II OW 30/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Ząbkowickiego z [...] stycznia 2020 r. znak [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Ząbkowickim a Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska we Wrocławiu przez wskazanie organu właściwego w sprawie zgłoszenia instalacji, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko postanawia: wskazać Starostę Ząbkowickiego jako organ właściwy w sprawie.

Pismem z [...] stycznia 2020 r. Starosta Ząbkowicki wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez wskazanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu jako organu właściwego w sprawie zgłoszenia instalacji, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko. W uzasadnieniu wniosku Starosta Ząbkowicki wskazał, że A. S.A. z siedzibą w W. Zakład we Wrocławiu (dalej: spółka) złożyła do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu zgłoszenie dwóch instalacji pod nazwą "dwupłaszczowy zbiornik do magazynowania odpadów oleju przepracowanego" dla lokalizacji we [...] i [...]. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu przekazał zgłoszenie do Starosty Wrocławskiego jako organu właściwego. Starosta Wrocławski przekazał część wniosku dotyczącego działki w [...] zgodnie z właściwością miejscową do Starosty Ząbkowickiego. Po przeanalizowaniu wniosku ustalono, że instalacja w Kamieńcu Ząbkowickim zlokalizowana jest na dz. nr. [...]/6 obręb [...] II gmina [...]. Działka jest własnością spółki. Działka znajduje się w wykazie działek ewidencyjnych, przez które przebiegają linie kolejowe jako tereny zamknięte. Stąd też właściwy jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu stosownie do art. 378 ust 2. ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2019 r., poz. 1396 ze zm. – dalej: p.o.ś.). W odpowiedzi na wniosek Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu wniósł o wskazanie Starosty Ząbkowickiego jako organu właściwego w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Ogólna właściwość organów w sprawach z zakresu prawa ochrony środowiska została wskazana w art. 378 ust. 1 p.o.ś. Starosta jest organem ochrony środowiska właściwym w sprawach, o których mowa w art. 115a ust. 1, art. 149 ust. 1, art. 150, art. 152 ust. 1, art. 154 ust. 1, art. 178, art. 183, art. 237 i art. 362 ust. 1-3 p.o.ś. Jednocześnie ustawodawca przewidział wyjątek od tej zasady wskazując, że regionalny dyrektor ochrony środowiska jest właściwy w sprawach przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zamkniętych ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej (art. 378 ust. 2 p.o.ś.). Przepis w tym brzmieniu wszedł w życie 24 września 2019 r. na podstawie art. 3 ustawy 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1712). W poprzednim stanie prawnym regionalny dyrektor ochrony środowiska był właściwy w sprawach wszystkich przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zamkniętych, niezależnie od tego, na jakiej podstawie dany teren został uznany za teren zamknięty. Analogiczna zmiana została wprowadzona w ustawie z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm.). Z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej (druk sejmowy Sejmu VIII kadencji nr 3616) wynika, że realizacja przedsięwzięcia na terenie zamkniętym nie ma żadnego wpływu "merytorycznego i proceduralnego" na prowadzone postępowanie administracyjne. Status terenu zamkniętego, z pominięciem specyfiki danego przedsięwzięcia, nie powinien więc stanowić przesłanki przedmiotowej do rozpatrywania spraw przez regionalnych dyrektorów ochrony środowiska. Natomiast pozostawienie kompetencji regionalnego dyrektora ochrony środowiska jest uzasadnione w stosunku do przedsięwzięć realizowanych na terenach wojskowych, tj. terenów ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej. Przedsięwzięcia na tych terenach mają szczególne znaczenie dla obronności i bezpieczeństwa kraju, a więc postępowania w ich przypadku powinny pozostać w kompetencji organu administracji rządowej niezespolonej, a nie przechodzić do zadań organów jednostek samorządu terytorialnego. W konsekwencji doszło do opisanej na wstępie nowelizacji art. 378 ust. 2 p.o.ś. W tej sprawie z akt wynika, że zbiornik zlokalizowany będzie na terenie działki nr ewid. [...]/6, która stanowi teren zamknięty, zgodnie z decyzją nr 3 Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 24 marca 2014 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych (Dz. Urz. MliR. z 2014 r., poz. 25 ze zm., tom 1, województwo dolnośląskie, poz. 3383). Oznacza to, że przedmiotowy zbiornik nie będzie zlokalizowany na terenie zamkniętym ustalonym przez Ministra Obrony Narodowej, a zatem art. 378 ust. 2 p.o.ś. nie znajdzie w tej sprawie zastosowania. Właściwość organu powinna więc zostać ustalona na podstawie ogólnej zasady z art. 378 ust. 1 p.o.ś. Wynika z tego, że organem właściwym w tej sprawie jest Starosta Ząbkowicki. Z tych względów i na podstawie na podstawie art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.