II OW 8/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy realizacji inwestycji budowlanych na podstawie art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych postanawia: 1. odrzucić wniosek, 2. zwrócić K. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od wniosku.

K. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. w dniu 23 lutego 2022 r. wystąpiła z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w zakresie uznania za właściwy organ administracyjny w ramach realizacji inwestycji budowlanych na podstawie art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn. zm.), dalej jako: "specustawa". Wnioskodawca wskazał również, że spór kompetencyjny zaistniał w toku prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego o sygn. akt II SA/Bk 841/21 przed WSA w Białymstoku. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że w dniu [...] maja 2020 r. zgodnie z art. 12 ust. 2 specustawy przedłożyła właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu, tj. Prezydentowi Miasta [...] informację o prowadzeniu robót budowlanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, tj. rozpoczęciu inwestycji pod nazwą "W." ul. [...] i [...], B.. W odpowiedzi na tą informację Prezydent Miasta [...] pismem z [...] maja 2020 r., znak [...] przekazał sprawę wedle właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [...] w B.. Następnie PINB [...] w B. pismem z [...] maja 2020 r. przekazał Wojewodzie [...] informacje odnośnie realizowanej inwestycji. W piśmie z [...] czerwca 2020 r. [...] Urząd Wojewódzki w B. wskazał, że informacje Spółki należy przekazać Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B.. WINB w B. pismem z [...] czerwca 2020 r. wskazał, że właściwym organem w niniejszej sprawie jest PINB [...] w B.. W piśmie z [...] czerwca 2020 r. PINB [...] w B. podniósł, że: inwestor legitymuje się prawidłowo złożoną informacją i do czasu jej wyeliminowania z podaniem podstawy prawnej i możliwością skarżenia organ nadzoru budowlanego jest organem niewłaściwym do podejmowania jakichkolwiek działań (...). Ponadto w piśmie z [...] lipca 2020 r. PINB [...] w B. odpowiadając na pismo Prezydenta Miasta [...] wskazał, że organ nadzoru budowlanego przy wyłączeniu przepisów ustawy – Prawo budowlane nie jest organem właściwym do podejmowania działań w tym zakresie. Wobec powyższego zdaniem Spółki zaistniał spór kompetencyjny (negatywny), gdyż oba wskazane powyżej organy uznały się za niewłaściwe w przedmiotowej sprawie. Brak wyeliminowania z obrotu prawnego informacji o prowadzeniu robót budowlanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, świadczy zatem o możliwości dalszej realizacji przedmiotowej inwestycji. Mając na uwadze przedstawione powyżej stanowiska organów, Spółka powzięła wątpliwość co do właściwości rzeczowej PINB [...] w B.. W ocenie Spółki organem właściwym do podejmowania jakichkolwiek działań w zakresie wyżej wskazanej inwestycji jest Prezydent Miasta [...], jako organ architektoniczno-budowlany. Do powyższego wniosku Spółka załączyła informację z [...] maja 2020 r. złożoną do Prezydenta Miasta [...] przez inwestora – K. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B., zgodnie z art. 12 ust. 2 specustawy, o prowadzeniu robót budowlanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, tj. rozpoczęciu inwestycji pod nazwą "M." ul. [...] i [...], B.. Prezydent Miasta [...] w odpowiedzi na powyższy wniosek stwierdził, że wniosek ten należy uznać za bezprzedmiotowy, albowiem nie istnieje spór kompetencyjny pomiędzy Prezydentem Miasta [...] a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego [...] w B.. Zdaniem Prezydenta Miasta [...] jego działania w przedmiotowej sprawie ograniczały się do przyjęcia złożonej przez inwestora informacji o rozpoczęciu robót z powołaniem się na art. 12 specustawy oraz do poinformowania organów nadzoru budowlanego o zamiarze rozpoczęcia inwestycji bez wymaganego pozwolenia na budowę pod pozorem realizacji inwestycji na podstawie art. 12 specustawy. Prezydent Miasta [...] podkreślił więc, że wbrew twierdzeniom Spółki zawartym we wniosku o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego, nie przekazał on złożonej przez inwestora informacji do rozpatrzenia zgodnie z właściwością organowi nadzoru budowlanemu. W związku z powyższym w ocenie Prezydenta Miasta [...] w przedmiotowej sprawie nie istnieje spór kompetencyjny, bowiem postępowanie w sprawie robót wskazanych w informacji zostało wszczęte i przeprowadzone przez właściwy organ, tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w B.. Prezydent Miasta podniósł również, że nigdy nie uznawał się za właściwy do rozpatrzenia sprawy polegającej na prowadzeniu robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w B. w złożonej odpowiedzi na wniosek Spółki o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego podkreślił również, że w przedmiotowej sprawie nie występuje żaden spór kompetencyjny, bowiem każde z organów podjęło odpowiednie działania, stosowanie do zakresu swojej właściwości. Pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego [...] w B. a Prezydentem Miasta [...] nie występują zatem jakiekolwiek rozbieżności stanowisk co do zakresu posiadanych kompetencji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w B. prowadził bowiem postępowanie w sprawie realizacji inwestycji bez stosownego pozwolenia organu administracji architektoniczno-budowlanej, w oparciu o informację z [...] maja 2020 r. złożoną do Prezydenta Miasta [...] (w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 841/21 wydana została już decyzja ostateczna). Spółka w złożonym piśmie procesowym z [...] kwietnia 2022 r., stanowiącym odpowiedź na stanowisko Prezydenta Miasta [...], podtrzymała wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Ponadto pismem procesowym z [...] czerwca 2022 r. Spółka uzupełniła złożony wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego podnosząc ponownie, że Prezydent Miasta [...] jako organ architektoniczno-budowlany, będąc jedynym organem uprawnionym do działania w trybie art. 12 specustawy nie podjął jakichkolwiek działań w związku ze złożoną przez inwestora informacją o prowadzeniu robót budowlanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przy czym przez spór kompetencyjny, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Rozstrzygnięcie tego rodzaju sporu sprowadza się do wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy w postępowaniu jurysdykcyjnym. Spór ma miejsce zatem w takiej sytuacji prawnej, kiedy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwienia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. W konsekwencji spór kompetencyjny może powstać wyłącznie na gruncie indywidualnej sprawy administracyjnej o stanie faktycznym przedstawionym w piśmie skierowanym do organu, która podlega władczemu rozstrzygnięciu organów administracji publicznej, w szczególności w drodze decyzji administracyjnej, a co za tym idzie jest już przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego lub nie stała się nim z tego powodu, że organ odmówił nadania postępowaniu dalszego biegu. Spór kompetencyjny nie może w ogóle powstać, jeżeli załatwiono już sprawę w sposób określony w art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", czyli – co do zasady – wydano decyzję administracyjną rozstrzygającą ją co do istoty. Wówczas wyznaczanie organu jest bezprzedmiotowe, a kwestię kompetencji można badać wyłącznie w ramach kontroli prawidłowości podjętego aktu administracyjnego, przeprowadzonej w stosownym trybie, czy to przez organ orzekający w kwestii odwołania lub wniosku o stwierdzenie nieważności, czy to przez sąd administracyjny rozpoznający skargę na ten akt (por. postanowienia NSA z dnia: 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I OW 66/12, LEX nr 1333874; 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OW 10/07, ONSAiWSA 2008/2/30). Ustosunkowując się zatem do złożonego wniosku zauważyć należy, że Spółka K. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. wniosła o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 841/21, która to sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w B. z [...] lipca 2021 r., znak: [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] września 2021 r. utrzymał bowiem w mocy ww. decyzję PINB z [...] lipca 2021 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 24 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 841/21 oddalił skargę na decyzję PWINB z [...] września 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie może więc wskazać organu właściwego do rozstrzygnięcia sprawy, gdy sprawa ta została już rozstrzygnięta. Podkreślić jednak należy, że sprawa ta dotyczyła realizacji inwestycji wskazanej w informacji z [...] maja 2020 r. pod nazwą "W." ul. [...] i [...], B., w której to informacji jako inwestora wskazano M. Sp. z o.o. Sp. k. w B. i na tą też Spółkę wydano ww. decyzję PINB z [....] lipca 2021 r. nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego wielorodzinnego znajdującego się w centralnej części działki, realizowanego w ramach budowy trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych pod nazwą "W." na części działek przy ul. [...] i [...] w B.. A zatem Spółka K. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. nie jest podmiotem uprawnionym do występowania z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu w sprawie, w której inwestorem była inna Spółka. Poza tym Sądowi wiadomo z urzędu, że z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w zakresie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy realizacji inwestycji budowlanych na podstawie art. 12 specustawy z powołaniem się na informację z [...] maja 2020 r. pod nazwą "W." ul. [...] i [...], B. i ze wskazaniem, że spór powstał w toku rozpoznawania sprawy o sygn. akt II SA/Bk 841/21 wystąpiła też Spółka M. Sp. z o.o. Sp. k. w B.. Sprawa ta została zarejestrowana w NSA pod sygn. akt II OW 4/22. Powyższe powoduje, że złożony w niniejszej sprawie wniosek o rozstrzygnięcie sporu staje się bezprzedmiotowy. Z akt niniejszej sprawy wynika także, że Spółka K. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. pomimo powołania się we wniosku na informację z [...] maja 2020 r. pod nazwą "W." ul. [...] i [...], B., załączyła do wniosku informację z [...] maja 2020 r. o prowadzeniu inwestycji na podstawie art. 12 specustawy pod nazwą "M." ul. [...] i [...], B., w której jako inwestora wskazano K. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B.. O rozstrzygnięcie sporu w związku z tą inwestycją Spółka K. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. wystąpiła już jednak w sprawie, którą zarejestrowano pod sygn. akt II OW 7/22. Tak więc to w tej sprawie Sąd wyda stosowne rozstrzygnięcie dotyczące zgłoszonego sporu kompetencyjnego. Z powyższego wynika, że złożony w niniejszej sprawie wniosek uznać należy za niedopuszczalny, bowiem nie dotyczy on indywidualnej sprawy administracyjnej, a ma jedynie na celu rozstrzygnięcie hipotetycznego sporu w zakresie inwestycji realizowanych na podstawie art. 12 specustawy. Zarzucając natomiast Prezydentowi Miasta Białegostoku, jako organowi architektoniczno-budowlanemu, brak działania w zakresie złożonej na podstawie art. 12 specustawy informacji o prowadzeniu robót budowlanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, Spółka mogła wnieść skargę na bezczynność tego organu. W ramach wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego niedopuszczalne jest bowiem kwestionowanie bezczynności jednego z organów. Mając zatem na uwadze, że powyższe kwestie nie mogą być rozstrzygane w ramach sporu kompetencyjnego w rozumieniu art. 4 p.p.s.a., przedmiotowy wniosek należało odrzucić jako niedopuszczalny. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od wniosku orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji postanowienia).