Sygnatura
II OSK 80/23
Wyrok NSA z 13 marca 2024 r., II OSK 80/23 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 13 marca 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. Z. I. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 641/22 w sprawie ze skargi R. Z. I. w K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lutego 2022 r. znak DON.7100.251.2021.BZA w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. Z. I. w K. kwotę 1140 (tysiąc sto czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 641/22, oddalił skargę Rejonowego Zarządu Infrastruktury w Krakowie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lutego 2022 r., nr DON.7100.251.2021.BZA w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) decyzją z dnia 8 listopada 2021 r., nr 492/2021 nakazał Rejonowemu Zarządowi Infrastruktury w Krakowie (dalej zwany skarżącym) usunięcie nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego zespołu strzelnic sportowych i myśliwskich w kompleksie wojskowym [...], przy ul. P. w K. Odwołanie od powyższej decyzji skarżący złożył w siedzibie organu w dniu 23 listopada 2021 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) w dniu 29 grudnia 2021 r., na mocy art. 15zzzzzn² ust. 1 i 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm., dalej ustawa COViD-19), poinformował skarżącego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i wyznaczył 30 - dniowy termin od otrzymania pisma na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Skarżący w piśmie dniu 4 lutego 2022 r. stwierdził, że odwołanie wniesione zostało w terminie, tym niemniej na wypadek niepodzielenia tego stanowiska - wniósł o przywrócenie powyższego terminu, twierdząc, że art. 15zzzzzn² ustawy COViD-19 nie wymaga uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, a więc organ w każdym przypadku zobowiązany jest taki termin przywrócić. Podniósł, że w sprawie nie występuje jako podmiot publiczny tylko strona, zatem dla skutecznego doręczenia decyzji istotne znaczenie ma nie tylko umieszczenie pisma na platformie ePUAP, ale i jego pobranie przez pracownika po uprzednim zalogowaniu. Data doręczenia decyzji powinna więc wynikać z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (UPD), a nie Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (UPP). Jeżeli pobranie dokumentu w dniu 8 listopada 2021 r. nie było możliwe, bo decyzja wpłynęła na platformę ePUAP poza godzinami pracy (7:00 - 15:00), bo o 16:44, to jej doręczenie nastąpiło dopiero 9 listopada 2021 r. Złożenie odwołania w dniu 23 listopada 2021 r. nastąpiło zatem w terminie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 11 lutego 2022 r., na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm., obecnie Dz. U z 2023 r. poz. 775, dalej K.p.a.), odmówił przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 8 listopada 2021 r. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że decyzja z dnia 8 listopada 2021 r. została doręczona skarżącemu przez platformę ePUAP w dniu 8 listopada 2021 r. zgodnie z UPP. Zatem termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 22 listopada 2021 r. Odwołanie zostało wniesione osobiście w dniu 23 listopada 2021 r., a więc z jednodniowym uchybieniem ustawowego terminu. Zdaniem GINB, jeżeli wniesiono dokument elektroniczny na informatycznym nośniku danych, zgodnie z warunkami korzystania z platformy ePUAP, to automatyczne wygenerowanie UPP oznacza, że dokument ten wpłynął do urzędu, a samo UPP, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180, dalej zwane rozporządzeniem z 2011 r.), stanowi potwierdzenie doręczenia dokumentu elektronicznego. Skoro wygenerowanie dokumentu UPD nie jest możliwe, to doręczenie przesyłki następuje w dacie wprowadzenia przesyłki do systemu elektronicznego i wygenerowania przez system dokumentu UPP. Organ nie podzielił argumentacji skarżącego, by za datę doręczenia decyzji uznać dzień, "w którym upoważniony pracownik zalogował się do platformy i pobrał dokument", a nie dzień wygenerowania przez system ePUAP umieszczenia dokumentu w skrzynce odbiorczej ePUAP skarżącego. W konsekwencji GINB uznał, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie zasługiwał na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącego, jeżeli przyczyną przywrócenia terminu są okoliczności związane z COVID-19, konieczne jest także wykazanie ich wpływu na brak możliwości zrealizowania czynności w terminie i brak winy w jego niedochowaniu. Skarżący powyższych okoliczności nie wykazał. Skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie GINB do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Postanowieniu temu zarzucił naruszenie: 1) art. 39¹ w związku z art. 46 i art. 134 K.p.a., przez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wskazana w UPP data i godzina stanowi potwierdzenie doręczenia decyzji; 2) art. 15 zzzzzn² ustawy COVID-19 w związku z art. 58 K.p.a., przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że we wniosku o przywrócenie terminu skarżący powinien uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu; 3) art. 7a K.p.a., poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej wyrażonej w art. 15 zzzzn² ustawy COVID-19, co doprowadziło do niesłusznego nałożenia na stronę obowiązku uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania; 4) art. 7 i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, w tym m.in. wyjaśnieniach skarżącego, co doprowadziło do przyjęcia, że nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania; 5) § 8 ust. 3 i § 13 ust. 1 oraz § 14 pkt 5 rozporządzenia z 2011 r., przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że poświadczenie doręczenia korespondencji elektronicznej jest tożsame z jej odebraniem. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku z dnia 9 sierpnia 2022 r. uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podał, że w związku ze statusem publicznym skarżącego, doręczenia były dokonywane na jego elektroniczną skrzynkę podawczą, stosownie do art. 39² K.p.a. Przepisu art. 39¹ nie stosuje się. Zatem w takiej sytuacji zasady doręczeń określa m.in. art. 46 § 10 K.p.a. Słuszne jest zatem stanowisko organu, że fakt nadania przesyłki i jednocześnie jej doręczenie dokumentuje wyłącznie urzędowe poświadczenie przedłożenia i nie istnieje możliwość wygenerowania urzędowego poświadczenia doręczenia dokumentu podmiotowi publicznemu. Skoro w niniejszej sprawie dokument elektroniczny został wniesiony na informatycznym nośniku danych, zgodnie z warunkami korzystania z platformy ePUAP, to system automatyczne wygenerował UPP, które potwierdza, że dokument ten wpłynął do urzędu (§ 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2011 r. ). W związku z powyższym, skoro decyzję organu pierwszej instancji doręczono skarżącemu przez platformę ePUAP w dniu 8 listopada 2021 r. (zgodnie z UPP), to termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 22 listopada 2021 r. Natomiast odwołanie skarżący złożył 23 listopada 2021 r., a więc już po terminie. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W efekcie Sąd oddalił skargę, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; obecnie Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej zwanej: P.p.s.a.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżając to orzeczenie w całości. Skarga kasacyjna zawiera wyłącznie zarzuty procesowe. Najpierw pełnomocnik skarżącego zarzuciła naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. i w związku z art. 61 oraz art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez oddalenie skargi, mimo istnienia uzasadnionej podstawy do przywrócenia terminu, wobec braku podstaw do przyjęcia, że doręczenie nastąpiło poprzez wydanie UPP stwierdzającego fakt nadania korespondencji. Zarzucono również naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organy nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco całości materiału dowodowego w sprawie, jak również nie podjęły wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności nie ustaliły czy i kiedy doszło do prawidłowego doręczenia skarżącemu decyzji z dnia 8 listopada 2021 r. oraz czy skarżący występuje w niniejszym postępowaniu jako podmiot publiczny, czy jako strona. Kolejny zarzut odniesiono do art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 76 § 1 oraz art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organy nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dokonały jego dowolnej oceny wyrażającej się w przyjęciu, że skarżący występuje w niniejszej sprawie jako podmiot publiczny, i w konsekwencji uznanie, że wystarczające jest dla przyjęcia daty odbioru wygenerowanie UPP. Zarzucono również naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 124 § 2 i art. 11 K.p.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ drugiej instancji nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez zaniechanie uzasadnienia tezy, że nie ma możliwości wygenerowania UPD, a także, że skarżący występuje w niniejszej sprawie jako organ, a nie jako strona postępowania. Pełnomocnik skarżącego zarzuciła również naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 134 i art. 144 K.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ drugiej instancji rozpoznał odwołanie złożone przez podmiot, co do którego występują uzasadnione wątpliwości, czy skarżący jest podmiotem publicznoprawnym. Kolejny zarzut dotyczył naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 8 i art. 11 K.p.a. w związku z art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19 poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ nie posiadał potwierdzenia odbioru przez skarżącego decyzji z dnia 8 listopada 2021 r., co wykluczało możliwość stwierdzenia, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania z winy skarżącego. Ostatni zarzut odniesiono do art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 129 § 2 K.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy sąd rozpoznając skargę na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu nie miał możliwości oceny, czy odwołanie od decyzji z dnia 8 listopada 2021 r. zostało wniesione po terminie, ponieważ nie ustalono prawidłowo, czy i kiedy doszło do doręczenia decyzji skarżącemu. W oparciu o wskazane podstawy pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zaskarżonego postanowienia lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych. Ponadto pełnomocnik oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik wskazała, że decyzja MWINB z dnia 8 listopada 2021 r. wpłynęła na platformę ePUAP skarżącego w dniu 8 listopada 2021 r. w godzinach popołudniowych, tj. o 16:44. Doręczenie decyzji nastąpiło dopiero w godzinach porannych 9 listopada 2021 r. Czas pracy skarżącego podmiotu został określony w Regulaminie pracy w godzinach od 7.00 do 15.00. Tym samym nie było możliwości odbioru decyzji w dniu 8 listopada 2021 r. umieszczonej na platformie ePUAP po godzinie 15.00. Twierdzenie, że decyzja została doręczona 8 listopada 2021 r. zgodnie z UPP nie jest prawidłowe. UPP generowane jest dla nadawcy automatycznie z chwilą wpływu e-dokumentu do podmiotu publicznego, nie jest to jednak dowód doręczenia e-dokumentu. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, jeżeli pismo jest przesyłane przez ePUAP do podmiotu publicznego, który nie występuje w sprawie w charakterze organu, lecz jako strona, to dla skutecznego doręczenia istotne znaczenie ma nie tylko umieszczenie pisma na platformie ePUAP, ale także pobranie go przez pracownika podmiotu. Datą wpływu jest wtedy moment, gdy upoważniony pracownik zalogował się do platformy i pobrał dokument. W przedmiotowej sprawie dokument został pobrany przez pracownika w pierwszym możliwym terminie, tj. w dniu 9 listopada 2021 r. i z taką datą wpływu oznaczony. Dopiero w tym dniu nastąpiło rozpoczęcie biegu termin do wniesienia odwołania. Tym samym złożenie odwołania w dniu 23 listopada 2021 r. nastąpiło w terminie. Pełnomocnik skarżącego zauważyła również, że art. 15 zzzzzn2 ustawy COViD-19, w zakresie ustalenia przesłanek przywrócenia terminu nie odsyła do art. 58 ust. 1 K.p.a., zatem nie ma podstaw, aby wymagać od strony wykazania braku winy w uchybieniu terminu. Tym samym brak było podstaw, by weryfikować wniosek o przywrócenie terminu, tym niemniej we wniosku wskazano przyczynę uchybienia terminu (z uwagi na przewidziany czas pracy nie było możliwe odebranie dokumentu w dniu jego umieszczenia na platformie ePUAP). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwioną podstawę, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty zawarte w tej skardze okazały się uzasadnione, część z nich została zredagowana w sposób nieadekwatny do stanu faktycznego sprawy. Bezzasadne są postawione w niej zarzuty zmierzające do wykazania, że na gruncie art. 15zzzzzn² ust. 1 i 2 ustawy COViD-19 zbędne jest przytaczanie argumentacji mającej na celu uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, skoro organ, zdaniem pełnomocnika, w każdym przypadku w wyniku złożenia przez stronę wniosku zobowiązany jest orzec o przywróceniu terminu. Nie wynika to jednak ani z powołanych przepisów, ani z żadnego innego przepisu ustawy, brak jest przy tym podstaw by podzielić racje pełnomocnika skarżącego, że przemawia za tym już samo niepowołanie w art. 15zzzzzn² ust. 1 i 2 ustawy COViD-19 przepisu art. 58 § 1 K.p.a. (pozostającego poza podstawami kasacyjnymi). Przeciwnie, merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu następuje na zasadach ogólnych (kodeksowych), a zatem strona we wniosku winna uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Odmiennością wynikającą z art. 15zzzzzn² ust. 2 i 3 ustawy COViD-19 jest to, że w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin trzydziestu dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, a w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie nie trzydziestu, lecz siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Zasadniczo jednak spór między stronami ogniskuje się wokół innego zagadnienia i część pozostałych zarzutów, z powołaniem się na liczne przepisy postępowania, mają przemawiać za trafnością racji wywodzonych przez pełnomocnika skarżącego. Spór ten odnosi się do sposobu doręczenia stronie skarżącej decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, i w konsekwencji od jakiej daty, w ustalonym stanie faktycznym sprawy, należy liczyć rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 129 § 2 K.p.a. W kontekście powoływania się przez Sąd pierwszej instancji na przepisy art. 39² i art. 46 § 10 K.p.a. przede wszystkim zauważyć przyjdzie, że w dniu 18 listopada 2020 r. uchwalona została ustawa o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2320, obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 285, ze zm.), która zgodnie z jej art. 166 weszła w życie z dniem 5 października 2021 r. (część przepisów tej ustawy weszły w życie przed i po tej dacie). W powołanym art. 166, mieszczącym się w Rozdziale 8 - Przepisy przejściowe, dostosowujące i przepis końcowy, nie został wymieniony art. 61 ustawy o doręczeniach elektronicznych, którym wprowadzono zmiany do Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczące doręczeń pism. W art. 61 pkt 6 i 12 ustawy o doręczeniach elektronicznych uchylono odpowiednio art. 39² i art. 46 § 3-10 K.p.a., co oznacza, że w dacie orzekania przez organy administracji, a zatem także w chwili dokonania doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej przepisy, na które powołał się Sąd pierwszej instancji już nie obowiązywały. Jak już wskazano w części przedstawiającej stan sprawy, organ pierwszej instancji w dniu 8 listopada 2021 r. zarządził dokonanie doręczenia decyzji na elektroniczną skrzynkę podawczą skarżącego (ePUAP), będącego podmiotem publicznym, co w sprawie było okolicznością niesporną (rejonowe zarządy infrastruktury są jednostkami MON podlegającymi pod Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych RP). Takie stanowisko prezentował konsekwentnie skarżący, zatem jeden z zarzutów skargi kasacyjnej podający w wątpliwość to ustalenie jest niezrozumiały, tym bardziej, że wcześniejszy zarzut został skonstruowany przy przyjęciu założenia, że skarżący jest podmiotem publicznym, któremu korespondencję należy doręczać na elektroniczną skrzynkę podawczą, zgodnie z art. 16 ust. 1a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 700, ze zm., dalej ustawa z 2005 r.). Ustawa z 2005 r. i rozporządzenie z 2011 r. określają zaś zasady doręczania dokumentów elektronicznych za pośrednictwem platformy ePUAP. Według art. 3 pkt 20 ustawy z 2005 r. urzędowe poświadczenie odbioru to dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające: a) pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument, b) datę i godzinę wprowadzenia albo przeniesienia dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego - w odniesieniu do dokumentu doręczanego podmiotowi publicznemu, c) datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 - w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny, d) datę i godzinę wytworzenia urzędowego poświadczenia odbioru. Urzędowe poświadczenie odbioru jest wspólnym określeniem dla urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP), do którego odnosi się art. 3 pkt 20 lit. b i urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD), do którego z kolei odnosi się art. 3 pkt 20 lit. c. W myśl zaś § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2011 r. doręczenie dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych może być potwierdzone poświadczeniem przedłożenia, które jest przesyłane na adres poczty elektronicznej wskazany przez doręczającego (§ 11 ust. 2 pkt 2). W przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego wydane poświadczenie przedłożenia (UPP) jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1). W tym wypadku dokument jest automatycznie generowany przez system teleinformatyczny podmiotu publicznego i przekazywany nadawcy. Proces tworzenia poświadczenia doręczenia (UPD) przebiega inaczej, doręczenie wymaga przyjęcia przesyłki przez adresata dokumentu elektronicznego i dokonania potwierdzenia odbioru przez złożenie podpisu. Podpis elektroniczny, o którym mowa w § 15 rozporządzenia z 2011 r., może być złożony z wykorzystaniem certyfikatu kwalifikowanego lub danych potwierdzonych profilem zaufanym e-PUAP. Po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia oraz udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia (§ 16). W przypadku doręczeń dokonywanych na elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego (ePUAP) w orzecznictwie dostrzegano, że podmiot publiczny w rozumieniu ustawy z 2005 r. może znajdować się w specyficznej sytuacji, gdy jest jednocześnie stroną lub uczestnikiem postępowania administracyjnego, któremu przysługują określone środki prawne, a skuteczne skorzystanie z tych środków uzależnione jest od zachowania terminu. Dlatego dominująca linia orzecznicza przyjmowała, że w takiej sytuacji właściwym dokumentem, który stanowi potwierdzenie doręczenia dokumentu, w tym aktu administracyjnego może być urzędowe poświadczenie doręczenia, nie zaś urzędowe poświadczenie przedłożenia (zob. np. postanowienie NSA z 16 stycznia 2018 r., sygn. akt II OZ 1649/17, LEX nr 2431013, wyroki NSA z 15 lutego 2019 r., sygn. akt I GSK 3523/18, LEX nr 2644123, z 26 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 2059/20, LEX nr 3219437), chociaż w orzecznictwie prezentowano także odmienne stanowisko, częściowo przywołane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stwierdzić więc trzeba, że urzędowe poświadczenie przedłożenia potwierdza jedynie wpłynięcie dokumentu na elektroniczną skrzynkę podawczą adresata będącego podmiotem publicznym w rozumieniu ustawy z 2005 r. W sytuacji gdy tenże podmiot publiczny jest jednocześnie stroną lub uczestnikiem postępowania administracyjnego musi dojść do doręczenia dokumentu przesłanego drogą elektroniczną, a nie tylko jego przedłożenia w systemie teleinformatycznym podmiotu publicznego. Dopiero bowiem po potwierdzeniu odebrania dokumentu elektronicznego przez potwierdzenie poświadczenia doręczenia w sposób określony w § 15 rozporządzenia (kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, albo przez zapewnienie możliwości potwierdzenia pochodzenia oraz integralności danych zawartych w tym poświadczeniu przy użyciu technologii, o których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy z 2005 r.) dokument ten udostępnia się adresatowi. Oznacza to, że bieg terminu do dokonania czynności procesowej, której skuteczność uzależniona jest od zachowania terminu, w oparciu o przedstawioną regulację prawną należy liczyć od daty uwidocznionej w urzędowym poświadczeniu doręczenia. Z tych więc powodów NSA w składzie orzekającym nie podziela odmiennego poglądu Sądu pierwszej instancji i organu administracji opowiadającego się za przyjęciem w takiej sytuacji daty wygenerowanej i uwidocznionej w urzędowym poświadczeniu przedłożenia. Powracając do wcześniejszych rozważań należy stwierdzić, że nowelizacja z dniem 5 października 2021 r. przepisów K.p.a. w zakresie doręczeń (art. 39 i n.) oraz przepisy ustawy o doręczeniach elektronicznych nie wprowadziły zasadniczych zmian, jeśli chodzi o sposób doręczeń dokumentu podmiotowi publicznemu w okresie przejściowym i dostosowującym nową regulację prawną. Stosownie do międzyczasowego art. 147 ust. 1 ustawy o doręczeniach elektronicznych, doręczenie korespondencji nadanej przez podmiot publiczny posiadający elektroniczną skrzynkę podawczą w ePUAP do innego podmiotu publicznego posiadającego elektroniczną skrzynkę podawczą w ePUAP jest równoważne w skutkach prawnych z doręczeniem przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego do dnia 30 września 2029 r. Jednakże organy administracji rządowej są obowiązane stosować przepisy tej ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej dopiero od dnia określonego w komunikacie wydanym na podstawie art. 155 ust. 10 (termin określony w komunikacie nie może być wcześniejszy niż dzień 30 marca 2024 r. i późniejszy niż dzień 1 stycznia 2025 r. (art. 155 ust. 1 i 11 ustawy o doręczeniach elektronicznych). W okresie przejściowym urzędowe poświadczenie odbioru, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy z 2005 r., jest równoważne dowodowi otrzymania wymienionemu w art. 41 (art. 147 ust. 4 ustawy o doręczeniach elektronicznych). Zgodnie zaś z art. 157 ust. 1 ustawy o doręczeniach elektronicznych, w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego dokument uznaje się za doręczony do tego podmiotu po wystawieniu urzędowego poświadczenia odbioru, które jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (przepis ten zawiera treść prawie identyczną jak § 13 ust. 1 rozporządzenia z 2011 r.). Zdaniem NSA nowa regulacja prawna po dniu 5 października 2011 r. nie spowodowała takich zmian w zakresie doręczeń, które pozwalają na odstąpienie od stanowiska, że w przypadku podmiotu publicznego będącego jednocześnie stroną lub innym uczestnikiem postępowania administracyjnego właściwym dokumentem, który stanowi potwierdzenie doręczenia dokumentu w postaci aktu administracyjnego jest urzędowe poświadczenie doręczenia, nie zaś urzędowe poświadczenie przedłożenia. Od daty wygenerowanej na urzędowym poświadczeniu doręczenia należy liczyć czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji (art. 129 § 2 K.p.a.). Z tych powodów za usprawiedliwione należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej odniesione do art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a ponadto art. 129 § 2 K.p.a. przez niedostateczne rozważenie i przyjęcie, że datą doręczenia skarżącemu (podmiotowi publicznemu) decyzji organu pierwszej instancji był dzień uwidoczniony w UPP - urzędowym poświadczeniu przedłożenia, tj. 8 listopada 2021 r. godz. 16.44 (k. 119 akt), w konsekwencji, że termin do wniesienia odwołania (nie zaś zażalenia jak błędnie podano w skardze kasacyjnej) od tej decyzji upływał 22 listopada 2021 r. Tymczasem gdyby przyjęto, że dla ustalenia daty doręczenia decyzji miarodajne było UPD - urzędowe poświadczenie doręczenia stwierdzające późniejszą datę odbioru decyzji, mogłoby się okazać, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania został zachowany, a odwołanie złożone w siedzibie organu w dniu 23 listopada 2021 r. zostało wniesione w terminie. Sąd pierwszej instancji, podzielając stanowisko organu administracji, oddalił skargę, a powinien był ją uwzględnić, dlatego należało zastosować art. 188 P.p.s.a. i na podstawie tego przepisu oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - uchylić zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Gdyby ustalono w oparciu o urzędowe poświadczenie doręczenia, że datą doręczenia decyzji istotnie był dzień 9 listopada 2021 r., jak twierdzi strona wnosząca skargę kasacyjną, wówczas bezprzedmiotowym stałoby się rozpoznawanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, skoro odwołanie zostało wniesione w terminie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a., koszty te sprowadzają się do wpisu od skargi, opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wpisu od skargi kasacyjnej i wynagrodzenia pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym za obie instancje.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 stycznia 2023
- Symbol z opisem
- 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Grzegorz Antas Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Bąkowski
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
art. 15zzzzzn · Dz.U. 2020 poz. 1842
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
art. 39, art. 46 § 10, art. 58 § 1 i 2, art. 59 § 2 · Dz.U. 2021 poz. 735
- Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych - t.j.
art. 166, art. 61 pkt 6 i 12, art. 147 ust. 4, art. 157 ust. 1 · Dz.U. 2020 poz. 2320
- Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych - t.j.
§ 11 ust. 1 pkt 1, § 11 ust. 2 pkt 2, § 13 ust. 1, § 15, § 16 · Dz.U. 2018 poz. 180
- Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne -t.j.
art.3 pkt 20, art. 16 ust.1a, · Dz.U. 2019 poz. 700
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Lu 94/24 · 13 marca 2024
Wyrok WSA w Lublinie z 13 marca 2024 r., II SA/Lu 94/24 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: VII SA/Wa 1026/23 · 13 marca 2024
Wyrok WSA w Warszawie z 13 marca 2024 r., VII SA/Wa 1026/23 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II OZ 131/24 · 13 marca 2024
Postanowienie NSA z 13 marca 2024 r., II OZ 131/24 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny