnieć, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (zob. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 476/11 oraz postanowienie o sygn. akt II OSK 1446/14). Chodzi tutaj głównie o skutki faktyczne, które nie mogą zostać odwrócone w sposób niewymagający znacznego nakładu sił i środków. Wykonanie rozbiórki przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd co do zasady wiąże się natomiast z trwałą zmianą rzeczywistego stanu obiektu. Biorąc pod uwagę argumentację przedstawioną w zażaleniu należało uznać, że strona uprawdopodobniła, że w niniejszej sprawie istnieje ryzyko o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.