II OW 6/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Małopolskiego z dnia 13 marca 2026 r. znak: [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Małopolskim a Prezydentem Miasta Nowego Sącza w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o pozwolenie na budowę postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Nowego Sącza jako organ właściwy w sprawie.

Wojewoda Małopolski pismem z dnia 13 marca 2026 r., znak: [...], zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Małopolskim a Prezydentem Miasta Nowego Sącza, poprzez wskazanie organu właściwego, do rozpoznania wniesionego w dniu 2 lutego 2026r., wniosku E. i A. J., o pozwolenie na budowę dla inwestycji pn.: "Budowa magazynu energii elektrycznej wraz z jednostkami hybrydowymi i infrastrukturą techniczną na dz. nr [...] i część dz. nr [...], obręb [...], miasto Nowy Sącz, rozbiórka amfiteatru i utwardzonych dojść na dz. nr [...], obręb [...], miasto Nowy Sącz. W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że Prezydent Miasta Nowego Sącza (pełniący funkcję starosty w mieście na prawach powiatu) w dniu 11 lutego 2026 r. przekazał, na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., wniosek E. i A. J. o wydanie pozwolenia na budowę, celem rozpatrzenia przez właściwy, zdaniem przekazującego, organ tj. Wojewodę Małopolskiego. Prezydent w uzasadnieniu ww. przekazania, stwierdził, że: "zgodnie z art. 82 ust. 3 pkt 5b ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm.) Wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej (...) pierwszej instancji w sprawcach obiektów i robót budowlanych elektrowni wiatrowych, w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 roku o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Zgodnie z definicją elektrownia wiatrowa to instalacja odnawialnego źródła energii, składającą się z części budowlanej stanowiącej budowlę w rozumieniu prawa budowlanego oraz urządzeń technicznych, w tym elementów technicznych, w której energia elektryczna jest wytwarzana z energii wiatru, o mocy większej niż moc mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 piet 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2023 r. poz. 1436, 1597; 1681 i 1762). Z załączonej do pisma dokumentacji wynika, że przedmiotem inwestycji jest budowla magazynu energii elektrycznej z turbiną wiatrową na dachu wraz z jednostkami hybrydowymi (wyposażone w turbiny wiatrowce) i infrastrukturą techniczną w postaci wewnętrznych linii zasilających. Inwestycja zakłada realizację: grawitacyjnego magazynu energii wraz z turbiną wiatrówką na dachu o mocy do 50 kW, 13 jednostek hybrydowych, linii kablowych SN zasilających projektowany magazyn z jednostek hybrydowych, linii kablowej SN zasilającą istniejący budynek parku technologicznego z projektowanego magazynu energii. Każda jednostka hybrydowa będzie wyposażona w: turbinę wiatrową o mocy 20-40 kW, podręczny magazyn energii o mocy 100 kW/250 kW, instalację solarną na elewacji o mocy szczytowej 70 kWp. Grawitacyjny magazyn energii ma współpracować z elektrowniami wiatrowymi (13 hybryd), które będą wytwarzać energię przy wykorzystaniu siły wiatru. Mając na względzie powyższe inwestycja stanowi instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej powyżej 50 kW". W ocenie Wojewody Małopolskiego, powyższe stanowisko nie znajduje odzwierciedlenia we wniosku o pozwolenie na budowę P.P. E. i A. J., w którym wskazano rodzaj zamierzenia budowlanego: "Budowa magazynu energii elektrycznej wraz z jednostkami hybrydowymi i infrastrukturą techniczną, a także w części opisowej projektu architektoniczno-budowlanego załączonego do wniosku, w której projektant wskazuje (podkreślenia własne) cyt.: projektowana inwestycja nie stanowi elektrowni wiatrowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (...). Turbina wiatrowa zainstalowana na magazynie energii posiada moc jednostkową poniżej 50kW, tj. poniżej maksymalnej mocy mikroinstalacji, nie jest obiektem wolnostojącym i nie składa się z części budowlanej stanowiącej budowlę. Stanowi wyposażenie magazynu energii i nie może samodzielnie funkcjonować, a pozyskiwanie energii jest elementem zapewniającym możliwość działalności magazynu energii poza zasięgiem sieci infrastruktury zewnętrznych. Turbiny wiatrowe zastosowane na proj. magazynach energii nie stanowią również wyodrębnionego i samodzielnego zespołu urządzeń służących do wytwarzania energii z odnawialnych źródeł energii, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lutego 2025 r. o odnawialnych źródłach energii (...). Wytwarzany prąd służy do awaryjnego rozruchu magazynu i ma moc poniżej 100kW." Zatem przedmiotem ww. wniosku jest budowa: - magazynu energii, którego elewację stanowi powloką fotowoltaiczna, a na dachu zainstalowana jest turbina wiatrowa; - 13 jednostek hybrydowych, z których każda wyposażona jest w: - turbinę wiatrową (każda o mocy 20-40 kW, czyli mniejszej niż moc mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii), - podręczny magazyn energii 100kW/250 kW - instalację solarną na elewacji o mocy szczytowej 70 kWp. Z uwagi na połączenie w zakresie zamierzenia inwestycyjnego różnych rodzajów instalacji odnawialnych źródeł energii, wykorzystujących różne technologie pozyskiwania i wytwarzania energii (turbiny wiatrowe - każda o mocy mniejszej niż moc mikroinstalacji, powłoka fotowoltaiczna, panele słoneczne), stanowiących części składowe całego "kompleksu energetycznego" - Wojewoda Małopolski nie ma podstaw do przyjęcia swojej właściwości i w tym zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego Ponadto pismem z dnia 20 lutego 2026 r. inwestor wskazał, że projektowana instalacja nie stanowi elektrowni wiatrowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143) - dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory kompetencyjne i spory o właściwość, o których mowa w art. 4 P.p.s.a. Spór kompetencyjny w tej sprawie dotyczy tego, który z organów pozostających w sporze powinien wydać decyzję o pozwoleniu na budowę magazynu energii elektrycznej wraz z jednostkami hybrydowymi i infrastrukturą techniczną. Spór dotyczy tego, czy w sprawie ma zastosowanie przepis art. 82 ust. 2, czy art. 82 ust. 3 pkt 5b ustawy Prawo budowlane. Generalnie norma art. 82 ustawy Prawo budowlane dotyczy właściwości rzeczowej i instancyjnej organów administracji architektoniczno-budowlanej. Co do zasady organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 jest starosta (art. 82 ust. 2 ustawy Prawo budowlane). Prezydent miasta na prawach powiatu (tutaj Nowego Sącza), prowadząc postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, wykonuje zadania powiatu, działając jako starosta. Co zaś tyczy się przypadków z ust. 3 i 4 art. 82 cyt. ustawy, to w realiach przedmiotowej sprawy nie mają one zastosowania. Natomiast Wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia w stosunku do starosty i organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych elektrowni wiatrowych w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, co wynika z art. 82 ust. 3 pkt 5b ustawy Prawo budowlane. Ten ostatni przepis dodano przez art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 961) zmieniającej ustawę Prawo budowlane z dniem 16 lipca 2016 r. Z kolei art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych zawiera ustawową definicję pojęcia elektrowni wiatrowej. Stosownie do tego przepisu przez elektrownię wiatrową należy rozumieć instalację odnawialnego źródła energii, składającą się z części budowlanej stanowiącej budowlę w rozumieniu prawa budowlanego oraz urządzeń technicznych, w tym elementów technicznych, w której energia elektryczna jest wytwarzana z energii wiatru, o mocy większej niż moc mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2021 r., poz. 610). Zaś elementy techniczne o jakich mowa wyżej to wirnik z zespołem łopat, zespół przeniesienia napędu, generator prądotwórczy, układy sterowania i zespół gondoli wraz z mocowaniem i mechanizmem obrotu - art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. Skoro wojewoda, co wynika z przytoczonych wyżej przepisów, jest organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych dot. elektrowni wiatrowych w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, to podstawowe znaczenie w tej sprawie ma kwestia czy przedmiotowa inwestycja jest realizacją elektrowni wiatrowej w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, planowana inwestycja nie stanowi realizacji elektrowni wiatrowej. Rację ma Wojewoda, wskazując, że z uwagi na połączenie w zakresie zamierzenia inwestycyjnego różnych rodzajów instalacji odnawialnych źródeł energii, wykorzystujących różne technologie pozyskiwania i wytwarzania energii (turbiny wiatrowe - każda o mocy mniejszej niż moc mikroinstalacji, powłoka fotowoltaiczna, panele słoneczne), stanowiących części składowe całego "kompleksu energetycznego" - nie ma podstaw do przyjęcia, że mamy tu do czynienia z elektrownią wiatrową w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Tym bardziej, że jak wskazano w części tekstowej projektu architektoniczno-budowlanego: "Turbiny wiatrowe zastosowane na proi. magazynach energii nie stanowią również wyodrębnionego i samodzielnego zespołu urządzeń służących do wytwarzania energii z odnawialnych źródeł energii, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lutego 2025 r. o odnawialnych źródłach energii". Nadto sam inwestor wskazuje w piśmie z dnia 20 lutego 2026 r., że projektowana instalacja nie stanowi elektrowni wiatrowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowej. Turbina wiatrowa zainstalowana na magazynie energii posiada moc jednostkową poniżej 50kW, tj., poniżej maksymalnej mocy mikroinstalacji, nie jest obiektem wolnostojącym i nie składa się z części budowlanej stanowiącej budowlę. Stanowi wyposażenie magazynu energii i nie może samodzielnie funkcjonować, a pozyskiwanie energii jest elementem zapewniającym możliwość działalności magazynu energii poza zasięgiem sieci infrastruktury zewnętrznych. Turbina wiatrowa zastosowana na projektowanym magazynie energii nie stanowi również wyodrębnionego i samodzielnego zespołu urządzeń służących do wytwarzania energii z odnawialnych źródeł energii, o których mowa w przepisach ustawy o odnawialnych źródłach energii. Nadto wytwarzany prąd służy do awaryjnego rozruchu magazynu i ma moc poniżej 100kW. Tym samym planowana inwestycja nie jest realizacją inwestycji, o której mowa w art. 82 ust. 2 pkt 5b ustawy Prawo budowlane, a więc elektrowni wiatrowej w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Zatem w realiach tej sprawy organem właściwym, na podstawie art. 82 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, do wydania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę jest Prezydent Miasta Nowego Sącza. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a. oraz art. 4 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.