II OSK 962/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku P. D. i D. D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P. D. i D. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Po 241/25 w sprawie ze skargi P. D. i D. D. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 lutego 2025 r., nr WOA.7721.1.2025.MT w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 14 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Po 241/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę P. D. i D. D. (dalej również "skarżący") na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej "WINB") z dnia 4 lutego 2025 r., w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego. W złożonej skardze kasacyjnej skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Ponadto w skardze kasacyjnej skarżący, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, powołując się na trudne do odwrócenia skutki w postaci wieloletnich działań i znacznych nakładów finansowych, niewspółmiernych do ewentualnych skutków pozostawienia obiektu w aktualnym stanie na czas rozpoznania sprawy przez Sąd. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiwsa 2007, nr 4, poz. 77). W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja organu była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest natomiast ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi/skargi kasacyjnej, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (zob. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 476/11 oraz postanowienie o sygn. akt II OSK 1446/14). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie istnieją podstawy do zastosowania ochrony tymczasowej, bowiem wykonanie decyzji zaskarżonej decyzji, przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez NSA, może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej skarżący będą musieli, na własny koszt, odbudować obiekt - niezależnie od sposobu wykonania decyzji rozbiórkowej. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.