Sygnatura
II OSK 892/22
II OSK 892/22 - Wyrok NSA z 2024-12-17
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 17 grudnia 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Anna Żak sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 970/21 w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 marca 2021 r., znak: DOA.7110.99.2017.MML w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek G. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 września 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 970/21, oddalił skargę G. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 marca 2021 r., znak: DOA.7110.99.2017.MML, w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Powyższą decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, zwana dalej: "k.p.a."), uchylił w całości decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 31 stycznia 2017 r., znak: AP-2.7840.143.6.2016.EJ (stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z dnia 31 października 2014 r., nr 568/2014, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (Spółka) pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nr [...] będącej częścią Farmy Wiatrowej [...] zlokalizowanej na działce nr [...], obręb ewidencyjny [...], gm. [...]) i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Wskazana decyzja poprzedzona była długotrwałym postępowaniem. Decyzją z dnia 31 października 2014 r. Starosta [...] (dalej: Starosta) zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] sp. z o.o. (dalej: inwestor) pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nr [...], zlokalizowanej na działce nr [...] z obrębu ewidencyjnego [...], w gminie [...]. W dniu 1 lipca 2015 r. do Wojewody Zachodniopomorskiego wpłynął wniosek skarżącego kasacyjnie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2016 r. Wojewoda Zachodniopomorski odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty wskazując, że nieruchomości należące do skarżącego znajdują się poza obszarem oddziaływania inwestycji, zatem nie przysługuje mu przymiot strony, w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Po rozpoznaniu zażalenia GINB postanowieniem z dnia 12 grudnia 2016 r. uchylił w całości ww. postanowienie Wojewody. Organ odwoławczy nawiązał do regulacji wprowadzonej ustawą z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 961, ze zm.) - dalej ustawa o elektrowniach wiatrowych, stwierdzając, że nieruchomości należące do skarżącego znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290, ze zm.) - dalej Pr.bud, dlatego też posiada on interes prawny uprawniający do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty. W wyniku rozpoznania skargi inwestora Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 342/17, uchylił postanowienie GINB z dnia 12 grudnia 2016 r. stwierdzając, że decyzja udzielająca pozwolenia na budowę wydana została przed wejściem w życie przepisów ustawy z 2016r. Zakwestionował tym samym pogląd organu, że obszar oddziaływania elektrowni wiatrowej, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Pr. bud, winien być ustalany z uwzględnieniem art. 4 ust. 1 ustawy o elektrowniach wiatrowych. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł organ, a po jej rozpoznaniu Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 1503/18 uchylił ww. wyrok WSA w Warszawie i oddalił skargę inwestora na postanowienie GINB z dnia 12 grudnia 2016 r. W uzasadnieniu wyroku NSA uznał za miarodajny do oceny interesu prawnego podmiotu żądającego stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę stan prawny obowiązujący w chwili złożenia i rozpoznawania wniosku o stwierdzenie nieważności, obejmujący także przepisy ustawy z dnia 20 maja 2016 r. Podkreślił jednocześnie, że wpływ na określenie obszaru oddziaływania obiektu mają nie tylko odległości określone w ww. ustawie, ale i uwarunkowania wynikające z innych przepisów prawnych, w tym zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem NSA, GINB nie zauważył potrzeby poczynienia ustaleń w tym zakresie i z góry uznał wnioskodawcę za stronę postępowania. Tymczasem organ miał za zadanie ustalić, m.in. przy uwzględnieniu art. 4 ustawy o elektrowniach wiatrowych, czy nieruchomości wnioskodawcy znajdują się w obszarze odziaływania inwestycji, przez co wnioskodawca nie może tej nieruchomości wykorzystać w sposób odpowiadający jej przeznaczeniu, określonemu prawem. Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny przesądził zastosowanie ustawy o elektrowniach wiatrowych do oceny interesu prawnego wnioskodawcy w rozpoznawanej sprawie, wskazując jednak, że interes ten nie jest "nadany" automatycznie, tylko powinien być wynikiem szczegółowej oceny, nie tylko na gruncie przepisów ustawy, ale i innych przepisów prawnych, w tym dotyczących zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda rozpoznając ponownie wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty, decyzją z dnia 31 stycznia 2017 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 31 października 2014 r. o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej nr [...], zlokalizowanej na działce nr . z obrębu ewidencyjnego [...], w gminie [...]. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wojewoda wyjaśnił, że GINB w postanowieniu z dnia 12 grudnia 2016 r. wskazał dwie działki, nr [...] i [...], które w świetle aktualnie obowiązujących przepisów znalazły się w obszarze oddziaływania inwestycji, o jakim mowa w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Stwierdził, że kwestionowana decyzja została wydana w innym reżimie prawnym, kiedy o odległościach sytuowania elektrowni wiatrowych od zabudowy mieszkalnej decydowały ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, opracowane na podstawie decydującego wówczas kryterium norm hałasu, wynikającego z Rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112). Obowiązujący wówczas miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, uchwalony pod kątem lokalizacji farmy elektrowni wiatrowych wraz z urządzeniami infrastruktury towarzyszącej, w tym wieży [...], ustalał minimalną odległość sytuowania wieży wiatrowej od zabudowy mieszkaniowej na poziomie 400 m (§ 10 pkt 3 lit b zapisów planu). Inwestycja polegająca na budowie elektrowni wiatrowej na działce nr [...] obowiązujący wówczas wymóg odległościowy spełniła. W świetle powyższego Wojewoda uznał, że inwestycja w dacie jej wydania była prawidłowa. Organ nie znalazł innych przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., które mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji Starosty z dnia 31 października 2014 r. GINB decyzją z dnia 28 kwietnia 2017 r. znak DOA.7110.99.2017.KKL po rozpoznaniu odwołania inwestora uchylił w całości decyzję Wojewody z dnia 31 stycznia 2017 r. Przyczyną podjęcia powyższego rozstrzygnięcia było uznanie, że organ wojewódzki nie ustalił wszystkich stron postępowania. Jednocześnie GINB stwierdził, że skarżący jako współwłaściciel m.in. działek nr [...] i [...] położonych w odległości ok. 630 m i 850 m od działki inwestycyjnej nr [...], ma interes prawny w kwestionowaniu decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę. Po rozpoznaniu skargi inwestora na powyższą decyzję GINB Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lipca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1480/17 uchylił ją wskazując na konieczność uwzględnienia przez organ stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w ww. wyroku z dnia z dnia 26 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 1503/18. WSA nie podzielił stanowiska GINB, że osoby uprawnione do nieruchomości (właściciele, użytkownicy wieczyści), zlokalizowanych w odległości mniejszej niż 1498 m od okręgu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z 20 maja 2016 r. będą automatycznie stronami przedmiotowego postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Odwołał się przy tym do oceny prawnej wyrażonej we powołanym wyżej wyroku NSA z dnia 26 lutego 2020 r., w którym wskazano z uwzględnieniem jakiego stanu prawnego należy oceniać interes prawny podmiotu żądającego stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej. Podkreślił, że wpływ na określenie obszaru oddziaływania obiektu mają nie tylko odległości określone w ustawie o elektrowniach wiatrowych, ale i uwarunkowania wynikające z innych przepisów prawnych, w tym zagospodarowania przestrzennego. Formułując wytyczne dla organu WSA zobowiązał do dokonania "oceny interesu prawnego wnioskodawcy także w świetle art. 15 ust. 4 ustawy o elektrowniach wiatrowych. W ocenie Sądu GINB "powinien ustalić czy w świetle wszystkich przepisów ustawy i postanowień planu miejscowego, elektrownia wiatrowa wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy nieruchomości wnioskodawcy - w odniesieniu do poszczególnych działek i ich przeznaczenia w planie. Po ewentualnym pozytywnym ustaleniu interesu prawnego wnioskodawcy, stosowne i podobne ustalenia należałoby poczynić w odniesieniu do potencjalnych uczestników postępowania o stwierdzenie nieważności. Dopiero to stanowić będzie o należytym zastosowaniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud., w postępowania nadzwyczajnym zainicjowanym wnioskiem". Rozpoznając ponownie sprawę GINB, opisaną na wstępie decyzją z dnia 1 marca 2021 r. uchylił w całości decyzję Wojewody z dnia 31 stycznia 2017 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę i umorzył postępowanie organu I instancji w całości. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie GINB przyjął, że w przypadku elektrowni wiatrowych obszar oddziaływania, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Pr. bud będzie, co do zasady, wyznaczany w oparciu o art. 4 ust. 1 ustawy o elektrowniach wiatrowych. Zgodnie z tym przepisem odległość, w której mogą być lokalizowane i budowane budynek mieszkalny albo budynek o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa - od elektrowni wiatrowej - jest równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej). GINB zaznaczył, że wprawdzie decyzja Starosty w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nr [...], została wydana przed wejściem w życie ww. ustawy z 20 maja 2016 r., to jednak NSA w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 1503/18 wskazał, że "z chwilą wejścia tej ustawy w życie mogły zaktualizować się wynikające z niej ograniczenia w zagospodarowaniu (zabudowie) nieruchomości sąsiednich. W razie zrealizowania elektrowni wiatrowej, osoba chcąca wznieść budynek mieszkalny albo o funkcji mieszkalnej będzie musiała brać pod uwagę odległości uregulowane w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z 2016r., który tym samym może skutkować ograniczeniem możliwości zagospodarowania nieruchomości i powinien być brany pod uwagę przy ustalaniu kręgu stron. Dotyczy to również stron postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej wydanej przed wejściem w życie ustawy z 2016 r." W wyniku analizy dokumentacji projektowej GINB stwierdził, że obejmuje ona realizację elektrowni wiatrowej nr [...]. Maszt obiektu usytuowany jest na działce nr [...], obręb [...], gmina [...]. Projektowana wieża w stanie wzniesionego śmigła osiągać będzie wysokość 149,8 m, natomiast promień równy połowie średnicy wirnika wraz z łopatami wynosi 51,5 m (Projekt budowlany - Nr rys. 2). Przedmiotowa elektrownia wiatrowa stanowi część Farmy Wiatrowej [...], która składać się będzie z 6 turbin wiatrowych ([...]). Dalej organ wskazał, że skarżący swój interes prawny wywodzi z tytułu przysługującego mu prawa współwłasności działek nr ew. [...], [...], [...] i [...]. Analiza danych pochodzących z portalu www.geoportal.gov.pl wykazała, że jedynie działki nr [...] i [...] są położone w odległości mniejszej niż 1498 m. wyznaczonej w sposób określony w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o elektrowniach wiatrowych, tj. w odległości ok. 630 m i ok. 850 m od działki inwestycyjnej nr [...]. Zdaniem GINB nie ulega wątpliwości, że pozostałe działki należące do skarżącego nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Natomiast przy ocenie, czy działki nr [...] i [...] znajdują się w obszarze oddziaływania spornej GINB wskazał na wytyczne wiążącego go w sprawie wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1480/17, w którym Sąd uznał, że osoby uprawnione do nieruchomości zlokalizowanych w odległości mniejszej niż 1498 m. nie będą automatycznie stronami przedmiotowego postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Analiza danych pochodzących z portalu [...] wykazała, że obszar, na którym znajdują się ww. działki stanowiące własność skarżącego, objęty został ustaleniami uchwały Rady Gminy [...] z [...] czerwca 2005 r. Nr [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...], zgodnie z którym działka nr [...] oznaczona symbolem RZ – położona jest na terenach przeznaczonych do produkcji rolnej, łąki, pastwiska, nieużytki wraz z niezbędną infrastrukturą i drogami, bez możliwości wprowadzania na niej zabudowy z dopuszczeniem zalesień, oraz obiektów celu publicznego wymienionych w § 8 pkt 1, 2, 3, 5, 6, 9. Na terenach oznaczonych symbolami przeznaczenia RZ zakazuje się wprowadzania jakiejkolwiek zabudowy (§ 58 ust. 1 i 2). Działka nr [...] oznaczona symbolem MU-1 położona jest natomiast na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, zabudowę związaną z produkcją rolną, zabudowę usług nieuciążliwych z zakazem wprowadzania usług handlu o powierzchni sprzedanej większej niż 300 m2, drogi wewnętrzne, obiekty celu publicznego wymienione w § 8 pkt 2, 3, 5, 6, 7, 8, 9 wraz z niezbędną infrastrukturą i zagospodarowaniem (§ 50 ust. 1). Z powyższych zapisów planu miejscowego GINB wywiódł, że charakter rolny działki nr [...] i brak możliwości jej zabudowy działki oznacza, że sporna inwestycja w żaden sposób nie ogranicza jej zagospodarowania i zabudowy. Natomiast na działce nr [...] dopuszczalna jest, zgodnie z zapisami ww. planu miejscowego zabudowa mieszkaniowa. Nie mniej jednak z uwagi na treść art. 15 ust. 4 ustawy o elektrowniach wiatrowych, jak i fakt, że działka nr [...] jest już zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz budynkami gospodarczymi, przy uwzględnieniu wskazań zawartych w wyroku z 2 lipca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1480/17, zasadny jest wniosku, że inwestycja nie ogranicza możliwości zagospodarowania i zabudowy tej działki. W konsekwencji GINB stwierdził, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Pr. bud., zatem zaistniała przeszkoda prawna do prowadzenia z jego wniosku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty o z dnia 31 października 2014 r. Oddalając skargę G. W. wniesioną na powyżej wskazaną decyzję, Sąd I instancji podzielił argumentację przedstawioną w jej uzasadnieniu i wskazał, że stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. organ orzekający w sprawie związany był ocenami prawnymi i wskazaniami zawartymi w wyroku NSA z dnia 26 lutego 2020r. oraz w wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2020r., opisanymi wyżej. Okoliczność ta miała decydujące znaczenie dla podjęcia zaskarżonej decyzji. Zwrócił uwagę, że ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w przypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana - po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie. Żadna z tych okoliczności, czyniąca ocenę zawartą w wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1480/17 nieaktualną, nie wystąpiła, tym samym pogląd w nim wyrażony wiąże również Sąd badający orzeczenie GINB z dnia 1 marca 2021 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył G. W. (reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adw. M. S.), wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący kasacyjnie, na podstawie "art. 174 par. 1 pkt. 1" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucił naruszenie: 1) art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 3 pkt 34 w zw. z art. 83 w zw. z art. 113 ust. 1 w zw. z art. 144 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z "Rozporządzeniem Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku z ustawy Prawo ochrony środowiska" w zw. z art. "35 par. 1 pkt 1b" ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania Starosty [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej [...]) w zw. z art. "145 par. 1 pkt. 1 a" w zw. z art. "134 par. 1" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; 2) "art. 3 ust. 20" ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 112 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z "Rozporządzeniem Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku" w zw. z art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zw. z art. 140 k.c. w zw. z art. 144 k.c. w zw. art. "28 ust. 2" w zw. z art. "145 par. 1 pkt.1 a" w zw. z art. "134 par.1" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi"; 3) art. "15 ust. 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych w zw. art. "3 ust. 20" ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 112 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z "Rozporządzeniem Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku w zw. z art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zw. z art. 140 k.c. w zw. z art. 144 k.c. w zw. z art. "28 ust. 2" w zw. z art. "145 par. 1 pkt. 1 a" w zw. z art. "134 par. 1" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący kasacyjnie stwierdził, że Sąd I instancji dokonał błędnej, zawężającej interpretacji pojęcia "obszaru odziaływania inwestycji" w szczególności zawężającej interpretacji elementów kształtujących zakres wskazanego obszaru, poprzez uznanie, iż do wskazanych kryteriów nie będą zaliczały się hałas oraz inne immisje (w tym skumulowane oddziaływanie immisji). Skarżący wskazał na konieczność uwzględnienia skumulowanego oddziaływania elektrowni wiatrowej [...] wraz z innymi elektrowniami wiatrowymi, tj. elektrowniami [...], które znajdują się w bliskiej odległości od elektrowni wiatrowej [...], tworząc wraz z nią jeden zorganizowany kompleks Farmy Wiatrowej. Podniósł także, że jego nieruchomości mają przeznaczenie "do działalności agroturystycznej". Spółka w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej odrzucenie z uwagi na naruszenie wymogów formalnych skargi kasacyjnej (art. "174 pkt 1 i 2 PPSA"), ewentualnie o jej oddalenie, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W piśmie procesowym z dnia 10 maja 2022 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie odniósł się do wniosku Spółki o odrzucenie skargi kasacyjnej. Spółka w piśmie z dnia 10 grudnia 2024 r. ponownie zajęła stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie wskazać należy, że wniesiona skarga kasacyjna skonstruowana jest w sposób chaotyczny, cechuje się powielaniem tych samych przepisów w kolejnych punktach, przeplatanych także uzasadnieniem, co powoduje, że jest mało czytelna. Sposób konstrukcji środka zaskarżenia nie przemawia jednakże za jego odrzuceniem czego oczekiwał uczestnik postępowania. Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżący kasacyjnie G. W. mógł skutecznie zainicjować niniejsze postępowanie nadzwyczajne. Przed przystąpieniem do oceny wskazanych wyżej zarzutów kasacyjnych, należy podkreślić raz jeszcze, że w rozpoznawanej sprawie zapadały wskazane wyżej wyroki sądów administracyjnych, zawierające oceny prawne i wskazania co do toczącego się postępowania, wiążące organy i sądy administracyjne – art. 153 p,p,s,a,, co jak słusznie zauważył Sąd I instancji, miało decydujące znaczenie dla podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2020r., GINB ustalił, że jedynie działki, których współwłaścicielem jest skarżący kasacyjnie, oznaczone numerami ewidencyjnymi [...] i [...] położone są w odległości mniejszej niż 1498 m., ustalonej w sposób określony w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o elektrowniach wiatrowych. Sam ten fakt nie przesądza jednak, że działki te położone w odległości mniejszej niż ustalona w art. 4 ust. 1 ustawy o elektrowniach wiatrowych znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Pr.bud. a ich współwłaściciele automatycznie stają się stronami postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Będąc zobowiązanym do dokonania oceny interesu prawnego wnioskodawcy także w świetle art. 15 ust. 4 ustawy o elektrowniach wiatrowych, GINB przeanalizował ustalenia wskazanego wyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] i uznał, że działka oznaczona nr [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania zrealizowanej elektrowni wiatrowej, bowiem zgodnie z planem położona jest na terenach przeznaczonych do produkcji rolnej, łąki, pastwiska, nieużytki wraz z niezbędną infrastrukturą i drogami, bez możliwości wprowadzania na niej zabudowy z dopuszczeniem zalesień. Tym samym, elektrownia wiatrowa nie może ograniczać jej zagospodarowania w tym zabudowy. Odnośnie działki nr [...] to położona jest ona na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, zabudowę związaną z produkcją rolną, zabudowę usług nieuciążliwych z zakazem wprowadzania usług handlu o powierzchni sprzedanej większej ni 300 m2. Nie mniej jednak z uwagi na treść art. 15 ust. 4 ustawy o elektrowniach wiatrowych, który stanowi, że " jeżeli w planie miejscowym, o którym mowa w ust. 2 (obowiązującym w dniu wejścia w życie ustawy), przewiduje się lokalizację budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, przesłanki odmowy przez organ administracji architektoniczno - budowlanej wydania pozwolenia na budowę lub, w przypadku zgłoszenia, wniesienia sprzeciwu, nie stanowi fakt, iż inwestycja ta nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 4", nie można uznać, by elektrownia wiatrowa ograniczała możliwości jej zagospodarowania w tym zabudowy, zwłaszcza, że jest już ona zabudowana budynkami mieszkalnym i gospodarczymi. Uwzględniając powyższe, jak i przedstawione wyżej ustalenia faktyczne w sprawie, nie można uznać, że doszło do naruszenia art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 Pr. bud. oraz art. 15 ust. 4 ustawy o elektrowniach wiatrowych. Organ odwoławczy, kierując się oceną prawną i wskazaniami zawartymi w powołanych wyżej wyrokach, szczegółowo przeanalizował określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenie nieruchomości będących własnością skarżącego kasacyjnie, ich usytuowanie względem elektrowni wiatrowej nr [...] , dochodząc do słusznego wniosku, że nie znajdują się one w obszarze oddziaływania inwestycji. Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor stoi na stanowisku, iż ustalając obszar oddziaływania inwestycji, należało uwzględnić hałas i inne immisje jakie wywołuje elektrownia wiatrowa w odniesieniu do jego nieruchomości. Podniesiony w różnych konfiguracjach zarzut naruszenia art. 3 pkt 34 w zw. z art. 83 w zw. z art. 113 ust. 1 w zw. z art. 144 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. 2020, poz. 1219) w zw. z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku ( Dz. U. 2014, poz. 112), nie poddaje się jednak kontroli w postępowaniu kasacyjnym. W art. 3 pkt 34 powołanej ustawy zawarta jest definicja standardu jakości środowiska, z której wynika, że rozumie się przez to poziomy dopuszczalne substancji lub energii oraz pułap stężenia ekspozycji, które muszą być osiągnięte w określonym czasie przez środowisko jako całość lub jego poszczególne elementy przyrodnicze. W art. 83 tejże ustawy wskazano czym należy kierować się przy określaniu standardów jakości środowiska. Artykuł 112 ustawy wskazuje na czym polega ochrona przed hałasem. W art. 113 ust. 1 ustawy zawarta jest delegacja dla Ministra właściwego w sprawach klimatu do określenia, w drodze rozporządzenia, dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. W art. 144 ust. 1 i 2 ustawy wskazano zaś, że eksploatacja instalacji nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska i nie powinna, z zastrzeżeniem ust. 3, powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny. Na podstawie delegacji z art. 113 ust. 1 ustawy zostało wydane powołane wyżej Rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, jednakże autor skargi kasacyjnej nie wskazał żadnego przepisu tego aktu prawnego, który został naruszony podając jedynie, że zaskarżona decyzja narusza ten akt prawny. Brak powiązania konkretnych przepisów Rozporządzenia z powołanymi przepisami ustawy powoduje, że nie można uznać, że przepisy te zostały w jakikolwiek sposób naruszone i mogło to mieć wpływ na ustalenie interesu prawnego skarżącego kasacyjnie we wszczęciu postępowania nieważnościowego. Niezależnie od tego, należy zauważyć, że kwestie związane z ochroną środowiska były przedmiotem decyzji środowiskowej załączonej do wniosku pozwolenie na budowę. Odnosząc się do naruszenia art. 140 k.c. w zw. z art. 144 k.c., to skład sądu orzekający w sprawie, podziela w całości stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 8 listopada 2023r., sygn. akt II OSK 305/21, że w świetle przepisów art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Pr. bud. legitymacja procesowa strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę powiązana została nie z jakimikolwiek ograniczeniami, jakie mogą powstać w zagospodarowaniu terenu w związku z powstaniem obiektu objętego wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, ale z takimi ograniczeniami, których źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Źródłem takich ograniczeń nie mogą być przy tym wyłącznie przepisy z zakresu prawa cywilnego o ochronie prawa własności. Co prawda w art. 140 i art. 144 k.c. zagwarantowano właścicielom nieruchomości uprawnienie do korzystania z nich zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, jak też ochronę przed takimi działaniami właścicieli nieruchomości, które by zakłócały korzystnie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, to jednak w sprawie budowlanej kwestia immisji musi być uwzględniana, jeżeli podlega regulacji prawa publicznego. Powyższe odnosi się również do przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Norma ta określa granice rozpoznania skargi przez Sąd pierwszej instancji. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Oddalono również wniosek [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, z uwagi na brak podstawy prawnej do podjęcia takiego rozstrzygnięcia w stosunku do uczestnika postępowania.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 25 kwietnia 2022
- Symbol z opisem
- 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
- Hasła tematyczne
- Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Anna Żak Grzegorz Rząsa Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2, art. 33 ust. 1 · Dz.U. 2020 poz. 1333
- Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
art. 113 ust. 1, art. 112, art. 144 ust. 1 i 2 · Dz.U. 2017 poz. 519
- Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych - t.j.
art. 15 ust. 4 · Dz.U. 2020 poz. 981
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 184 · Dz.U. 2024 poz. 935
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny