II OSK 93/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia NSA Wojciech Mazur Protokolant starszy inspektor sądowy Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2022 r. sygn. akt. II OSK 1609/19 w sprawie ze skargi kasacyjnej B. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 497/18 w sprawie ze skargi Spółdzielni [...] w L. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 15 marca 2018 r. nr ZOA-V.7721.79.2011 w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania, 2. zwrócić A. sp. z o.o. z siedzibą w W. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis sądowy od skargi o wznowienie postępowania w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1609/19 oddalił skargę kasacyjną A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 497/18 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 15 marca 2018 r. nr ZOA-V.7721.79.2011 w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu powyższego wyroku NSA wskazał, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonego postanowienia w przedmiocie opłaty legalizacyjnej i oddalił skargę, jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a. NSA uznał, że dla rozpoznania sprawy w postępowaniu kasacyjnym nie miała znaczenia podana przez skarżącą Spółkę okoliczność sprzedaży "części pasywnej stacji bazowej telefonii komórkowej", w sytuacji gdy nabywca nie stał się uczestnikiem postępowania sądowego w trybie art. 33 § 1 i § 2 p.p.s.a. NSA zwrócił uwagę, że sprawa dotyczy postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną, której uiszczenie nie jest obowiązkowe, gdyż to podmiot uprawniony zdecyduje o jej zapłaceniu, o ile będzie chciał doprowadzić do legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego. Pismem z dnia 9 stycznia 2023 r. B. sp. z o.o. z siedzibą w [...] złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyżej wskazanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jako podstawę wznowienia wskazując art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca Spółka wyjaśniła, że z końcem dnia 31 marca 2021 r. A. sp. z o.o. (dalej: "A.") przeniosła na B. część majątku A. obejmującą tzw. telekomunikacyjną infrastrukturę pasywną, tj. w szczególności konstrukcje wsporcze, na których są umieszczone anteny nadawcze. Transakcja ta obejmowała także stację bazową telefonii komórkowej [...]. W konsekwencji, skoro w dacie wyrokowania przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II OSK 1609/19, tj. w dniu 19 maja 2022 r., pasywna część stacji bazowej telefonii komórkowej [...], stanowiła własność B., to B. powinna być zawiadomiona o toczącym się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowaniu w sprawie II OSK 1609/19 i powinno się jej zapewnić możliwość czynnego udziału w sprawie, którego to prawa B. została jednak pozbawiona. Jednocześnie podniesiono, że B. powzięła wiedzę o sprawie sygn. akt II OSK 1609/19, zakończonej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w dniu 12 grudnia 2022 r. w wyniku pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta [...] z dnia 6 grudnia 2022 r., w którym to piśmie organ zawiadomił B., że A. nie uiściła opłaty legalizacyjnej w wysokości 125 000 zł za budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] posadowionej przy ul. [...] w [...], co będzie skutkować wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowej stacji. Niezwłocznie po otrzymaniu ww. pisma przedstawiciele B. skontaktowali się z A., od której uzyskali informację o zapadłym wyroku w sprawie II OSK 1609/19. Tym samym, w ocenie Spółki, uznać należy, że B. zachowała trzymiesięczny termin na złożenie skargi o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności m.in., gdy strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Jak wynika z niniejszego przepisu, aby ziściła się wskazywana przez Spółkę B. przesłanka wznowienia postępowania, podmiot pozbawiony możności działania musi posiadać przymiot strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Postępowanie sądowoadministracyjne oparte jest o zasadę, że jego stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi (art. 32 p.p.s.a.), a także osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi (art. 33 § 1 p.p.s.a.). Natomiast inne osoby, których interesu prawnego dotyczy wynik postępowania, mogą brać udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestników postępowania i korzystać z praw strony postępowania, jeżeli zgłoszą swój udział (art. 33 § 2 p.p.s.a.)/ zob. wyrok NSA z 12 stycznia 2006 r. II OSK 787/05, CBOSA/ Poza sporem pozostaje, że Spółka nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, co oznacza, że nie przysługiwał jej przymiot uczestnika postępowania na podstawie art. 33 § 1 p.p.s.a. Do nabycia telekomunikacyjnej infrastruktury pasywnej doszło z dniem 31 marca 2021 r., a więc po wydaniu w dniu 27 listopada 2018 r. wyroku przez WSA w Lublinie w sprawie II SA/Lu 497/18 oraz wniesieniu skargi kasacyjnej przez A. Wobec tego B. nie była stroną postępowania (art. 32 p.p.s.a.), ani też uczestnikiem postępowania, o którym mowa w art. 33 § 1 p.p.s.a. Udział Spółki w postępowaniu kasacyjnym zależał wyłącznie od jej woli, tj. od tego czy zgłosi swój udział w charakterze uczestnika postępowania na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. Takiego zgłoszenia nie zastępuje pismo A. z dnia 13 stycznia 2021 r., w którym między innymi zawarto informację o sprzedaży części pasywnej stacji bazowej telefonii komórkowej, której dotyczyło postępowanie administracyjne. Wprawdzie Sąd może zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osobę, która dotychczas nie brała udziału w sprawie w charakterze strony (art. 110 p.p.s.a.), jednakże skorzystanie z tej możliwości należy do oceny Sądu. Trzeba też mieć na względzie, że osoba zawiadomiona w tym trybie może nie zgłosić swojego udziału w postępowaniu, co skutkuje rozpoznaniem sprawy bez jej udziału. W przypadku, w którym Sąd nie skorzysta z art. 110 p.p.s.a. nie można mówić o pozbawieniu strony możności obrony praw w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Wobec powyższego należy stwierdzić, że w sprawie brak jest ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Samo formalne wskazanie przez Spółkę przepisu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. nie oznacza automatycznie, że rzeczywiście skarga o wznowienie postępowania została oparta na ustawowej podstawie wznowienia skoro nie brała ona udziału w postępowaniu administracyjnym i nie zgłosiła swojego udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 281 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. O zwrocie wpisu postanowiono, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.