II OSK 989/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J. Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 18 lipca 2025 r. nr [...] znak: [...] zawartego w skardze kasacyjnej J. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 1200/25 oddalającego skargę A.Z. i J.Z. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 18 lipca 2025 r. nr [...]znak: [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych postanawia: oddalić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 26 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1200/25 oddalił skargę A. Z. i J. Z. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 18 lipca 2025 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych. Skarżący A. Z. i J. Z. wnieśli od powyższego wyroku skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną A. Z. z uwagi na to, że skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę a zatem nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej od takiego orzeczenia na zasadzie art. 173 § 1 i § 2 w zw. z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, zwanej dalej p.p.s.a.). W petitum skargi kasacyjnej skarżący J.Z. wnosząc na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, podniósł, że wstrzymanie wykonania tego postanowienia do czasu prawomocnego zakończenia postępowania jest uzasadnione niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody majątkowej związanej z koniecznością sporządzenia kosztowanej dokumentacji projektowej, która może okazać się zbędna w przypadku uwzględnienia skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący nie wskazał dalszych twierdzeń uzasadniających złożony wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługiwał na uwzględnienie. Po oddaleniu skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, strona, która wniosła skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego. Uwzględnienie takiego wniosku jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z przyjętej wykładni ww. przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają lub nie za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. Jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania takiego aktu lub czynności strona nie wskaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to wówczas sąd ma obowiązek stwierdzenia braku wypełnienia przesłanek udzielenia przezeń ochrony tymczasowej i oddalenia wniosku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie mógł zostać uwzględniony, albowiem skarżący nie wykazał, aby zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wskazać należy, że zaskarżony akt, którego wstrzymania wykonania skarżący żąda we wniosku, to postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 18 lipca 2025 r. nr [...], którym organ uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki nr [...] z dnia 16 lipca 2019 r. na skutek prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1356/19 i orzekł o istocie sprawy, nakazując m.in. wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przy rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr [...]obr. [...]przy ul. [...]w [...]oraz nakładając obowiązek przedłożenia w siedzibie organu administracyjnego pierwszej instancji odpowiedniej dokumentacji prawnej i projektowej. Przedstawiona przez skarżącego argumentacja zawiera jedynie twierdzenia o charakterze ogólnym i generalnym, pozbawione konkretnej oraz przekonującej argumentacji, a to właśnie na stronie ubiegającej się o wstrzymanie wykonania postanowienia, jako tej, która potencjalnie czerpie korzyść z tej instytucji, spoczywa obowiązek wykazania istnienia konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący w niniejszej sprawie nie przywołał takiej argumentacji. Nie można poprzestać jedynie na przypuszczeniu, że wykonanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i nakazaniu przedstawienia stosownej dokumentacji projektowej, to jest "czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 [ustawy Prawo budowlane], aktualnym na dzień opracowania projektu" z samej swej istoty spowoduje niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków oraz znaczną szkodę. Należy jeszcze raz podkreślić, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia skarżącego powinny być potwierdzone chociażby w aspekcie dotyczącym kosztów wykonania określonych prac projektowych. Tymczasem uzasadnienie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, podobnie jak zażalenie, nie spełnia powyższych wymogów. Bez wskazania natomiast, jaka jest rzeczywista sytuacja majątkowa skarżącego nie można dokonać pełnej oceny, czy w sprawie zaistnieje niebezpieczeństwo, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto należy wskazać, że nie jest możliwe wstrzymanie wykonania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, ponieważ wydanie takiego postanowienia dopiero uruchamia tryb postępowania naprawczego (legalizacyjnego) prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. Wstrzymanie wykonania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych stanowiłoby w istocie przyzwolenie na dalsze prowadzenie prac przez skarżącego jako inwestora mimo samowoli budowlanej oraz wydłużyłoby postępowanie zmierzające do tego, aby obiekt mógł być wykorzystywany zgodnie z prawem. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.