II OSK 883/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2028/22 w sprawie ze skargi T. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 lipca 2022 r. nr DON.7101.211.2022.MB w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2028/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę T. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 lipca 2022 r., znak: DON.7101.211.2022.MB w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia. T. M. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. (powinno być: art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) przez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że rozstrzygnięcie GINB było prawidłowe. Wskazując na powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, Sąd Wojewódzki prawidłowo orzekł o oddaleniu skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) z dnia 29 lipca 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z dnia 21 czerwca 2022 r., którym odmówiono stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) w Krakowie – Powiat Grodzki nr 1079/2021 z dnia 16 lipca 2021 r. w przedmiocie nałożenia na T. M. grzywny w celu przymuszenia w związku z niewykonaniem obowiązku rozbiórki "obiektu kontenerowego o funkcji handlowej". Przypomnieć należy, że we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia PINB z 16 lipca 2021 r. podniesiono, iż dotknięte jest ono wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dalej: u.p.e.a.) odnosi się do budynku, a sprawa dotyczy obiektu kontenerowego, który nie jest budynkiem. Natomiast w ocenie organów obu instancji, PINB w sposób uprawniony zakwalifikował obiekt objęty nakazem rozbiórki jako budynek (zdefiniowany w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, dalej: Prawo budowlane) i w konsekwencji zasadnie wymierzył wobec skarżącego grzywnę na podstawie art. 121 § 5 u.p.e.a., a zatem nie doszło do rażącego naruszenie tego przepisu. Z uwagi na zarzut skargi kasacyjnej, wskazujący na błędną wykładnię art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdzić należy, że zarówno organy obu instancji, jak też Sąd Wojewódzki, przyjęły w sprawie właściwą interpretację tego przepisu w powiązaniu z art. 126 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. Mianowicie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia GINB trafnie zaznaczył, że w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to naruszenie ciężkie i oczywiste, polegające na tym, iż wydane rozstrzygnięcie pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu. Ponadto słusznie wskazał organ, że cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, iż obarczona nim decyzja nie może być zaakceptowana w praworządnym państwie. Z kolei Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku prawidłowo zaakcentował, że aby doszło do rażącego naruszenia prawa musi wystąpić oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Mając powyższe na względzie stwierdzić należało, że zarzut co do błędnej interpretacji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. okazał się całkowicie bezzasadny, zwłaszcza iż argumentacja przytoczona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej dotyczy zastosowania tego przepisu w sprawie, a nie jego wykładni. Zdaniem strony skarżącej organy błędnie zakwalifikowały przedmiotowy obiekt jako budynek, podczas gdy PINB uznał przedmiot rozbiórki za kontener. Zauważyć należy, że zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzenie o wadliwym zaliczeniu obiektu podlegającego rozbiórce do kategorii budynku, nie mogło odnieść skutku skoro w podstawie kasacyjnej nie sformułowano zarzutu dotyczącego naruszenia art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Stosownie do definicji zawartej w wymienionym przepisie, budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Podkreślić trzeba, że w postanowieniu z dnia 21 czerwca 2022 r. WINB w sposób wyczerpujący przedstawił charakterystykę przedmiotowego obiektu budowlanego i wyjaśnił przesłanki zakwalifikowania go jako budynku, w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Również GINB zwrócił uwagę na zgromadzoną w aktach dokumentację potwierdzającą, że przedmiotowy obiekt posiada dach i ściany, posadowiony jest na płytach betonowych oraz wyposażony jest w instalację elektryczną, wodną, kanalizacyjną. Wskazał ponadto na funkcję handlową obiektu (w decyzji PINB z 30 września 2020 r. opisano i udokumentowano na zdjęciach, że w dwóch częściach obiektu mieściły się sklep mięsny i garmażeryjny z zapleczem i toaletami). Wobec tego, że dokonane w tym zakresie ustalenia faktyczne i prawne organów nadzorczych nie zostały w skardze kasacyjnej podważone, to nie podlegało dalszej weryfikacji wnioskowanie o braku oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią art. 121 § 5 u.p.e.a. a rozstrzygnięciem zawartym w postanowieniu o nałożeniu grzywny. Wskazać należy, że warunkiem stwierdzenia nieważności postanowienia PINB z 16 lipca 2021 r. w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. było ustalenie, że w sprawie nastąpiło rażące naruszenie art. 121 § 5 u.p.e.a. w zw. z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Tymczasem w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów, ani żadnych argumentów wskazujących na rażące naruszenie wymienionych przepisów. W rezultacie za prawidłowe uznać należało wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego, że PINB orzekając o wysokości grzywny na zasadzie art. 121 § 5 u.p.e.a. nie dopuścił się kwalifikowanego naruszenia prawa. Ponadto Sąd Wojewódzki trafnie wskazał, że na wynik rozpatrywanej sprawy nie miała wpływu okoliczność związana z wydaniem przez PINB postanowienia z 22 września 2021 r., umarzającego postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie oznaczonego tytułu wykonawczego. Z tych wszystkich względów bezskuteczny okazał się zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., powiązany wyłącznie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. W konsekwencji orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 4